de laatste  
drie nummers

Uitgelicht
Berichten van musea, andere kunstpodia en uitgeverijen, met aansprekende tentoonstellingen en nieuwe kunstboeken, voor u geselecteerd door de redactie.

kunsthal KAdE, Amersfoort: Henk Visch

In kunsthal KAdE is van 28 januari t/m 6 mei 2012 een grote solotentoonstelling van beeldend kunstenaar Henk Visch (Eindhoven, 1950) te zien. Voor het eerst in Nederland is er een representatieve collectie sculpturen uit alle perioden in het oeuvre – dat zo'n 35 jaar omspant - bijeen gebracht. Er zijn bruiklenen te zien uit particuliere-, bedrijfs-, en museale collecties. Het oeuvre van Henk Visch kent vele 'gedaanten'. Het gaat van heel figuratief naar heel abstract, van open en constructiegericht naar monolithisch en compact. Toch is het oeuvre heel homogeen. Visch kent geen grote stijlbreuken of stijlwisselingen, omdat 'stijl' als begrip hem niet interesseert. Zijn werk komt voort vanuit zijn artistieke attitude ten opzichte van 'de werkelijkheid'. Zijn beelden – en de beeldelementen in zijn tekeningen – zijn als een echo van de werkelijkheid. Ze appelleren aan de dingen zoals we die in de realiteit waarnemen, maar nooit precies. Het is altijd een interpretatie van een vorm, een gebaar, een fenomeen, een gestalte. Het werk van Henk Visch is een vorm van beeldende verdichting, een individuele (poëtische) vertaling van dat wat we allemaal waarnemen, maar ieder op een eigen manier identificeren, aangevuld met eigen gefantaseerde momenten.

Henk Visch, 'A young man with future brons', 2008, h1.77cm. Foto: Mike Bink.

Voor Henk Visch is de ruimtelijke ervaring de sleutel tot de herkenning van het beeld. Er is geen programmatisch, stilistisch of technisch regime waaraan hij zich wil binden om een beeld te maken of te tonen. Zijn werk functioneert op het niveau van de lichaamstaal en genereert een fysieke ervaring, waarvan de betekenis nooit vastligt. Visch: "In de solotentoonstelling in KAdE wil ik volumineuze figuren naast bijvoorbeeld een goudkleurige, wankele open constructie plaatsen; werken van verschillende materialen brons, doek, touw en hout, zonder voorkeur voor het een of het ander zullen zich onderscheiden door soms een heel precies, dan weer achteloos gebruik ervan. Het onderscheid tussen figuratie en abstractie is niet relevant. Belangrijk is, dat de sensibiliteit voor de ruimte waarin het beeld zich bevindt de benadering en de toenadering tot het beeld stuurt."

Gedurende de tentoonstellingsperiode staat 'Noch Einmal', een zes meter hoog sculptuur van Henk Visch voor de entree van de kunsthal in Amersfoort. Bij de tentoonstelling verschijnt een omvangrijke, geïllustreerde catalogus.

Henk Visch, 28 januari t/m 6 mei 2012, KAdE, Kunsthal in Amersfoort, Smallepad 3, Amersfoort.
Website: www.kunsthalkade.nl.

Terug naar boven

Cobra Museum voor Moderne Kunst, Amstelveen: Klee en Cobra, het begint als kind

Klee en Cobra. Het begint als kind laat de invloed van Paul Klee (1879-1940) op de Cobra kunstbeweging (1948-1951) zien vanuit de wederzijdse fascinatie voor de bevrijdende eenvoud, de fantasie, het pure en het kleurrijke van kindertekeningen. De tentoonstelling toont zowel de gelijkenissen als de verschillen in de werkwijze en opvatting over de rol en betekenis van het kind van Klee en Cobra. Dit komt onder meer tot uiting in thema's als de verbeelding van het kind, fantasiedieren, maskers en groteske gezichten, acrobatiek, maar ook de agressie tussen kinderen onderling. De bezoeker ervaart door deze tentoonstelling hoe moderne kunstenaars als Klee, Jorn en Appel de belevingswereld van het kind vertaald hebben in radicaal nieuwe kunst, die tot op de dag van vandaag kleurrijk, expressief, spontaan, rauw en puur is. In totaal worden circa 130 topstukken van Paul Klee (olieverfschilderijen, werk op papier, gemengde techniek en sculpturen) en 120 hoogtepunten van Cobra (vertegenwoordigd door onder meer Karel Appel, Constant, Corneille, Eugène Brands, Asger Jorn en Pierre Alechinsky) bijeengebracht uit internationale collecties.

Paul Klee, 'La belle jardinière', 1939, Olieverf en tempera op jute, originele lijst 95 × 71 cm. Zentrum Paul Klee, Bern.

Ter gelegenheid van de internationale tentoonstelling Klee en Cobra. Het begint als kind is het Cobra Museum een samenwerkingsverband aangegaan met de Programmagroep Ontwikkelingspsychologie van de Universiteit van Amsterdam (UvA). De samenwerking bestaat uit wetenschappelijk onderzoek dat wordt uitgevoerd door wetenschappers van de UvA, waarvoor het publiek wordt gevraagd te participeren, en een publieksprogramma met inbreng van het museum en de universiteit. Zowel het onderzoek als het publieksprogramma sluiten aan bij het thema van de tentoonstelling, namelijk de wederzijdse fascinatie van Paul Klee (1879-1940) en Cobra (1948-1951) voor de wondere verbeeldingswereld van het kind en de grote invloed die Klee heeft gehad op de Cobra kunstenaars. De toevoeging van deze ontwikkelingspsychologische invalshoek maakt de raakvlakken tussen kunst en psychologie vanuit het thema van de tentoonstelling zichtbaar. Hiermee speelt het Cobra Museum in op de groeiende belangstelling voor kinderlijke expressie en psychologie in het algemeen in de hedendaagse maatschappij. Dit programma wordt mede mogelijk gemaakt door SNS REAAL Fonds.

In samenwerking met onderzoekers van de Programmagroep Ontwikkelingspsychologie van de UvA zijn twee onderzoeken uitgewerkt die inhaken op het thema van de expositie, waarvoor het publiek wordt gevraagd te participeren. De resultaten van beide onderzoeken zullen aan het eind van de tentoonstelling onder meer via www.cobra-museum.nl worden gepresenteerd.

Het eerste onderzoek is gerelateerd aan de 'Representational Redescription' theorie van de invloedrijke ontwikkelingspsychologe Karmiloff-Smith. Deze theorie stelt dat de ontwikkeling van kennis verloopt van een impliciet naar een expliciet niveau. Een jong kind heeft bijvoorbeeld een impliciet, minder flexibel mensconcept dan een ouder kind. Op basis van de theorie van Karmiloff-Smith voorspellen de onderzoekers dat expliciete kennis over een onderwerp het flexibel denken over dit onderwerp beïnvloedt. Voor dit onderzoek wordt in het museum een apart Het begint als kind-lab geopend, dat tussen 1 februari en 31 maart 2012 elke woensdagmiddag van 13.00 tot 16.30 uur en op zondag van 11.00 tot 14.30 uur geopend is. Iedereen vanaf 8 jaar kan deelnemen. Deelname duurt circa 20 minuten en bestaat uit het doen van een paar eenvoudige taken. De taken zijn er op gericht deelnemers op verschillende manieren uit te dagen flexibel na te denken en bestaan uit het luisteren naar een verhaal, het beantwoorden van een paar vragen en het maken van een paar tekeningen. Op scholen zullen kinderen van groep 5 t/m 8 worden getest.

Daarnaast wordt een online experiment opgezet dat de subjectieve ervaring van werken van Paul Klee en kindertekeningen met elkaar vergelijkt. Het onderzoek gaat uit van een model van Hagtvedt, Hagtvedt, and Patrick (2008), dat de waarneming en evaluatie van kunst meet aan de hand van cognitieve en affectieve aspecten. Deelnemers zullen worden gevraagd om werken van Klee en kindertekeningen te beoordelen op basis van vijf aspecten: vaardigheid, originaliteit, valentie, opwekkend karakter en schoonheid. Door ook enkele demografische aspecten van de deelnemers in kaart te brengen zullen onderlinge verschillen tussen groepen inzichtelijk worden gemaakt. Het online experiment is gedurende de hele tentoonstellingsperiode toegankelijk via www.cobra-museum.nl/psychologie.

Naast het wetenschappelijk onderzoek worden gedurende de tentoonstelling diverse publieksactiviteiten aangeboden waarin de psychologische invalshoek op het thema van de tentoonstelling centraal staat. Het betreffen een Studium Generale-lezingenreeks en een interactieve weblog waarbij verhalen, inzichten en achtergronden rond het thema kindertekeningen worden ontsloten. De lezingenreeks bevat onder meer een bijdrage van dr. Ad Dudink, oud-docent ontwikkelingspsychologie aan de UvA, die zal ingaan op de geschiedenis van het tekenonderwijs in Nederland en dan met name in de tijd van Klee en Cobra. Bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, Folkert Haanstra, zal tevens een bijdrage leveren aan het programma. De heer Haanstra is expert op het gebied van leereffecten van beeldende vakken in het onderwijs. De blog wordt onder hoofdredactie van Ad Dudink opgezet en is vanaf 1 februari 2012 te bezoeken via www.cobra-museum.nl/psychologie. Het publiek wordt uitgenodigd om te reageren op de stellingen en posts van de auteurs.

Klee en Cobra kwam tot stand in samenwerking met het Zentrum Paul Klee in Bern en het Louisiana Museum of Modern Art in Humlebaek.

Klee en Cobra, Het begint als kind, 28 januari t/m 22 april 2012, Cobra Museum voor Moderne Kunst, Sandbergplein 1, Amstelveen. Website: www.cobra-museum.nl.

Terug naar boven

De Kunsthal Rotterdam: Bieke Depoorter, 'Ou Menya'

De Kunsthal Rotterdam presenteert de complete fotoserie 'Ou Menya' van de Belgische fotografe Bieke Depoorter. Voor deze veelgeprezen serie laat Depoorter zich driemaal een maand lang meevoeren met de Transsiberië Express door Rusland, langs vergeten dorpen, van woonkamer tot woonkamer. Toevallige ontmoetingen bepalen haar slaapplaats. Depoorter overnacht bij willekeurige families, die ze veelal in hun huiskamer fotografeert. De intimiteit tussen de Russische bewoners legt ze treffend vast met een scherp oog voor sfeer, situatie en omgeving.

'Ou Menya'. Foto: Bieke Depoorter

Zonder Russisch te spreken, maar met een stukje papier met daarop enkele Russische zinnen, vraagt Depoorter mensen om een slaapplaats. Ze blijft zelden langer dan één nacht op dezelfde plek. Vaak slaapt ze op de bank, waardoor ze midden in de dynamiek van het gezinsleven terechtkomt en hartelijk wordt opgenomen in de familie. Vanwege haar korte verblijf zijn de mensen die ze ontmoet heel open en maakt ze in intieme sfeer dagelijkse momenten mee uit het Russische leven. Van een rokende jongen in een gang met afgebladderd behang tot een bezoek aan de sauna, en van jonge meisjes die trots hun gymnastiek doen in de kamer tot gezamenlijk eten en drinken met familie aan tafel.

Bieke Depoorter (1986) woont en werkt in Gent. In 2009 is ze afgestudeerd aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Gent met een Master in de beeldende kunsten en fotografie. 'Ou Menya' was haar afstudeerproject en heeft reeds verschillende prijzen gekregen, waaronder de HP Magnum Expression Award in 2009. Momenteel werkt Depoorter aan een nieuw project genaamd 'I am about to call it a day', waarbij ze op dezelfde manier te werk gaat en enkele maanden door de Verenigde Staten reist. Sinds januari 2011 is Depoorter lid van het collectief Tendance Floue in Parijs.

Bij Uitgeverij Lannoo is het boek 'Ou Menya' van Bieke Depoorter verschenen, (ISBN 9789020992137, € 34,99, hard cover, 128p).

Bieke Depoorter, 'Ou Menya', t/m 29 januari 2012, De Kunsthal, Westzeedijk 341, Rotterdam. Website: www.kunsthal.nl.

Terug naar boven

MMK Arnhem: Shilpa Gupta, acht installaties

'Angst moet plaatsmaken voor dialoog, pas dan zullen bestaande hiërarchische structuren en onze kijk op de werkelijkheid veranderd kunnen worden,' zo merkte de Indiase kunstenares Shilpa Gupta (1976, Mumbai) in 2008 op. Deze uitspraak typeert niet alleen de houding van Gupta, maar vormt tevens een belangrijke grondslag van het oeuvre, waarmee zij sinds 1997 internationale bekendheid heeft verworven. In haar sculpturen, foto's, multimedia-installaties, digitale projecten en interventies in de openbare ruimte daagt zij de toeschouwer telkens uit te reageren, in de hoop zijn/haar perceptie van de werkelijkheid te kunnen kantelen. Vanaf zaterdag 18 februari 2012 presenteert het Museum voor Moderne Kunst Arnhem de eerste solotentoonstelling van Shilpa Gupta in Nederland. De solopresentatie in het MMKA omvat acht installaties, waaronder haar meest recente There is No Explosive in This (2011). In deze installatie verwerkte Gupta een groot aantal gebruiksvoorwerpen, zoals waterflesjes, kurken-trekkers en nagelschaartjes die reizigers moesten afstaan bij de douane op de luchthaven. Het werk Threat bestaat uit een stapeling van honderden huidkleurige zeepstukken. In reliëf staat het woord 'threat' (bedreiging) op elk zeepblok, alsof de dreiging van terreur iets is wat je kan afspoelen.

Shilpa Gupta, '(title)', 2011

In haar video-installatie Half Widows (2009) verwijst de kunstenares naar de vertwijfeling van een groep van circa 1500 vrouwen wier echtgenoten als militairen werden uitgezonden naar de betwiste Kasjmir vallei maar sindsdien spoorloos zijn. In Cage hangen drie in elkaar genestelde kooien die een claustrofobisch effect oproepen; eenmaal opgesloten in de binnenste kooi lijkt er geen uitweg mogelijk. Op geheel andere wijze suggereert Gupta in de installatie (title) een moedwillige obstructie door zeven deuren dusdanig aan elkaar te verbinden dat geen enkele tot een doorgang leidt.

De tentoonstelling 'Shilpa Gupta' is samengesteld door de Canadese curator Renee Baert en tot stand gekomen in samenwerking met Fonderie Darling in Montreal, en zal na Arnhem doorreizen naar Cultuurcentrum Brugge. Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie.

Shilpa Gupta, 18 februari t/m 20 mei 2012, Museum voor Moderne Kunst Arnhem, Utrechtseweg 87, Arnhem. Website: www.mmkarnhem.nl.

Terug naar boven

Van Abbemuseum Eindhoven: 'Rot – Roth – Ròt', Bibliotheektentoonstelling Dieter Roth

Op zondag 27 november werd in de bibliotheek van het Van Abbemuseum de tentoonstelling 'Rot – Roth – Ròt' geopend met een keuze uit het 25-delig ensemble Gesammelte Werke dat de Duits-Zwitsers-IJslandse kunstenaar Dieter Roth tussen 1969 en 1986 publiceerde bij de uitgever Hansjörg Mayer. Vanuit zijn werkzaamheden als boek-kunstenaar worden in de tentoonstelling ook enige dwarsverbanden met zijn veelzijdige oeuvre belicht. De buitengewone veelzijdigheid van het werk van de kunstenaar Dieter Roth (1930-1998) bespot eigenlijk iedere karakterisering. Het gebied waarin Roth zich bewoog reikte van schilderkunst, beeld-

Heini Schneebeli. © Dieter Roth Foundation, Hamburg

houwkunst, tekenkunst en grafiek tot film, video, muziek, typografie, design en architectuur. Maar deze 'Strudel' is bij nader inzien onvolledig, want ook de literatuur behoorde tot zijn uitdrukkingsmiddel. Zijn Zeitschrift für Alles lijkt van megalomanie te getuigen, maar ook hier zet de dubbele bodem van het ironisch commentaar alles weer in een scheef perspectief. In een bijna razend arbeidstempo schiep Roth een oeuvre dat zich soms laat omschrijven als anarchistisch, subversief en recalcitrant. Soms bediende hij zich daarentegen weer van zelf verzonnen of semirationele ordeningsprincipes en schematiseringen. Met zijn eigenzinnig radicale werkwijze vermaalde en verkruimelde hij ook de invloeden van stromingen als Op Art, Pop Art en Fluxus. Zijn eigen naam vermaalde hij tussentijds tot Di(e)ter Rot. Maatschappelijke en artistieke conventies waren er voor hem om overboord gegooid te worden. "He wouldn't be capable of doing something ordinary," zo stelde Karl Gerstner naar aanleiding van een gesprek met de kunstenaar.

Het boek als plastische eenheid waar van alles mee gedaan kan worden en als mogelijkheid tot verspreiding van ideeën neemt in zijn werk een centrale positie in. "Er zijn mensen die kunnen huilen, wanneer ze mijn teksten lezen, en tegelijkertijd lachen. Die bereik ik niet met beelden," zo stelde Roth in een interview. Hij onderzocht met een veelvoud van technieken en materialen alle mogelijkheden van het kunstenaarsboek: van het strikt conceptuele tot het boekobject.

'Rot – Roth – Ròt', Bibliotheektentoonstelling Dieter Roth, t/m 4 mei 2012, Van Abbemuseum, Bilderdijklaan 10, Eindhoven. Website: www.vanabbemuseum.nl.

Terug naar boven

SMART Project Space Amsterdam: Pierre Bismuth

SMART Project Space presenteert de tentoonstelling 'An Ocean of Lemonade; Or the Trouble with Living in Times of Fulfilled Utopias' van Pierre Bismuth als onderdeel van de Statement Series. Pierre Bismuth is een van de belangrijkse Franse kunstenaars van dit moment en staat bekend om zijn intelligente ontmanteling van culturele producten. Met zijn wrange en humoristische verschuivingen van betekenis, waaraan hij zijn materiaal onderwerpt legt hij de mechanismen van zichtbaarheid en betekenis bloot.

Pierre Bismuth, 'Objects That Should Have Changed Your Life'.

Met deze tentoonstelling wil Bismuth de verbeelding en de verlangens die ten grondslag lagen aan het Utopia van het vroeg-industriële tijdperk weergeven, waarvan de weerklank onze politieke agenda nog altijd beheerst. Door het kapitalisme te zien als metafoor van de verwezenlijkte utopie, suggereert Bismuth dat kritiek op het kapitalisme zich niet daar moet positioneren waar het systeem faalt, maar precies daar waar het systeem slaagt. Om hier een voorzet voor te doen nodigde Bismuth kunstenaars, muzikanten en denkers uit om de mogelijkheden hiertoe te onderzoeken.

Het werk van Pierre Bismuth is stevig verankerd in de traditie van de conceptuele kunst. De kunstenaar bekijkt verschillende artistieke strategieën op een nieuwe manier: van het gebruik van taal tot performatieve gebaren en wetenschappelijk onderzoek. Door de oorspronkelijke discipline van de conceptuele kunst in zijn werk door te zetten, probeert Bismuth het discours uit te breiden en het kritische potentieel van het conceptuele apparaat toe te spitsen op de veranderende omstandigheden van de hedendaagse samenleving en kunst. Door zijn focus op onderzoek naar de diversiteit en discontinuïteit aan hedendaagse cultuuruitingen en producten, legt hij zich toe op het constante proces van vertalen, van de ene vorm naar de andere, en van de ene logica naar de andere, als in een voortdurende zoektocht naar een geheime betekenis. Maar in plaats van het openbaren van iets dat verborgen is, richten Bismuth's transformaties zich op het creëren van een geheel nieuwe, parallelle werkelijkheid; als gaat het hem niet zozeer om het vinden van antwoorden, maar om het formuleren van nieuwe vragen.

Door de opeenstapeling van een overvloed aan materiaal, aan vertalingen en mogelijkheden, stelt de kunstenaar elke logica van doelgerichtheid ter discussie. Zijn werken zijn metaforen van menselijke activiteit – zich vermenigvuldigend en vervuilend totdat de logica en de energie van het systeem dat ze heeft voortgebracht geheel is uitgeput. In de schijnbaar betekenisloze opgaven die hij zich stelt, slaagt Pierre Bismuth erin een wezenlijke transformatie te bewerkstelligen, en uiteindelijk zelfs te komen tot het formuleren van een belofte: Hoe gestructureerd en beperkt de menselijke activiteit en creativiteit ook mogen zijn, vrijheid kan gered worden uit de greep van elk gesloten systeem.

Pierre Bismuth, An Ocean of Lemonade or the Trouble with Living in Times of Fulfilled Utopias, t/m 5 februari 2012, SMART Project Space, Arie Biemondstraat 111, Amsterdam. Website: www.smartprojectspace.net.

Terug naar boven

Drawing Centre Diepenheim: Renie Spoelstra, Hans Lemmen en Carlijn Mens

Met een dubbeltentoonstelling van twee uitgesproken tekenaars neemt het reguliere programma van Drawing Centre Diepenheim een aanvang. Renie Spoelstra en Hans Lemmen transformeren de beide presentatieruimtes in het Drawing Centre tot twee verschillende werelden. Renie Spoelstra neemt in haar enorme houtskooltekeningen fragmenten uit de ons omringende wereld als uitgangspunt. Door haar intensieve manier van tekenen in diep doorwerkt zwart geeft zij haar werk een mysterieuze draai. Het werk van Hans Lemmen is als een visueel dagboek. Zijn geladen tekeningen zijn absurde, bizarre authentieke werelden waarin hij mens, dier, landschap en elementen als huizen en boten visueel met elkaar laat botsen tot een oorspronkelijk en vervreemdend beeld ontstaat.

Hans Lemmen, 'Zonder titel', 2011, inkt op papier, 31,5 x 23,5 cm

Van november tot en met januari woont en werkt Carlijn Mens in de Hof van Twente, als artist-in-residence bij Kunstvereniging Diepenheim. Zij doet onderzoek voor haar project Preserved Places. In meterslange tekeningen documenteert en preserveert zij bijzondere plekken en haalt deze uit hun context door ze elders te exposeren. Dankzij de medewerking van de gemeente Hof van Twente houdt zij tijdelijk atelier in een voormalig schoolgebouw in Goor. Een eerste weerslag van haar verblijf in de Hof van Twente is vanaf 17 december te zien in boerderij Het Ottenhuis aan de Raadhuisstraat in Diepenheim, waar Carlijn Mens een installatie inricht. Met deze residency wordt ook een voorschot genomen op het project KunstWerk Diepenheim, dat onder andere voorziet in vier permanente gastateliers met woonruimte.

Na de ingebruikneming van Drawing Centre Diepenheim breekt er voor de Kunstvereniging een nieuwe periode van 'werk in uitvoering' aan. Het karakteristieke, 20 jaar oude hoofdgebouw aan de Grotestraat wordt deze winter grondig verbouwd. Per saldo ontstaat een iets grotere en vooral meer flexibele tentoonstellingsruimte. Eind mei 2012 gaat het geheel vernieuwde gebouw weer open voor het publiek. Ook deze renovatie is onderdeel van het project KunstWerk Diepenheim.

Renie Spoelstra: Nabeelden, Hans Lemmen: No reason to get excited !!! Carlijn Mens: Preserved Places, t/m 5 februari 2012, Drawing Centre, Kuimgaarden 1, Diepenheim. Website: www.kunstvereniging.nl.

Terug naar boven

De Noorderlicht Fotogalerie, Groningen: Constructed Myths

De Noorderlicht Fotogalerie duikt deze winter in de wereld van duistere sagen en oude Koreaanse legendes. Tot en met 5 februari 2012 is in de galerie een unieke dubbeltentoonstelling te zien waarin digitale beeldmanipulatie ingezet wordt voor het vertellen van verhalen. Noorderlicht heeft de Nederlandse primeur van dit bijzondere werk van de fotografes Colette Campbell-Jones en Won Seoung Won. Digitale beeldmanipulatie, ooit een noviteit in de fotografie, is een volwassen werkwijze geworden die ook doorgedrongen is tot de documentaire fotografie.

Won Seoung Won, 'My Age of Seven: Oversleeping'.

Werkelijkheid en virtualiteit komen hier samen in een nieuwe manier om verhalen te delen. Beide fotografes gebruiken sagen en legendes als uitgangspunt voor hun digitaal geconstrueerde verhaal; beiden gaan in op de psychologische verwerking van onze ervaringen, hoe we waarnemen en dromen. Ze construeren allebei verhaallijnen waarbinnen elke foto een episode is, onlosmakelijk verbonden met de rest van de serie. Maar toch is het resultaat sterk verschillend. De gitzwarte kolenmijnfoto's van Colette Campbell-Jones zijn geladen met angst door de aarde verzwolgen te worden. Uit de uitbundige kleurenfoto's van Won Seoung Won spreekt een grote liefde voor het Koreaanse landschap.

Colette Campbell-Jones (VS) maakte een cultureel document over de verdwijnende kolenmijnen in Wales. Stories from Underground reconstrueert op basis van eeuwenoude mondelinge overleveringen een beeld van een sterke gemeenschap, gehuld in een archetypische duisternis. De serie vormt een donker sprookje, waarbij de mijn een mythisch monster is, in staat een mens te verzwelgen en diep onder de aarde te begraven. De altijd hongerige economie die sinds de industriële revolutie gevoed moet worden met grondstoffen uit de mijn is het tweede monster in het verhaal. Noorderlicht heeft niet alleen de Nederlandse maar ook de Europese primeur van het werk van deze Amerikaanse fotografe.

Won Seoung Won (Zuid-Korea) vertelt een idyllisch verhaal, gevoed door Koreaanse legendes, over de dromen uit haar kindertijd. My Age of Seven gaat over een meisje dat wakker wordt in haar met planten overgroeide kamer en zich realiseert dat haar moeder verdwenen is. De eenzame zoektocht die volgt, leidt haar langs surreële Koreaanse landschappen. In haar queste wordt ze bijgestaan door bloemen, bomen en dieren. Van mensen is geen spoor te bekennen. Het narratief is gevoed door haar persoonlijke herinneringen, maar is tegelijkertijd een verhaal van iedereen: over het angstige loslaten van de moederband, op een leeftijd dat het naar school gaan nieuwe wondere werelden opent.

Constructed Myths, t/m 5 februari 2012, De Noorderlicht Fotogalerie, Akerkhof 12, Groningen. Website: www.noorderlicht.com.

Terug naar boven

MMK Arnhem: 'Big Moon, Sunny Spells and White Starlets', Lieven Hendriks

Deze tentoonstelling is de 13de expositie in het kader van het Gelders Balkon: podium voor Gelderse of aan Gelderland gerelateerde kunstenaars en groepsinitiatieven. De schilderijen van Lieven Hendriks (Velp 1970) zijn volgens een plan uitgevoerd. Hij wil niet dat het schilderen met hem aan de haal gaat. Zoals hij in een interview zei:  "Een schilderij is goed wanneer de uitvoering van het idee bovenop het idee is komen te liggen en dat het schilderij daardoor klopt als een bus." Hendriks schildert sporen van menselijk handelen; achteloos beschilderde meubelfragmenten (Painted Sculpture), kogelschade in gelakt metaal (Starlet), veegplekken in condens en gekalkte ruiten waar de buitenwereld doorheen schemert (Sunny Spells). In zijn schilderijen wordt een spanningsveld tussen werkelijkheid, illusie en schijnrealiteit opgeroepen. Met sobere middelen bereikt hij een maximaal effect. Bij de tentoonstelling verschijnt de gelijknamige publicatie met tekst van Dominic van den Boogerd, vormgeving Kummer & Herrman, Utrecht.

Lieven Hendriks, 'Perigee Moon', 135 x 105 cm, acryl op linnen, 2011. Courtesy galerie VOUS ETES ICI, Amsterdam. Foto: Mike Bink.

'Big Moon, Sunny Spells and White Starlets' Lieven Hendriks, t/m 8 januari 2012, Museum voor Moderne Kunst, Utrechtseweg 87, Arnhem. Website: www.mmkarnhem.nl.

Terug naar boven

Witte de With / TENT Rotterdam: Shared Space #4

Witte de With en TENT presenteren Shared Space #4, een ruimtelijk ontwerp naar het concept van Aad Krol (Galerie VIVID) voor de gezamenlijke ruimte van beide instellingen. In 2007 initieerden de kunstinstellingen Witte de With en TENT het meerjarig samenwerkingsproject Shared Space: een designpresentatie in een gezamenlijke ruimte in het gebouw aan de Witte de Withstraat te Rotterdam. Een veelbelovende Rotterdamse vormgever ontvangt de opdracht om een interpretatie te geven aan een gezamenlijke ruimte van de twee instellingen. Deze ruimte is gelegen op de eerste verdieping van het pand, tussen de twee kunstinstituten.

Shared Space #4, curated by Aad Krol (foto Aad Hoogendoorn)

Shared Space is geen regulier onderdeel van het programma van de beide instellingen en geen tentoonstelling. Het is een ruimtelijk ontwerp waar zowel medewerkers van de beide instellingen als bezoekers gebruik van mogen maken. 'Sharing' wordt zo niet alleen visueel beleefd maar ook tastbaar gemaakt.

De vierde editie van Shared Space is iets anders van opzet omdat Aad Krol is uitgenodigd zijn keuze van vier ontwerpers te presenteren. Voor dit project stelde Krol een interieur samen met werk van de jonge ontwerpers Jack Brandsma, Thomas Eurlings, Jelle Feringa en Dennis Parren. Hiermee transformeert Krol Shared Space tot een leeskamer, sober ingericht met een tafel, stoelen, een boekenrek, een hangende lampsculptuur en een spiegel.

De lamp van Dennis Parren speelt met het mysterie van licht en kleur. Parren studeerde in 2011 af aan de Design Academy Eindhoven. Zijn afstudeerwerk, de CMYK Lamp, is ontworpen om te laten zien dat licht de enige eigenaar van kleur is. Het boekenrek van Jelle Feringa laat zien hoe beeldend een ontwerp kan zijn. Feringa slaagt erin optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden van materiaal, productieproces en vorm door middel van door hem zelf ontwikkelde software. Interieurarchitect en productontwerper Jack Brandsma is een voorloper op het gebied van het nieuwe werken en wonen in de vorm van mobiele woon- en werkplekken. Bij de tafel van Brandsma speelt het materiaalgebruik een belangrijke rol. De tafel nodigt iedereen die er langsloopt uit het aan te raken. Thomas Eurlings werkte eerder in de mode-industrie voor onder andere Alexander van der Slobbe. Zijn eigen werk refereert naar de andere wereld, die door mode kan worden opgeroepen. Door de spiegel van Eurlings kom je bijvoorbeeld even in een fantasiewereld terecht.

Shared Space #4, vanaf 17 november 2011, Witte de With en TENT, Witte de Withstraat 50, Rotterdam. Website: www.wdw.nl.

Terug naar boven

Gemeentemuseum Den Haag: XXSmall, poppenhuizen en meer in miniatuur

Poppenhuizen zijn een serieuze zaak in de 17de en 18de eeuw. Welgestelden spenderen soms evenveel geld aan deze kostbare hobby als aan hun eigen woning. In XXSmall is de geschiedenis van de wooninrichting te zien in pronkpoppenhuizen uit de 17de eeuw tot en met eigentijdse miniatuurhuizen geheel ingericht in modern design. Alles, maar dan ook werkelijk alles, wordt al eeuwenlang in miniatuur nagemaakt: van stoelen tot bedden, van zilveren serviezen tot Delfts blauwe vazen, van koperen pannen tot de trouwjurk van prinses Mabel.

Poppenhuis van Sara Rothé, Amsterdam 1743, Collectie Gemeentemuseum Den Haag

In een miniatuurmuseum hangen kleine, originele schilderijtjes of tekeningen van de belangrijkste kunstenaars van de twintigste eeuw, waaronder Sol LeWitt, Damien Hirst en Louise Bourgeois. XXSmall is een tentoonstelling waarbij jong en oud meegevoerd worden in een modelwereld vol heden en verleden.

In de tentoonstelling is niet alleen oog voor de Nederlandse wooncultuur. Ook zijn er bijvoorbeeld een Duits, een Engels en een Italiaans poppenhuis te zien en een Japanse keuken en een Chinese tempel. Het interessante aan het typische 18-de eeuwse Britse huis is dat het een exacte kopie is van een - nog steeds - bestaand gebouw, namelijk King Street 27 in King's Lynn. Het kleine stadspaleis Palazzina Giocattolo uit Bologna is een lust voor het oog met zijn flamboyante plafondschilderingen en de ranke meubels van typische Italiaanse allure. Een ander hoogtepunt is de compleet aangeklede boerderij die prinses Juliana kreeg van haar ouders voor haar tweede verjaardag. Hiermee kon zij al spelend kennis maken met het boerenleven.

Bijzonder van de tentoonstelling is dat de huizen gecombineerd worden met poppen, die kleding dragen uit dezelfde periode of in hetzelfde thema. Voor het eerst wordt aandacht geschonken aan prachtige, tot nu toe onbekende oude poppen uit vele collecties. De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door het Prins Bernhard Cultuurfonds en het door hen beheerde Margarethe Petronella Fonds en het Van der Vossen-Delbrück Fonds.

Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus met bijdragen van Jet Pijzel – Dommisse en Madelief Hohé (W Books € 27,95). Ook verschijnt de uitgave Nederlandse zilveren miniaturen uit de 17de en 18de eeuw door John Endlich (W books € 29,95).

Veelbekroond illustrator Thé Tjong-Khing en schrijfster Anna Woltz maakten het spannende kinderkunstboek Nacht in het poppenhuis voor kinderen vanaf 4 jaar (Uitgeverij Leopold € 13,95) bij de tentoonstelling XXSmall. In de speciale kindermuseumzaal zijn de originele tekeningen te zien die Thé Tjong-Khing voor het kunstprentenboek maakte. Het museum is gratis voor iedereen tot en met 18 jaar.

Bij ieder uitgebracht kinderkunstboek organiseert het Gemeentemuseum een tentoonstelling met de originele prenten uit het boek. Thé Tjong-Khing illustreerde al meer dan 300 boeken in zijn ruim veertig jaar lange carrière. Hij won drie keer het Gouden Penseel en in 2005 won hij voor zijn boek Waar is de taart, het eerste boek dat hij 'schreef' en tekende, de Woutertje Pieterse Prijs én het Zilveren Penseel. Anna Woltz (1981) schrijft al succesvol sinds haar vijftiende jaar. Nadat ze een jaar columns schreef voor de Volkskrant over haar leven op school, legde ze zich vanaf 2002 toe op kinderboeken.

XXSmall, poppenhuizen en meer in miniatuur, t/m 25 maart 2012; Nacht in het poppenhuis, prentenboekillustraties van Thé Tjong-Khing, t/m 5 februari 2012, Gemeentemuseum Den Haag, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Website: www.gemeentemuseum.nl.

Terug naar boven

Stadsmuseum Woerden: Uit goed hout gesneden

Aan het begin van 2012 staan hout- en enkele linosneden van zeven grafici centraal in het Stadsmuseum Woerden. De gekozen grafische techniek is de enige overeenkomst in de prenten van Elsbeth Cochius, Siemen Dijkstra, Marianne Fox-Ockinga, Toine Moerbeek, Wendelien Schönfeld, Luuk Scholten en Alex Verduijn den Boer. Wat betreft stijl, werkwijze en onderwerpkeuze loopt hun werk sterk uiteen. De houtsnede is van alle grafische technieken de oudste. In de loop van de geschiedenis was deze hoogdrukmethode van groot belang als reproductiemiddel en op zichzelfstaande kunstvorm. In de hedendaagse kunst krijgt ze echter niet meer de aandacht die ze verdient. Daarom wijdt het Stadsmuseum Woerden een tentoonstelling aan deze prachtige kunstvorm die veel vakmanschap, precisie en geduld vereist.

Siemen Dijkstra, 'Gasterense Diep', houtsnede, 42 x 42 cm, 2008

Uitleg over de houtsnede wordt gegeven aan de hand van de prenten van Luuk Scholten, waarin de traditionele techniek goed valt te herkennen. Naast prenten worden er ook enkele houten sculpturen geëxposeerd.

De variatie aan stijlen en gekozen technieken binnen de groep kunstenaars is erg groot. Hun werk varieert van geabstraheerd, filosofisch en realistisch tot bijna microscopisch realistisch in zowel zwart-wit als kleur. De houtsnede is door de komst van moderne grafische technieken niet meer van belang als reproductiemiddel en juist meer dan ooit een opzichzelfstaande kunstvorm. Daarom wordt door hedendaagse houtsnijders zoveel mogelijk geëxperimenteerd met verschillende werkwijzen en materialen zoals papier, inkt, hout en textiel. Kunstenaars hebben in tegenstelling tot vroeger meer aandacht voor de aard en de structuur van het hout. Soms worden houtnerven en de korrelige structuur expres zichtbaar gemaakt in de prent. Daarnaast speelt ambachtelijkheid een grote rol. Het bewerken van het materiaal vereist veel concentratie en fysieke inspanning en is altijd definitief: het hout of linoleum dat is weggesneden, komt nooit meer terug.

In het kader van deze tentoonstelling heeft het Stadsmuseum Woerden in samenwerking met KUVO Woerden een educatief project ontwikkeld. Basisschool leerlingen uit groep vijf en zes wordt aan de hand van lesbrieven, in de klas uitleg gegeven over de verschillende grafische technieken. Daarna wordt een bezoek gebracht aan het Stadsmuseum waar een educatief medewerker de leerlingen rondleidt. Een aantal dagen is kunstenaar Luuk Scholten aanwezig om wat te vertellen over het maken van houtsneden en over zijn eigen prenten. Vervolgens gaan de scholen op bezoek bij drukkerij Senz, waar moderne druktechnieken centraal staan. Terug in de klas gaan de leerlingen zelf aan de slag met verschillende hoogdruktechnieken. Zij ontvangen hiervoor zogenaamde materiaalkisten. Tot slot worden de kunstwerken geëxposeerd in de diverse locaties van de Regiobibliotheek.

Uit goed hout gesneden. Grafiek van Elsbeth Cochius, Siemen Dijkstra, Marianne Fox-Ockinga, Toine Moerbeek, Wendelien Schönfeld, Luuk Scholten en Alex Verduijn den Boer, 21 januari t/m 15 april 2012, Stadsmuseum Woerden, Kerkplein 6, Woerden.
Website: www.stadsmuseumwoerden.nl.

Terug naar boven

Witte de With, Rotterdam: Angela Bulloch, SHORT BIG DRAMA

Niets is wat het lijkt in Angela Bullochs werk. Haar solotentoonstelling SHORT BIG DRAMA in Witte de With, Center for Contemporary Art speelt met de bedrieglijke eenvoud van haar werk en benadrukt Bullochs theatraliteit. Met de nadruk op drie soorten kunstwerken – monumentale muurschilderingen, kleurrijke pixel-installaties en interactieve tekenmachines – toont SHORT BIG DRAMA een combinatie van bestaande en speciaal in opdracht gemaakte werken. In de tentoonstelling is een hoofdrol weggelegd voor tegenstrijdigheid, die de wezenlijke schoonheid van Bullochs complexe creaties onthult. Stoeiend met de conventies van drama – episch of alledaags, groot of kort – neemt het project de vorm aan van een toneelstuk om een serie opdrachten of nieuwe werken van de kunstenaar te structureren. Voor Witte de With interpreteert en manipuleert Bulloch eerdere – mogelijk onverenigbare – installaties tot een schijnbaar harmonieus geheel. Bullochs interdisciplinaire aanpak maakt gebruik van verwijzingen naar diverse bronnen, uit bijvoorbeeld de geschiedenis, film en de muziek.

Angela Bulloch, 'Betaville', 1994; Bench activated drawing machine, ink, metal rails and electronic motor; machine: 315 x 340 cm, drawing: 315 x 340 cm, bench: 45 x 144 x 46 cm; Unique (AB 233); Photo: © Frederick Nilson; Installation view at Nach Weimar, Kunstsammlungen zu Weimar, Weimar, June 24 - July 28, 1996.

In haar muurschilderingen deconstrueert zij specifieke referenties aan artistieke, politieke of sociale groepen en voegt ze grafisch samen. Door dit proces van détournement plaatst de kunstenaar vraagtekens bij zowel de informatieve rol van het kunstwerk, als bij de mogelijkheid verhalen te vertellen. Bullochs tekenmachines zijn interactieve kunstwerken, in gang gezet of gewijzigd door bezoekers. Op deze manier onderzoeken de machines de dialectiek tussen technologie en arbeid en maken zij ons bewust van onze plek, en die van anderen, in de tentoonstellingsruimte. Met haar Pixel-werken 'programmeert' Bulloch onze beleving van kunst door allerlei verwijzingen te coderen in de technische programmering van haar modulaire licht- en geluidsinstallaties. Hoewel het ingewikkelde functioneren van de installaties onzichtbaar is, wordt een vooraf gedefinieerde beleving van het werk aan de toeschouwer opgedrongen.

Een rode draad in Bullochs werk is de manipulatie van codes en een gevoel van controle. Of het nu gaat om muzikale of tekstuele codes, de kunstenaar bespeelt en orkestreert onze perceptie en beleving van kunst. Volgens haar kan deze beleving in het onderbewuste van de kijker worden geprogrammeerd en brengt haar werk zo ongrijpbare processen ten tonele.

Angela Bulloch, SHORT BIG DRAMA, 21 januari t/m 9 april 2012, Witte de With, Center for Contemporary Art, Witte de Withstraat 50, Rotterdam, curatoren: Amira Gad & Nicolaus Schafhausen. Website: www.wdw.nl.

Terug naar boven

Het SieboldHuis, Leiden: Maanlicht, Mysterie en Schoonheid
De complexe wereld van prentkunstenaar Tsukioka Yoshitoshi

Tsukioka Yoshitoshi (1839-1892) was de laatste grote traditionele Japanse prentkunstenaar. Voor het eerst in twintig jaar is er weer in Europa een groot overzicht van zijn werk. Het SieboldHuis toont 130 topstukken van Yoshitoshi uit de collectie Freis uit Las Vegas. Van 9 december tot en met 22 januari is het eerste deel van deze tentoonstelling te zien en van 24 januari tot en met 4 maart het tweede deel. Het is de primeur van een tentoonstelling die vervolgens op wereldtournee gaat.

Tsukioka Yoshitoshi, 'Fujiwara Yasumasa plays the flute by moonlight', 1883.

Yoshitoshi's werk geniet grote faam bij prentkunstverzamelaars en specialisten. In zijn 34 jaar durende carrière heeft hij een substantieel oeuvre nagelaten. Dit omvat zijn bekende indringende en tegelijkertijd lyrische prenten. Yoshitoshi besteedde aandacht aan de harde realiteit van grote historische veldslagen, aan de mysterieuze verhalen over spoken en geesten, maar ook de dramatiek van het kabuki-theater en de esthetiek van de wereld van de geisha. De maan is regelmatig aanwezig om de composities te hullen in haar zachte licht.

Yoshitoshi werd opgeleid door de beroemde kunstenaar Utagawa Kuniyoshi (1797-1861). Vooral in de beginjaren van Yoshitoshi's leven is dit goed zien. In navolging van Kuniyoshi vult hij het totale vlak van zijn voorstellingen met talloze samurai verwikkeld in gevechten. Na 1882 ontwikkelt hij zijn eigen stijl met de dramatische lijnvoering en het diepdonkere kleurgebruik, dat hem de erkenning als grootste prentkunstenaar van zijn tijd oplevert. De slotjaren van zijn leven zijn het meest productief; met zijn series van 32 schoonheden, de 36 spookverschijningen en de 100 aspecten van de maan. Uit die tijd stammen ook de verticale tweeluiken die als formaat uniek zijn in zijn tijd. Bij zijn overlijden laat Yoshitoshi een oeuvre na van meer dan 2300 prenten, ruim zestig boekjes en een beperkt aantal schilderingen.

Yoshitoshi wordt vaak gezien als een van de grondleggers van de Japanse manga en animatie. Veel van zijn stilistische elementen zijn overgenomen door hedendaagse tekenaars van Japanse strips en films. Voor liefhebbers van de Japanse visuele kunst is deze tentoonstelling een absolute must en een rijke bron van inspiratie.

Maanlicht, Mysterie en Schoonheid, de complexe wereld van prentkunstenaar Tsukioka Yoshitoshi, Het SieboldHuis, Rapenburg 19, Leiden. Website: www.sieboldhuis.org.

De tentoonstelling is te bezichtigen in twee delen: vrijdag 9 december t/m zondag 22 januari 2012 (deel 1) en dinsdag 24 januari t/m zondag 4 maart (deel 2).

Terug naar boven

Keramiekmuseum Princessehof: schenking moderne keramiek van Stichting Van Achterbergh

Op zaterdag 5 november heeft de stichting Van Achterbergh-Domhof een collectie van ruim 200 moderne keramische objecten geschonken aan Keramiekmuseum het Princessehof in Leeuwarden. De stichting deed dat ter gelegenheid van de presentatie van de biografie 'J.W.N. van Achterbergh, een gedreven verzamelaar'. Het Princessehof is zeer verheugd met deze schenking, die een rijke aanvulling vormt op de collectie moderne kunst van het museum. Een groot deel van de objecten is tot en met 15 januari te zien in een overzichtstentoonstelling. Van Achterbergh beheerde een belangrijke tegelverzameling die door zijn grootvader en vader samengesteld was. Zelf wist de gedreven verzamelaar een indrukwekkende collectie moderne keramiek te vergaren. Tijdens zijn leven heeft hij een stichting opgericht met als doel de bevordering van kunst en wetenschap. In het bijzonder die van de zogenaamde toegepaste kunsten, met speciale aandacht voor oude en moderne keramiek. Ten tijde van zijn overlijden in februari 2009 bestond deze uit ruim 1500 objecten.

Hans de Jong, v.l.n.r.: 'Notre Dame de Fleurs', 1961, 'De verbaasde toeschouwer', 1961.

De objecten zijn vervaardigd door bekende Nederlandse keramisten als Hans de Jong, Luigi de Lerma, Hans Kamerlingh Onnes, Lies Cosijn en Jan de Rooden.

De stichting Van Achterbergh - Domhof heeft het Princessehof in staat gesteld een keuze te maken uit de tegelcollecties en de collectie moderne keramiek. De keuze van het Princessehof vormt een indrukwekkend overzicht van de ontwikkelingen in de moderne Nederlandse keramiek. Het Princessehof ziet deze schenking als een rijke aanvulling op de collectie moderne keramiek van het museum.

Op 5 november verscheen de publicatie die het leven beschrijft van de oprichter van de Stichting, de fameuze collectioneur J.W.N. van Achterbergh. Het boek is geschreven door Marcel Brouwer en Marius van Dam en geeft meer inzicht in het leven van Van Achterbergh. 'J.W.N. van Achterbergh, een gedreven verzamelaar' is verkrijgbaar in de museumwinkel van het Princessehof voor € 19,50.

Schenking modern keramiek Achterbergh, t/m 15 januari 2012, Keramiekmuseum Princessehof, grote kerkstraat 11, Leeuwarden. Website: www.princessehof.nl.

Terug naar boven

Rietveldpaviljoen Amersfoort: Joop van Kralingen (1916-2001)
Kunstenaar in Nederland en aan de Côte d'Azur

In afwachting van een nieuwe bestemming voor het door Gerrit Rietveld ontworpen museumpaviljoen in Amersfoort, waar tot 28 november 2011 Armando Museum Bureau is gevestigd, organiseert de stichting Cees Kamerbeekfonds een overzichtstentoonstelling van het werk van de veelzijdige Nederlandse kunstenaar Joop van Kralingen, die op zaterdag 10 december 2011 om 16.00 uur wordt geopend door de oud-directeur van de Rijksdienst Monumentenzorg Fons Asselbergs. De kunstverzamelaars Cees en Jarmila Kamerbeek zijn ook als mecenas actief. Hun Cees Kamerbeekfonds steunt diverse culturele projecten. Zo financierde het fonds dit jaar de restauratie van een serie fresco's in een eeuwenoud kapelletje in het schilderachtige, middeleeuwse dorp Tourrettes-sur-Loup, gelegen in het achterland van de Côte d'Azur. De fresco's waren aangebracht in de jaren vijftig door de Nederlandse kunstenaar Joop van Kralingen (Den Haag, 1916), die van 1949 tot 1957 woonde en werkte in Tourrettes-sur-Loup. Evenals het nabijgelegen St. Paul en Vence, een dorp dat in trek was en is bij tal van kunstenaars. In de mediterrane rust van Tourrettes-sur-Loup vervaardigde Joop van Kralingen vele beelden, mozaïeken, wandkleden, schilderijen en tekeningen. Na zijn jaren in Zuid-Frankrijk vestigde Van Kralingen zich weer in Nederland en werd hij de stadsbeeldhouwer van Leiden.

Joop van Kralingen, Meisjeskopje, gips

Van Kralingen kreeg diverse opdrachten voor sculpturen in de openbare ruimte. Zo zijn er werken van hem te vinden op het Vuurtorenplein in Noordwijk, het Wilhelminapark in Oegstgeest en het Sweelinckplein in Den Haag.

Joop van Kralingens stijl kan omschreven worden als een vereenvoudigde (primitieve, archaïsche) vorm van classicisme. De onderwerpskeuze sluit aan bij de kunst van de oude Grieken, zijn vormentaal is geïnspireerd op de Romaanse beeldhouwkunst. Van Kralingen was een groot liefhebber van middeleeuwse bouwkunst; het is dus niet gek dat hij zich zo thuis voelde in het Zuid-Franse dorp, waar de tijd stil leek te hebben gestaan. In dat dorp, Tourrettes-sur-Loup, was afgelopen zomer de tentoonstelling te zien die nu onder auspiciën van het Cees Kamerbeekfonds, met medewerking van restaurator Ep de Ruiter en kunsthistoricus Onno Maurer, ook in Nederland te zien zal zijn.

Bij de tentoonstelling is het boek Joop van Kralingen (1916-2001), Le Tourrettan hollandais verschenen (uitgeverij Bekking Amersfoort / € 10).

Joop van Kralingen (1916-2001), kunstenaar in Nederland en aan de Côte d'Azur, t/m 19 februari 2012, Rietveldpaviljoen, Zonnehof 8 te Amersfoort.

Terug naar boven

De Vleeshal Middelburg: Lara Almarcegui, Huizen in Sint Laurens

De Stichting Beeldende Kunst Middelburg / De Vleeshal presenteert het boek Huizen in Sint Laurens van beeldend kunstenaar Lara Almarcegui voor de bewoners van de wijk Sint Laurens. Het is het vijfde kunstwerk in het kader van het project Kunst in de Wijk. In opdracht van de stichting heeft Lara Almarcegui het kunstwerk 'Huizen in Sint Laurens' gemaakt. Het bestaat uit een boek met portretten van de huizen van Sint Laurens. Aan ieder huis wordt een pagina gewijd met een foto en een beschrijving van zijn geschiedenis. Lara Almarcegui onderzoekt de geschiedenis van de huizen, vanaf het moment waarop het land niet langer alleen een agrarische bestemming had en werd ontwikkeld voor woningbouw. Vervolgens besteedt ze aandacht aan het bouwproces en alle aanpassingen die sindsdien aan de huizen hebben plaatsgevonden. Het boek vertelt niet de persoonlijke verhalen van de bewoners. Het thema van dit kunstwerk is de architectuur, ruimtelijke inrichting en evolutie van Sint Laurens. Voor dit kunstwerk was archiefonderzoek een belangrijke inspiratie en vele bewoners hebben informatie over hun huis aangeleverd.

De cover van het boek. Foto: Lara Almarcegui.

De heer Huijbregtse heeft uit eigen ervaring veel informatie kunnen geven; hij was betrokken bij de bouw van huizen in Sint Laurens in de jaren '50 en '60.

De Spaanse kunstenaar Lara Almarcegui (Zaragoza, 1972) woont in Rotterdam. In haar werk onderzoekt ze architectuur en verkent ze verwaarloosde of verborgen gebieden die ze vervolgens in kaart brengt. Zo bracht ze braakliggend terrein in Amsterdam en ruïnes in Nederland in beeld. Ze exposeert wereldwijd en ontving diverse prijzen waaronder de 'Visual Arts and Digital Arts Award' van de UNESCO in 2007. Momenteel exposeert ze in Sevilla (CAAC), Den Bosch (Stedelijk Museum), Rome (Fondazione Pastificio Cerere), Bremen (Kunstlerhaus), Beirut (Beirut Art Center), Almere (De Paviljoens).

Het boek Huizen in Sint Laurens van Lara Almarcegui is verkrijgbaar bij De Kabinetten van De Vleeshal, en bij boekhandel De Drvkkery voor € 25,-.

'Huizen in Sint Laurens', Lara Almarcegui, De Vleeshal, zusterstraat 7, Middelburg. Website: www.vleeshal.nl.

Terug naar boven

Bij het 5-jarig jubileum
van Het Beeldende Kunstjournaal

Toen ik ooit op een van mijn websites met één pagina berichten begon, kon ik niet vermoeden dat er ruim vijf jaar later een volwassen digitaal kunstmagazine online zou staan met in ieder nummer vele artikelen, opiniestukken, boekbesprekingen, berichten en natuurlijk de veelgeprezen kunstagenda.

Het begon in december 2006 met een maandelijkse uitgave met (uiteindelijk) 14 rubrieken. Het was een heel werk om die iedere keer op een zinvolle wijze in te vullen, daarom werd Het Beeldende Kunstjournaal al snel een tweemaandelijkse uitgave met 7 hoofdrubrieken. Talloze vrijwilligers leverden af en toe een bijdrage in de vorm van een artikel, een column, een boekbespreking of redigeerden de berichten, weer anderen deden de tekstcorrectie. Zonder hen was het Beeldende Kunstjournaal nooit in de huidige vorm van de grond gekomen, dus ik kan hen niet genoeg bedanken voor hun inzet! Uiteindelijk zullen alle artikelen die in Het Beeldende Kunstjournaal zijn gepubliceerd in de rubriek Dossiers worden opgenomen, zodat u zelf kunt zien wie zijn zijn en vooral wat zij hebben geschreven.

Zonder anderen tekort te doen, wil ik een van hen met name noemen. Wim Adema, die getuige was van de geboorte van Het Beeldende Kunstjournaal en vele bijdragen leverde. Ontzettend bedankt hiervoor en uiteraard hoop ik dat je ermee door wilt gaan!

Waarom Het Beeldende Kunstjournaal? De wereld van kunst en cultuur draait steeds meer om cultureel ondernemerschap, publieksbereik, sponsoring, e.d. Daar is op zich niets mis mee, het kan nieuwe groepen voor de kunsten interesseren. Zelf lees ik graag een kunstblad dat gemaakt wordt vanuit een inhoudelijk perspectief, maar wel leesbaar geschreven en zonder advertenties. Betrouwbare, degelijke analyses, met goed onderbouwd commentaar. En vooral: onafhankelijk! Via Het Beeldende Kunstjournaal hoop ik dit met u te kunnen delen.

De keuze voor internet is een praktische, met weinig financiële middelen kan toch een volwaardig magazine worden gepubliceerd, dat ook makkelijk op papier is te lezen omdat alle artikelen een printversie kennen.

Kortom, een magazine van kunstliefhebbers voor kunstliefhebbers, dat geheel op vrijwilligers draait en zonder winstoogmerk voor u wordt gemaakt. Via de gratis nieuwsbrief kunt u op de hoogte blijven van ieder nieuw nummer dat verschijnt. Vraag hem aan via nieuwsbrief.bkj@gmail.com.

Voor de toekomst hoop ik dat u Het Beeldende Kunstjournaal met aandacht zult willen blijven lezen en dat alle vrijwilligers die er aan meewerken er met plezier voor zullen willen blijven schrijven. Zelf zet ik het in ieder geval iedere keer weer met veel genoegen voor u in elkaar.

Ik wens u allemaal nog hele fijne kerst(na)dagen en een voorspoedig 2012 met vele culturele hoogtepunten toe.

Rob den Boer,

Eindredacteur
Het Beeldende Kunstjournaal

Terug naar boven