Juni - aug. 2017, 12e jg. nr.3. Eindredactie: Rob den Boer. E-mail: redactie.bkj@gmail.com.
 
VOORKANT ACTUEEL ACHTERGROND AGENDA UITGELICHT ARCHIEF COLOFON 
voorpagina
artikel
recensies van tentoonstellingen

over kunst en
kunstenaars

actuele exposities
Nederland België
opmerkelijke
kunstberichten
artikelen uit  
vorige nummers

over Het Beeldende Kunstjournaal

 

Uitgelicht
Berichten van musea, andere kunstpodia en uitgeverijen, met aansprekende tentoonstellingen en nieuwe kunstboeken, voor u geselecteerd door de redactie.

Amsterdam Museum en Het Rembrandthuis: Ferdinand Bol en Govert Flinck

Bol en Flinck gelden als de twee belangrijkste leerlingen van Rembrandt. Hun indrukwekkende werk wordt wereldwijd bewonderd, straten zijn naar hen vernoemd – en na 350 jaar worden zij met deze tentoonstelling eindelijk uit de schaduw van hun leermeester gehaald.

Met imposante portretten en dramatische voorstellingen gebaseerd op de bijbel of de oudheid voorzagen Bol en Flinck in een behoefte van hun opdrachtgevers, waaronder welvarende kooplieden en vertegenwoordigers van de maritieme en politieke macht.

Vanuit de hele wereld komen vele schilderijen, uit musea en particuliere collecties, voor deze dubbeltentoonstelling in Amsterdam samen. Sommige hiervan zijn voor het eerst sinds de 17e eeuw weer terug in onze hoofdstad.

In de tentoonstelling wordt het meesterschap van Ferdinand Bol en Govert Flinck in de zeventiende eeuw op twee locaties uitgediept die complementair zijn aan elkaar: opleiding aan de 'eerste kunstacademie' versus zelfstandigheid op de kunstmarkt.

 
Govert Flinck, 'Zelfportret', ca. 1640. paneel, 59 x 47 cm. Keulen, Wallraf-Richartz-Museum (bruikleen particuliere collectie).

In het Rembrandthuis, de plek waar de leermeester van Ferdinand Bol (1616-1680) en Govert Flinck (1615-1660) bijna twintig jaar heeft gewoond en gewerkt, ligt de nadruk op hun leertijd bij Rembrandt. Aan de hand van vele kunstwerken wordt de bezoeker meegevoerd naar de jonge jaren van de beginnend schilders en hun opleidingstijd, kort na elkaar, bij Rembrandt.

In het Amsterdam Museum ervaart de bezoeker dat Bol en Flinck zijn uitgegroeid tot zelfstandige meesters. Geholpen door een zorgvuldig opgebouwd netwerk wisten de ambitieuze schilders door te dringen tot de absolute top van de kunstmarkt. De twee generatiegenoten werden daarmee niet alleen geduchte concurrenten van hun voormalige leermeester, maar ook van elkaar. Zij waren nog tijdens hun leven succesvoller dan Rembrandt.

Twee andere locaties in de stad, het Paleis op de Dam en Museum Van Loon, sluiten aan bij de tentoonstelling door in dezelfde periode aandacht aan de twee kunstenaars te schenken. In de Hermitage Amsterdam vindt vrijwel gelijktijdig de tentoonstelling Hollandse Meesters uit de Hermitage plaats.

Bij de dubbeltentoonstelling geeft WBooks een rijk geïllustreerd boek uit over het werk en het leven van beide kunstenaars.

Ferdinand Bol en Govert Flinck - Rembrandts meesterleerlingen, 13 oktober 2017 t/m 18 februari 2018, Amsterdam Museum, Kalverstraat 92, Amsterdam en Museum Het Rembrandthuis, Jodenbreestraat 4, Amsterdam. Websites: www.amsterdammuseum.nl; www.rembrandthuis.nl.

Terug naar boven

 

Foam, Amsterdam: Foam X NEU NOW: Robert Glas - Before the Law

In samenwerking met NEU NOW presenteert Foam het werk van de Nederlandse fotograaf Robert Glas (NL, 1986) in de tentoonstelling Before the Law. In zijn projecten analyseert hij wetgeving en bureaucratische processen rondom immigratie en persoonsidentificatie. Zijn werk is een voortdurend onderzoek naar de technologieën die overheden gebruiken om de internationale bewegingen van mensen te volgen. Dit proces resulteert in korte films, foto's en installaties. Een aantal daarvan is te zien in Foam 3h, de projectruimte voor jong talent.

Glas gaat tot het uiterste om bureaucratische procedures, identificatiemethoden en mazen in de wet bloot te leggen. Zo voerde hij diverse rechtszaken om de beelden voor de fotoserie Voor Vrij Nederland (2014-2016) te kunnen maken en te publiceren. De foto's, die onderdeel vormen van de tentoonstelling in Foam, tonen interieurs van detentiecentra voor ongedocumenteerde immigranten in Nederland. Het is moeilijk voor te stellen dat deze onopmerkelijke ruimtes het strijdtoneel waren van een uitgebreide juridische strijd rondom de persvrijheid. De bijna klinische verbeelding van de kamertjes staat in scherp contrast met de politieke, sociale en emotionele gevolgen voor de mensen die er verblijven.

 
'Voor Vrij Nederland', 2014-2016. © Robert Glas.

De methoden van Glas zijn vaak conceptueel en methodisch. Zijn projecten zijn op onderzoek gebaseerd en ontwikkeld gedurende langere perioden. In How to Motivate Someone to Leave Voluntarily (2016) bestudeert de kunstenaar de gesprekstechniek die wordt gebruikt om uitgeprocedeerde asielzoekers in Nederland te 'motiveren' hun streven naar een permanente verblijfstatus op te geven en terug te keren naar hun thuisland. Door middel van improvisatie en met de hulp van een deskundige trainer uit het veld tracht Glas het werkingsmechanisme van deze gesprekstechniek te ontleden.

Hoewel de focus binnen het werk van Glas ligt op de Nederlandse wetgeving, raakt het aan universele sentimenten van verbondenheid en sociale uitsluiting. De film Jurisdiction (2015) biedt een meer theoretische benadering van het rechtsstelsel met betrekking tot ontheemding en migratie. Passages uit de tekst Before the Law [Voor de wet] (1915) van Franz Kafka worden gecombineerd met röntgenopnamen van vluchtelingen die zich achterin voertuigen verborgen houden. Door de toegenomen vluchtelingenstroom in Europa heeft het werk alleen nog maar aan urgentie gewonnen. De werken die in de tentoonstelling te zien zijn roepen de vraag op: waaruit bestaat de wet, wie dient zij en wie wordt er de toegang tot ontzegd?

Robert Glas, Before the Law, t/m 10 september 2017, Foam, Keizersgracht 609, Amsterdam. Website: www.foam.org.

Terug naar boven

 

Museum De Pont, Tilburg: Jubileumtentoonstelling WeerZien

Op 12 september 2017 is het precies 25 jaar geleden dat Museum De Pont in Tilburg zijn deuren opende voor het publiek. Het museum viert dit jubileum met de expositie WeerZien, waarin bijzondere kunstwerken die als bruikleen in een van de vele tentoonstellingen van De Pont te zien zijn geweest, terugkomen. Als logés die opnieuw worden uitgenodigd. Drie keer per jaar organiseert De Pont een solotentoonstelling van een kunstenaar van wie het museum werk heeft aangekocht, of dat graag zou willen doen. Kunstenaars die nu tot de wereldtop behoren waren al vroeg in De Pont te zien, zoals Rosemarie Trockel (1993), Roni Horn (1994), Jeff Wall (1994), Luc Tuymans (1995) en Anish Kapoor (1995).

 
Zaaloverzicht De Opening, 1992, De Pont, Tilburg. Foto: Studio Van Dusseldorp.

Wat De Pont aankoopt, wordt deel van de collectie, maar de bruiklenen gaan na afloop van de tentoonstelling weer terug naar de kunstenaar of de eigenaren. Deze logés vormen een belangrijk onderdeel van het verhaal van De Pont. In de jubileumexpositie WeerZien komt een aantal van deze werken, waarvan het merendeel inmiddels deel uitmaakt van andere museale collecties, daarom voor even terug. Een weerzien van oude bekenden, een weerzien ook tussen de kunst en het publiek.

De expositie WeerZien geeft een inkijk in de geschiedenis van De Pont. Een belangrijk deel van de opstelling van de openingsexpositie is te zien, met onder meer Planet Circle van Richard Long, The First People van Marlene Dumas en Pair Field van Roni Horn. Heel bijzonder is de reconstructie van een eerste 'proefopstelling'. Nog vóór het museum zelf een werk had aangekocht, zelfs nog voordat het gebouw klaar was, leende Hendrik Driessen een aantal kunstwerken om een idee te krijgen hoe het gebouw zou kunnen werken. De eerste kunst die zo het gebouw binnenkwam verraadde al iets van de ambitie: twee schilderijen van Marlene Dumas uit het Van Abbemuseum, doeken van Marc Mulders en Rob Birza. Deze werken worden nu opnieuw samengebracht, zodat de kiem van De Pont voor het eerst voor het publiek te zien is.

Verder komen enkele Grosse Geister van Thomas Schütte op bezoek bij hun Tilburgse familie, de iconische foto Milk van Jeff Wall, het werk Ohne titel/Untitled dat Rosemarie Trockel in 1992 speciaal maakte voor één van de wolhokken en grote installaties van Ai Weiwei, Christian Boltanski en Robert Therrien. Ook is er nieuw werk te zien van oude bekenden, zoals van Anton Henning die de tafels in De Salon van het museumcafé zal bewerken.

Jubileumtentoonstelling WeerZien, 16 september 2017 t/m 18 januari 2018, Museum De Pont, Wilhelminapark 1, Tilburg. Website: www.depont.nl.

Terug naar boven

 

Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam: Inkttekeningen van Gunnel Wåhlstrand

Van 24 juni t/m 24 september 2017 presenteert Boijmans de grootste solotentoonstelling van de Zweedse Gunnel Wåhlstrand (Uppsala, 1974) tot nu toe. Wie de gewassen inkttekeningen van de kunstenaar van dichtbij bekijkt, begrijpt meteen dat er maanden nodig zijn om ze te maken. Wåhlstrand bouwt haar beelden op met talloze lagen van verdunde inkt, waar ze voorzichtig het licht behoud terwijl ze geleidelijk het papier vult – elke fout is onomkeerbaar. Het beeld komt langzaam op, zoals een fotoafdruk in ontwikkelvloeistof. Eenvoudige familiekiekjes, portretten, alledaagse gebeurtenissen, schilderachtige landschappen en zwijgende interieurs transformeren in iets tijdloos' en universeels. De overzichtstentoonstelling wordt georganiseerd in samenwerking met Magasin III Museum & Foundation for Contemporary Art in Stockholm.

In haar tijd aan de kunstacademie van Stockholm, ontdekte Wåhlstrand gewassen inkttekeningen tijdens een expositie met werk van Marlene Dumas. In diezelfde tijd las ze het boek Camera Lucida van Roland Barthes, waarin hij de zoektocht naar de foto van zijn overleden moeder beschrijft. Dit raakte bij Wåhlstrand een gevoelige snaar omdat ze haar vader nooit heeft gekend.

 
Gunnel Wåhlstrand, 'Instön', 2003, inkt op papier, 194,5 x 227,5 cm, Magasin III Museum & Foundation for Contemporary Art. Foto: Björn Larsson.

De enige connectie die ze met hem had was een doos met familiefoto's. Om de stilte rond zijn leven en verdwijning op te vullen, gebruikt ze de foto's als vertrekpunt voor haar schilderijen. Ze begon maanden te spenderen aan het onderzoeken en schilderen van elke foto en ontwikkelde hierdoor een unieke visuele taal.

Haar vroegere schilderijen focussen op haar vader en zijn familie. In later werk verwijderde ze alle figuren, waardoor er lege maar beladen landschappen achterbleven. Elke keer opnieuw verplaatst ze zich in de foto's, waardoor het voelt alsof ze er zelf is geweest. Door het uitvergroten van foto's en het vastleggen van elk minuscuul detail, creëert ze een verhoogd gevoel van aanwezigheid – bijna alsof men in de afbeelding kans stappen.

Wåhlstrand bestudeert de kleinste details, ze vertelt: “Bijvoorbeeld New Year's Day, ik herinner me dat ik precies wilde weten hoe een parketvloer in elkaar steekt. Ik kon het niet alleen schilderen vanaf de foto. Dat had niet gewerkt... Alle onderdelen moeten precies kloppen, om de foto te laten spreken.' In de meest recente werken verschuift haar aandacht naar eigen foto's van plekken die voor Wåhlstrand belangrijk zijn, maar die ook een universele waarde hebben. Inkt is permanent, met als gevolg dat fouten onvergefelijk zijn. Dit maakt haar werken extra indrukwekkend.

Ter ere van de expositie is er een boek gepubliceerd door Magasin III Museum & Foundation for Contemperary Art samen met Art & Theory, 2017. Het boek presenteert het complete oeuvre van Gunnel Wåhlstrand en is rijk aan illustraties van haar werk. Het boek is verkrijgbaar in de museumshop voor € 50,-.

Solotentoonstelling Gunnel Wåhlstrand, t/m 24 september 2017, Museum Boijmans Van Beuningen, Museumpark 18-20, Rotterdam. Website: www.boijmans.nl.

Terug naar boven

 

Cromhouthuis, Amsterdam: Geniaal getekend. Van Da Vinci tot Rembrandt

De expositie 'Geniaal getekend. Van Da Vinci tot Rembrandt.' presenteert 25 kleine potloodtekeningen van grootmeesters uit de beeldende kunst. Het topstuk is een portretje van de hand van Leonardo da Vinci. Dit is één van de twee schetsen van deze kunstenaar die in Nederlands bezit zijn. Gastcurator Taco Dibbits, hoofddirecteur van het Rijksmuseum, selecteerde de werken uit de collectie van de Amsterdammer Carel Joseph Fodor (1801-1860), nu in beheer van Amsterdam Museum. 'Geniaal getekend' is te zien van 8 juli tot en met 15 oktober in het Cromhouthuis in Amsterdam.

De tekeningencollectie die in 1860 door de kolenmagnaat Fodor geschonken werd aan de stad Amsterdam is van absolute wereldklasse. Wereldberoemde kunstenaars als Leonardo da Vinci, Rubens, Van Dyck, Goltzius en Rembrandt zijn in deze collectie vertegenwoordigd. Taco Dibbits, hoofddirecteur Rijksmuseum, is kunsthistoricus en keert als gastcurator terug naar een oude liefde:

 
Leonardo da Vinci (1452-1519), 'Kop van een grijsaard', inkt op papier, 100 x 95 mm, TA 11020 (Amsterdam Museum).

tekeningen. Zijn visie op de werken is te beluisteren in de audiotour die de bezoeker door de expositie leidt. Bij de tentoonstelling worden verder lezingen, high teas, een kunstschouw en wekelijkse tekenlessen georganiseerd.

De tentoonstelling introduceert de verzamelaar Carel Joseph Foder, een negentiende-eeuwse Amsterdammer, rijk geworden door de handel in steenkolen. Hij is zeer actief als verzamelaar en speelt een belangrijke rol in de Amsterdamse kunstenwereld, onder andere als bestuurslid van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Na zijn dood in 1860 wordt Museum Fodor geopend aan de Keizersgracht. Zijn verzameling schilderijen, prenten en tekeningen zijn sindsdien eigendom van de stad Amsterdam. Na de sluiting van Museum Fodor in 1993 kreeg Amsterdam Museum het beheer van de collectie Fodor.

In de verzameling van Carel Joseph Fodor zijn meer dan negenhonderd tekeningen te vinden van hoge kwaliteit. Taco Dibbits selecteerde hieruit 25 portretten en schetsen van mensen, alle daterend van vóór 1700. De virtuoze hand van Leonardo da Vinci, de spontane lijnvoering van Rubens, en het typische handschrift van Rembrandt zijn te zien naast werken van Anthony van Dyck, Hendrick Goltzius, Cornelis Visscher en vele anderen. In de tentoonstelling worden drie topstukken uitgelicht: door middel van Kijkwijzers krijgt de bezoeker tips om de bijzonderheden van de tekeningen te herkennen.

Geniaal getekend. Van Da Vinci tot Rembrandt, t/m 15 oktober 2017, Cromhouthuis, Herengracht 366 - 368, Amsterdam. Website: www.cromhouthuis.nl.

Terug naar boven

 

Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam: Ode aan een Amsterdammer

Van 12 juli t/m 27 augustus 2017 is Dutch National Portrait Gallery te gast in Het Scheepvaartmuseum te Amsterdam met de tentoonstelling 'Ode aan een Amsterdammer'.

Circa zeventig geschilderde, getekende en gefotografeerde portretten van Amsterdammers geven een beeld van het veelzijdige karakter van de stad, van zijn bewoners en van zijn kunstenaars. De portretten zijn gemaakt door kunstenaars met een binding met de stad.

Van anonieme feestvierder tot Johan Cruijff
De zaal in Het Scheepvaartmuseum waar de tentoonstelling te zien is - de Kamer van Tromp - is vrij toegankelijk en biedt iedereen de kans om oog in oog te staan met bekende en minder bekende Amsterdammers, waaronder Johan Cruijff, Sophie Hilbrand, Simon Vinkenoog, een anonieme feestvierder of havenarbeider.

Burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan is te zien zoals hij dat zelf graag ziet: te midden van zijn medeburgers.

 
Emo Verkerk, 'Remco Campert', 2009, olieverf op doek. Courtesy Willem Baars Projects Amsterdam.

Deelnemende kunstenaars zijn o.a. Philip Akkerman, Céline van Balen, Anthon Beeke, Mark van den Brink, Willem Diepraam, Rineke Dijkstra, Marlene Dumas, Zea van der Elsken, Cor Jaring, Marijn de Jong, Gerald van der Kaap, Johan van der Keuken, Bart Koetsier, Barry Kornbluh, Esther Kroon, Annaleen Louwes, Max Natkiel, Erwin Olaf, Robin de Puy, Frank Ruiter, Lee To Sang, Jitske Schols, Meinbert Gozewijn van Soest, Peter van Straaten, Harold Strak, Sander Troelstra, Aat Veldhoen, Emo Verkerk, Roy Villevoye, Thijs Wolzak en Cigdem Yuksel.

Dutch National Portrait Gallery
Dutch National Portrait Gallery maakt tentoonstellingen op locatie met portretkunst uit museum­- en bedrijfscollecties en particuliere verzamelingen. 'Ode aan een Amsterdammer' is samengesteld door gastcuratoren Willem van Zoetendaal en Koos Breukel. Het werk voor deze tentoonstelling is deels belangeloos beschikbaar gesteld door musea, kunstenaars en galeries.

Ode aan een Amsterdammer, t/m 27 augustus 2017, Het Scheepvaartmuseum, Kattenburgerplein 1, Amsterdam.
Websites: www.hetscheepvaartmuseum.nl ; www.dutchnationalportrait.gallery.

Terug naar boven

 

De Ploegh, Amersfoort: Forever Young, 100 jaar De Stijl

Na een eeuw weet De Stijl hedendaagse kunstenaars nog steeds te inspireren. Dat is de boodschap van Forever Young, 100 jaar De Stijl. LKG de Ploegh vroeg vijf jonge, talentvolle kunstenaars en 18 leden van De Ploegh om vanuit dit vertrekpunt werk te maken.

Het resultaat is een expositie waarin kunstenaars spelen met de verhouding tussen abstractie en zichtbare werkelijkheid. Kunstenaars die met moderne kunstvormen werken, met een abstracte vormentaal waarbij uniciteit en originaliteit voorop staan. En/of die het inhoudelijke gegeven 'een nieuwe, betere wereld' gebruiken en uitbeelden in een eigentijdse, individuele beeldtaal.

Stijl is veel méér dan het clichématige beeld van horizontale en verticale lijnen met rood, geel en blauw. De geselecteerde jonge kunstenaars maken voor Forever Young, 100 jaar De Stijl nieuw werk, ontworpen en gedacht vanuit hun eigen oeuvre.

 
Jimi Kleinbruinink, 'Trouble Shoots Paradise'

Forever Young, 100 jaar De Stijl is te zien op twee locaties in Amersfoort:

Galerie de Ploegh, Cultuurhuis bij Flint, Coninckstraat 58, Amersfoort, t/m 26 augustus 2017. Gast-kunstenaars: Henk-Sjoerd Hinrichs, Anja Radakovic | Kunstenaars LKG de Ploegh: Monika Buch, Marie Louise Dooijes, Lucia Fransen, Famke Hajonides, Wilma Luigjes, Cécile van Spronsen, Peter van Tilburg, Niek Wittebrood.

Sint-Joriskerk, Hof 1, Amersfoort, 25 juli t/m 3 september 2017. Gast kunstenaars: Nazif Lopulissa (Nasbami), Adriaan Luteijn, Jimi Kleinbruinink | Kunstenaars LKG de Ploegh: Gerard Akerboom, Dominique Ampe, Hannah Blom, Jacqueline Bohlmeijer, Ria van Krieken, Bernadette Goossens, Flip Lambalk, Gijs Pape, Anne Marie Spijker, Erica Welling. Feestelijke opening zaterdag 29 juli om 16.30 uur.

Meer informatie: www.deploegh.nl.

Terug naar boven

 

Foam, Amsterdam: Roger Ballen & Asger Carlsen - No Joke

In No Joke, een gezamenlijk project van Roger Ballen (1950, VS) en Asger Carlsen (1973, DK), onderzoeken deze twee kunstenaars door middel van bizarre, eigenzinnige collages de duistere kant van de menselijke psyche. Hoewel hun werkwijzen ver van elkaar verwijderd zijn, delen de kunstenaars een interesse in de sinistere kant van het menselijke onderbewustzijn. Het duo maakte samen 37 beelden, hoewel zij zich nooit samen in dezelfde studio bevonden: de uitwisseling en co-creatie gebeurde namelijk geheel online. Het onheilspellende werk roept een gevoel van angst en verlangen op die doorgaans alleen in je dromen voorkomt.

 
'Trampled', 2016. © Roger Ballen Asger Carlsen.

Hoewel Roger Ballen in Johannesburg woont en Asger Carlsen in New York, werkten de kunstenaars vier jaar lang online samen. In hun bizarre universum smelten Carlsens gebruik van het menselijk lichaam als plastisch object en Ballens interesse in collages en het raadselachtige samen. Ze creëerden een eigenaardige wereld van verwrongen lichamen, manische wezens, vlees en ruwe schetsen in zwart, wit en grijs. Het werk is zowel beangstigend als intiem en benadrukt de kracht van fictie om dieper tot onze geest door te dringen dan de werkelijkheid.

Voor een opdracht van VICE in 2013 suggereerde Asger Carlsen een samenwerking met Roger Ballen. Dit leidde tot een bijzondere creatieve uitwisseling die zich geheel online afspeelde: de beelden met een witte achtergrond begonnen in Carlsens studio in New York, terwijl de beelden met een donkere achtergrond in Johannesburg tot leven kwamen, waar Ballen woont en werkt. De kunstenaars stuurden werk naar elkaar en borduurden verder op het beeld van de ander. Dit resulteerde in het duistere, mysterieuze boek No Joke (2016) dat een verzameling is van, stillevens, kreupele vrouwfiguren en samensmeltingen van hun zelfportretten.

No Joke in Foam is de eerste museale presentatie van dit project. De duistere vormgegeven tentoonstelling toont ingelijste beelden op donkergrijze muren. De werken worden vergezeld door bizarre sculpturen en installaties die door beide kunstenaars ter plekke speciaal voor deze tentoonstelling zijn gemaakt. Deze sculpturen vormen een ruimtelijke vertaling van hun fotografische beelden.

Roger Ballen & Asger Carlsen - No Joke, t/m 27 augustus 2017, Foam, Keizersgracht 609, Amsterdam. Website: www.foam.org.

Terug naar boven

 

Japanmuseum SieboldHuis, Leiden: Tohoku girls

Deze zomer heeft Japanmuseum SieboldHuis een grote privécollectie handgemaakte poppen te logeren. De karakteristieke houten poppen in de tentoonstelling 'Tohoku Girls. Kokeshi-poppen uit Japan' tonen de liefde en ambachtelijke vaardigheden van de poppenmakers. Dit eeuwenoude ambacht wordt van generatie op generatie doorgegeven en elke pop wordt met veel zorg en aandacht gemaakt. Door hun simpele en cilindrische vorm zijn de dames duidelijk herkenbaar. Toch is elk exemplaar uniek en de oplettende kijker ontdekt al snel de enorme variatie aan kleur, vorm, grootte en beschildering.

Deze houten 'kokeshi' komen oorspronkelijk uit de regio Tohoku in het noordoosten van Japans grootste eiland Honshu. Het landschap van Tohoku kenmerkt zich door bergen, bossen, vulkanen en witte, koude winters. De natuurlijke warmwaterbronnen zijn al jaren een toeristische trekpleister. Ambachtslieden en houtbewerkers maakten verschillende huishoudelijke artikelen zoals kommen en schalen van esdoorn of kornoeljehout. Van hetzelfde materiaal werden zo'n tweehonderd jaar geleden de allereerste poppen gemaakt. Het speelgoed werd een populair souvenir voor de toeristen, waardoor de poppen al snel in het hele land bekendheid kregen.

 
Traditionele handgemaakte kokeshi-poppen uit Japan.

Het maken van kokeshi is een tijdrovend een veelzijdig productieproces en wordt gezien als een traditioneel Japans volksambacht. Het maakproces begint bij het vellen van de juiste boom, het verwijderen van de bast, het opbergen en drogen van het hout, het smeden van eigen gereedschap, het snijden van de pop en uiteindelijk het beschilderen van de kokeshi. Dit vakmanschap wordt nauwgezet van generatie op generatie doorgegeven.

De ruim tweehonderd handgemaakte kokeshi in deze tentoonstelling zijn allemaal uniek. Zo'n 160 specialistische houtbewerkers uit 11 regio's ontwikkelden elk hun eigen stijl. Iedere stijl kenmerkt zich door een bepaalde vorm, de bevestiging van het hoofd, de haardracht, patronen en gezichtsuitdrukkingen. De poppen zijn veel meer dan speelgoed alleen, want door hun schattigheid, eenvoud, charme, het vakmanschap waarmee ze gemaakt zijn, het unieke en decoratieve karakter zijn deze traditionele poppen populaire en gewilde verzamelobjecten.

Tohoku Girls. Kokeshi-poppen uit Japan, t/m 3 september 2017, Japanmuseum SieboldHuis, Rapenburg 19, Leiden. Website: www.sieboldhuis.org.

Terug naar boven

 

Fries Museum, Leeuwarden: Druk met kunst, 40 jaar steendrukker Rento Brattinga

Van 1 juli tot en met 8 oktober 2017 presenteert het Fries Museum in Leeuwarden Druk met kunst, 40 jaar steendrukker Rento Brattinga. Sinds de opening in 1976 groeide Steendrukkerij Amsterdam van Rento Brattinga uit tot een trekpleister voor kunstenaars uit binnen- en buitenland. Samen met hen experimenteerde Brattinga met verschillende druktechnieken. De tentoonstelling laat een selectie prenten zien van onder andere Armando, Marlene Dumas, Günther Tuzina en Jan Dibbets. Achter ieder van deze gedrukte prenten schuilt een complex of bijzonder maakproces.

Prenten, foto's en video's illustreren de wisselwerking tussen het creatieve proces en de technische mogelijkheden in de steendrukkerij. Zo vonden beeldend kunstenaar Berend Strik en Rento Brattinga samen een manier om draden in een digitale prent te persen. Met Anuli Croon werkte Brattinga aan een linosnede waarin de heldere kleuren en eenvoudige vormen, waar Croon bekend om staat, verwerkt zijn. In samenwerking met Carel Visser werden talloze houtdrukken gedrukt met natuurlijke producten als wol en veren.

 
Maze de Boer, 'F & S No. 3376', lithografie, oplage 14, 2016. Collectie Fries Museum Leeuwarden. Verworven met steun van het Knecht-Drenth Fonds.

Sinds 1976 is Steendrukkerij Amsterdam een begrip in de Nederlandse en Internationale kunstscène. In 1983 werd de drukkerij uitgebreid met een expositieruimte. Dit jaar sloot de drukkerij haar deuren na het maken van de laatste prent: een lithografie van Brattinga's gietijzeren drukpers getekend door Maze de Boer. Het resultaat is, samen met een film van de totstandkoming van deze prent, in de tentoonstelling te zien.

Rento Brattinga ontwikkelde zich als drukker, uitgever en galeriehouder. Van elke oplage die werd gemaakt in de steendrukkerij bleef een door de kunstenaar gesigneerde prent, 'voor Rento' achter. In 2002 werd de verzameling prenten opgenomen in de collectie van het Fries Museum. Sindsdien is de collectie ieder jaar aangevuld met nieuwe exemplaren.

Druk met kunst, 40 jaar steendrukker Rento Brattinga, t/m 8 oktober 2017, Fries Museum, Wilhelminaplein 92, Leeuwarden. Website: www.friesmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam: De collectie als tijdmachine

De collectie van Museum Boijmans Van Beuningen is vanaf 24 juni in maar liefst 39 zalen in een nieuwe opstelling te zien. Emeritus hoogleraar en kunstenaar Carel Blotkamp zet als gastconservator de topstukken in een nieuw licht. Met De collectie als tijdmachine legt Blotkamp het accent op moderne kunst. Zijn opzet is om de bezoekers te prikkelen en 'te verleiden tot vertraagd kijken'.

"Ik hou van Museum Boijmans Van Beuningen: van de mooie collectie, het sfeervolle gebouw en de intieme zalen. Dat ik een nieuwe opstelling van de collectie mag presenteren, is een geschenk," vertelt Blotkamp. Zijn terrein is de moderne kunst. De afgelopen jaren heeft de oude kunst in de vaste collectie van het museum vooral aandacht gekregen. Blotkamp legt het accent op de periode na de Tweede Wereldoorlog. "Van een chronologische opstelling, ga je zo sjokken. Je aandacht verslapt bij een rondgang door bijna veertig zalen. Daarom heb ik de kunstgeschiedenis vanaf circa 1300 in acht tijdsblokken verdeeld en gekozen voor een afwisseling van oud en modern.

 
Meester van de Virgo inter Virgines, 'De verkondiging aan Maria', 1470 -1500. Museum Boijmans Van Beuningen. Fotograaf: Studio Tromp, Rotterdam.

De afwisseling is, behalve aan de kunstwerken zelf, ook te zien aan de kleur van de wanden en de inrichting van de zalen: donkere tinten en een klassieke presentatie voor oud, lichte tinten en een meer dynamische muurindeling voor modern. Zo reis je als het ware in een tijdmachine heen en weer door de geschiedenis."

Met zijn onconventionele indeling brengt Blotkamp andere delen van de collectie met elkaar in contact. Ook haalt hij enkele bijzondere werken uit het depot om bezoekers te prikkelen met nieuwe ontmoetingen. De opstelling De collectie als tijdmachine bevat grote namen als Mark Rothko, Pyke Koch, Anselm Kiefer, Donald Judd en Paul Cézanne, evenals minder bekende kunstenaars als Suze Robertson en de Rotterdammer Kees Timmer.

De collectie als tijdmachine, vanaf 24 juni 2017, Museum Boijmans Van Beuningen, Museumpark 18-20, Rotterdam. Website: www.boijmans.nl.

Terug naar boven

 

Provinciehuis Noord-Holland, Haarlem: Dageraad van Industrieel Noord-Holland

In Noord-Holland willen we in 2050 een duurzame energievoorziening. Het is niet de eerste keer dat de wereld voor zo'n grote omslag staat. De tentoonstelling Machinerie - Dageraad van Industrieel Noord-Holland in de reeks Dreef Exposities laat een selectie van documentaire fotowerken zien over het historisch verleden van industrieel Noord-Holland.

De tentoonstelling is een samenwerking met het Noord-Hollands Archief. Het Archief in Haarlem beheert een bijzondere beeldcollectie van de Provincie Noord-Holland, de zogeheten Provinciale Atlas Noord-Holland. Historische foto's, prentbriefkaarten en aanvullend filmmateriaal belichten verschillende aspecten van allerlei histo-

 
Robert Lambermont, 'Horizon', metaal, hout, glas, mechanische onderdelen, electromotor. Foto: Robert Lambermont.

rische machines en industriële installaties uit de landbouw, fabrieken, de Koninklijke Hoogovens, polders en gemalen en vertellen het bijzondere verhaal van de dageraad van Noord-Hollands industrie. Kim Habers, Michael Jacklin, Robert Lambermont en Reinoud Oudshoorn zijn gevraagd het historische beeldmateriaal uit de Provinciale Atlas met eigen werken aan te vullen. Hun werk heeft qua materiaalkeuze, aanpak of in compositie raakvlakken.

In de reeks 'Dreef Exposities' wordt onder andere aandacht besteed aan het werk van Noord-Hollandse kunstenaars, werk uit de Provinciale Atlas van Noord-Holland en werk uit de Kunstcollectie van de provincie Noord-Holland.

Aan het einde van de 18e eeuw liet de Amsterdamse bankier Henry Hope aan de rand van de Haarlemmerhout het buitenverblijf 'Welgelegen' bouwen. Het imposante gebouw was bedoeld om er de omvangrijke kunstverzameling van Hope in onder te brengen. Sinds 1930 dienen de grote museumvertrekken op de bel-etage als vergaderzalen voor het provinciaal bestuur van Noord-Holland. Op de begane grond (onder de Statenzaal) is een tentoonstellingsruimte waar onafgebroken exposities zijn te zien.

Dageraad van Industrieel Noord-Holland, t/m 1 september 2017, Paviljoen Welgelegen, Dreef 3, Haarlem. Website: www.noord-holland.nl/dageraad.

Terug naar boven

 

Spoorwegmuseum, Utrecht: Unieke foto's van eerste spoorlijn Nederlands-Indië

Omdat het dit jaar 150 jaar geleden is dat op Java de eerste trein reed gaat het Spoorwegmuseum in de tentoonstelling 'Sporen van smaragd' terug in de tijd.

Voor het eerst toont het museum zijn Indische collectie uit de periode 1864-1949. De aanleg van de eerste spoorlijn in Nederlands-Indië is vanaf 1864 op beeld vastgelegd door de Duitse opzichter Carl Lang en fotobureau Woodbury & Page. De foto's zijn bewaard gebleven in twee fotoalbums en tonen een uniek beeld van de aanleg van de Indische spoorwegen. Het bevat de oudste foto van de spoorwegen in Nederlands-Indië, gemaakt op 15 augustus 1864.

Net als in Nederland was het een particuliere onderneming die, ondanks alle tegenstand, de eerste spoorlijn in Nederlands-Indië wist aan te leggen. De Nederlandsch-Indische Spoorwegmaatschapij (kortweg NIS) kreeg na een lange voorbereidingsperiode in 1863 een concessie voor de aanleg en exploitatie van een spoorlijn op Java. De aanleg ging moeizaam. Het gebied was onherbergzaam, er waren tegenslagen zoals overstromingen, gebrek aan geschikte arbeiders en ook de toevoer van materialen was problematisch. Dankzij verslagen van hoofdingenieur Jan Philip de Bordes is over deze beginperiode een en ander bekend gebleven.

 
Collectie Spoorwegmuseum

Ondanks alle moeilijkheden was De Bordes trots op het resultaat. Hij gaf de Duitse opzichter Carl Lang opdracht de voortgang van de spoorlijn op foto vast te leggen. De Bordes liet de foto's nemen om de kritische investeerders van de NIS te overtuigen van het goede werk dat werd verricht. Later wilde De Bordes betere foto's en schakelde hij het professionele fotobureau Woodbury & Page in. De foto's van Lang en Woodbury & Page zijn verzameld in twee albums die tot de collectie van het Spoorwegmuseum behoren. Het zijn de oudst bewaarde foto's van de spoorwegen in Nederlands-Indië en van behoorlijk goed kwaliteit. De in totaal 66 foto's geven een prachtig beeld van de beginjaren van het spoor op Java, een aantal zijn te zien in de tentoonstelling.

Na de opening van de eerste spoorlijn groeide het spoorweg- en stoomtramnet op Java, Madura en Sumatra gestaag tot ruim 7000 kilometer. Het Spoorwegmuseum blikt met de tentoonstelling 'Sporen van Smaragd, per trein door Nederlands-Indië' terug op de begintijd van de spoorwegen in de archipel waar Nederlandse ingenieurs en architecten een belangrijke rol speelden. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van verschillende betrokkenen, zoals een spoorwegmedewerker, ingenieur, reizigster, architect en een onafhankelijkheidstrijder.

Sporen van Smaragd, per trein door Nederlands-Indië, t/m 10 november 2017, Spoorwegmuseum, Maliebaanstation 16, Utrecht. Website: www.spoorwegmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Oude Kerk, Amsterdam: Serie Silence. Ochtendconcerten om 8 uur.

De Oude Kerk kent een indrukwekkende muziekgeschiedenis en was in de zestiende eeuw een van de eerste plekken in Noord-Europa waar publiek van openbare concerten kon genieten. Vanuit gesprekken met muzikanten, kunstenaars en programmeurs is in de Oude Kerk een muziekprogrammering van start gegaan in aansluiting op de kunstprogrammering, in de context van een monumentaal gebouw.

Concerten in de Oude Kerk worden (in tegenstelling tot andere concertpodia) per tentoonstelling en in dialoog met een kunstenaar ontwikkeld door curator muziek Jacob Lekkerkerker,

 
Oude Kerk, Sarah van Sonsbeeck 2017. Foto: Gert Jan van Rooij.

kunsthistoricus & organist van de Oude Kerk en Jacqueline Grandjean, curator en directeur Oude Kerk. In gesprekken met Marinus Boezem, die in de winter in de Oude Kerk tentoonstelde, ontstond het idee voor twee concerten: een opdrachtcompositie aan Claire M. Singer met geluiden uit De Groene Kathedraal, en de uitvoering van een compositie-idee van Boezem zelf, het 'geluidsproject voor drie blazers, één zanger en twee statiefventilatoren'.

Tijdens de lopende tentoonstelling van Sarah van Sonsbeeck vinden nog twee concerten plaats. Op 4 augustus 2017 klinkt de monumentale chromatische fantasie van J.P. Sweelinck, dat in gesprekken bij de tentoonstelling naar voren kwam als dé compositie bij het krachtige beeld dat momenteel de vloer bedekt de Oude Kerk. Op 1 september 2017 improviseert Thomas Ankersmit, in reactie op het werk van Sarah van Sonsbeeck en de relatie tot de monumentale ruimte en akoestiek.

There is no such thing as an empty space or an empty time. There is always something to see, something to hear. In fact, try as we may to make a silence, we cannot. – John Cage (in Silence, 1961).

Meer informatie: www.oudekerk.nl.

Terug naar boven

 

Fries Museum, Leeuwarden: Dolph Kessler: topografische observaties

Dolph Kessler (Amsterdam, 1950) reist de hele wereld over en fotografeert in een traditie die 'New Topographics' heet. Hij is gefascineerd door landschappen waarin de invloed van de mens duidelijk zichtbaar is. Van een moderne Duitse havenstad aan de Noordzeekust tot een verlaten recreatieplek aan het IJsselmeer. Steeds is hij op zoek naar de unieke alledaagsheid van deze plaatsen. Daarnaast trekt ongerepte natuur zijn aandacht, zoals een besneeuwde heuvelrand of de dynamiek van een waterval.

Kessler reist voor zijn foto's de hele wereld rond, maar haalt ook inspiratie uit zijn eigen leefomgeving.

 
Dolph Kessler, 'Waddenzee', 2013

In een fotoserie over Friesland neemt hij de positie in van een buitenstaander met een objectieve houding. Zonder te oordelen over wat hij ziet, legt hij de waterrijke randen, het platteland en de steden van Friesland vast. Zelf noemt Dolph Kessler de fotoserie een visueel dagboek van een roadtrip door Friesland.

Van 2008 tot 2012 fotografeerde Kessler nauwgezet alle kusten rond de Noordzee. In deze serie is te zien hoe divers dat landschap is. De Nederlandse kust wordt gekenmerkt door zandstranden, in Duitsland zien we vooral haven en industrie, terwijl in Denemarken de vissersboten het beeld bepalen. Kessler observeert het gebied met oog voor structuur, ritme en kleuren. Bovenal laat hij zien hoe de mens het landschap naar zijn hand zet en hoe dat landschap op zijn beurt bepalend is voor het leven van de mensen die er wonen.

In de derde groep foto's ontbreekt ieder spoor van mensen. Hierin documenteert Kessler de natuur zelf, met een scherp oog voor de structuren die hij aantreft. Bovendien kun je aan de foto's nauwelijks zien waar ze gemaakt zijn. Door te focussen op het detail is de essentie van het geheel beter te begrijpen. Aan deze foto's van water, sneeuw of een dicht bebladerd woud kun je nauwelijks zien waar ze gemaakt zijn. Het zijn ogenschijnlijk willekeurige uitsneden van de natuur in IJsland of Polynesië.

Dolph Kessler maakt ook fotoboeken. Zijn nieuwste boek Friesland, het kleinste land op aarde wordt tijdens de feestelijke opening op 30 juni overhandigd aan Sietske Poepjes, gedeputeerde voor de Provincie Fryslân.

Dolph Kessler: topografische observaties, t/m 8 oktober 2017, Fries Museum, Wilhelminaplein 92, Leeuwarden. Website: www.friesmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Urban Futures Studio, Universiteit Utrecht: Tien Duurzame Geboden winnen prijs Post-Fossil City

Het project De Ark van het Nieuwste Verbond: Tien Duurzame Geboden van het duo BreukersGodrie is op donderdag 22 juni 2017 in het Stadskantoor in Utrecht uitgeroepen tot winnaar van de Post-Fossil City Contest.

In januari deed de Urban Futures Studio van de Universiteit Utrecht een oproep aan kunstenaars, ontwerpers, architecten, schrijvers en andere creatief talent om de stad te verbeelden in het tijdperk zonder fossiele brandstoffen, zoals olie, kolen en gas. Een jury, met daarin onder meer architect Winy Maas en ontwerper Jurgen Bey, selecteerde de tien beste ideeën, die tot en met

 
Post-Fossil City, prijsuitreiking 2017

31 juli te zien zijn in het Stadskantoor van Utrecht. Tijdens de opening op 22 juni werd De Ark van het Nieuwste Verbond: Tien Duurzame Geboden van Walter Breukers en Jaap Godrie verkozen tot winnaar.

De transitie naar een duurzame stad vraagt om een radicale verandering in cultuur, vinden Breukers en Godrie. Om het leven in de post-fossiele stad van de toekomst tastbaar te maken voor het grote publiek bedachten zij een inspiratiebron — een Ark — die in de komende veertig jaar van stad naar stad wordt doorgegeven. Het duo bedacht tien nieuwe duurzame geboden die aanzetten tot discussie. Ze hopen hiermee in elke stad ideeën voor de toekomst op te halen. Als een stad het interpretatieproces heeft afgerond, zoekt zij een opvolger die de Ark wil ontvangen. Zo ontstaat een kettingreactie van steden die elkaar aanzetten tot duurzaam denken.

De jury had naar eigen zeggen weinig moeite met het kiezen van de winnaar. Voorzitter Maarten Hajer: “De Post-Fossil City Contest vroeg om inspirerende verbeeldingen van de stad in het post-fossiele tijdperk. Daar is dit project het meest in geslaagd. Het intrigeert. Omdat je perspectief vanuit elke hoek verandert blijf je ernaar kijken. Het heeft potentie om van stad naar stad te reizen en daarmee écht een grotere beweging te worden.

Post-Fossil City, t/m 31 juli 2017, Stadskantoor Gemeente Utrecht, Stadsplateau 1, Utrecht. Website: www.postfossil.city.

Terug naar boven

 

Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam: De Walvisweken

De Walvisweken zijn terug. Van 8 juli t/m 3 september 2017 staan Het Scheepvaartmuseum, Museum In 't Houten Huis, het Zaans Museum en Ecomare in het teken van de walvis. Bijna 400 jaar waren Nederlanders actief in de walvisvaart. In de loop van de 17de eeuw vond zelfs de verwerking van het walvisspek tot traan in ons land plaats. Na vier eeuwen walvisvaart dreigde de walvis uit te sterven en werd de zeereus een beschermde diersoort.

 
Foto: Het Scheepvaartmuseum Amsterdam.

De vier musea en partner Wereld Natuur Fonds (WNF) vertellen tijdens De Walvisweken, ieder vanuit hun eigen collectie of expertise, het verhaal van de walvis. Tijdens de Walvisweken leren jong en oud van alles over dit bijzondere zoogdier en het belang van een schone leefomgeving; de oceanen. Van walvissen spotten en familiecolleges tot walvisspellen en het maken van een walvisanimatiefilmpje: er zijn in de zomervakantie volop activiteiten voor het hele gezin. Bekijk alle activiteiten op www.hetscheepvaartmuseum.nl/walvisweken.

Bij Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam gaan bezoekers mee op een spannende expeditie. Onder begeleiding van een gids bezoeken zij de tentoonstelling 'Het verhaal van de walvis' en kunnen zij zelfs een walvis spotten. Er is een poppenkast, een dagelijks kleuterprogramma 'Hé, dikke walvis' en er zijn prachtige portretten van oud-walvisvaarders van Gerald Wessels. Op alle Walviswekenlocaties ligt er een WNF Noordzee doe-boekje klaar met informatie over de bruinvis en de bultrug. Door de jacht op walvissen in landen als Japan en Noorwegen, vervuiling van de oceanen en bijvangst door visnetten worden walvissen nog steeds bedreigd. Het WNF vecht voor dit bijzondere dier en zijn leefomgeving. Door een walviscakeje te eten in Café Restaurant Stalpaert in Het Scheepvaartmuseum help je het WNF. Een deel van de opbrengst gaat naar het fonds.

In de loop van de 17de eeuw vond in de Zaanstreek en De Rijp de verwerking van het walvisspek tot traan plaats. In Museum In 't Houten Huis komen bezoekers meer te weten over de historie rond de walvisvaarders van De Rijp. Families kunnen mee met een museumboot met walvisverteller of mee met de historische walvisvaartwandeling. Kinderen kunnen een eigen walvisanimatiefilmpje maken of een walvisvaartspel spelen. Vanuit het Zaans Museum is er een historische walvisfietstocht. De fietsroute maakt historische plekken weer zichtbaar. Ook zijn er walvis familieactiviteiten in het Creative Lab. Bij Ecomare vindt op 25 juli een avontuurlijke Walvisdag plaats vol met activiteiten zoals walvispraatjes, een walvisbottenshow, schminken en knutselen.

Het Scheepvaartmuseum beheert de belangrijkste walvisvaartcollectie van Nederland. Deze collectie én de strategie dat het museum meer bewustzijn wil creëren voor de veranderende wereld om ons heen vormde in 2014 het uitgangspunt voor het ontwikkelen van de eerste editie van De Walvisweken. Met de Walvisweken wil Het Scheepvaartmuseum samen met haar partners bezoekers bewust maken van het verleden en de hedendaagse ontwikkelingen rond de walvis; de gevolgen van de (historische) jacht op walvissen en de vervuiling van onze oceanen.

De Walvisweken t/m 3 september 2017, Het Scheepvaartmuseum, Kattenburgerplein 1, Amsterdam. Website:
www.hetscheepvaartmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Galerie Ron Mandos, Amsterdam: Best of Graduates

Dit jaar viert Galerie Ron Mandos de 10e editie van de zomerexpositie Best of Graduates. In de jaarlijks terugkerende show, wordt de voorhoede van de hedendaagse kunst getoond.

Curator Radek Vana en het team van Galerie Ron Mandos hebben alle kunstacademies in Nederland bezocht om een selectie te maken van de meest spraakmakende, opvallende en talentvolle kunstenaars. De tentoonstelling brengt een variëteit aan media en zienswijzen samen. Best of Graduates 2017 is geopend vanaf 29 juli tot en met 2 september.

 
Overzichtsfoto Best of Graduates 2017

Curator Radek Vana over Best of Graduates 2017: "Jaarlijks probeert Best of Graduates een goed beeld te geven van wat er zich op de Nederlandse kunstacademies manifesteert. Geen uitgebreid overzicht, eerder een weerspiegeling van de trends en de - in onze ogen - opvallende talenten. We zien steeds minder video´s en meer ambacht en ruimtelijke installaties. Thematisch blijft het werk over het algemeen dichtbij eigen ervaringen, emoties en observaties, wat mogelijk de afwezigheid van complexe politieke vraagstukken verklaart. Het enthousiasme om de wereld in te stappen is zichtbaar en het is juist deze vrolijke kakofonie die we in onze tentoonstelling willen laten zien."

Galeriehouder Ron Mandos over Best of Graduates 2017: "Deze tiende editie van Best of Graduates, onderstreept de noodzaak om jong en opkomend talent een podium te bieden. Ook dit jaar hebben wij alle afstudeertentoonstellingen zorgvuldig bekeken, waarbij wij verassend nieuw werk hebben ontdekt. Elk jaar volgen we de laatste ontwikkelingen op de Nederlandse kunstacademies op de voet. Wij hebben het volste vertrouwen in de geselecteerde kunstenaars en zien er naar uit hun werk te tonen in de galerie."

De deelnemend kunstenaars komen in aanmerking voor de Ron Mandos Young Blood Award; een prijs die de mogelijkheid biedt meer werk te tonen in de galerie of deel te nemen aan een (inter)nationale kunstbeurs. Daarnaast wordt de Photography Award uitgereikt, wat toegang geeft tot deelname aan de Unseen Photo Fair. Ook bezoekers van Best of Graduates kunnen hun favoriete kunstenaar selecteren door hun stem uit te brengen voor de Public’s Prize. De winnaars van alle prijzen worden bekend gemaakt gedurende de finissage op 2 september.

Best of Graduates, 29 juli t/m 2 september 2017, opening zaterdag 29 juli 2017, 17 – 19 u, finissage & prijsuitreiking zaterdag, 2 september 2017, 16 – 17 u, Galerie Ron Mandos, Prinsengracht 282, Amsterdam. Website: www.ronmandos.nl.

Terug naar boven

 

Zwaluwenburg: kunst uit Syrië, Irak en Nederland

Meestal hebben de Zomerexposities in Huis Zwaluwenburg een thema, maar dat is dit jaar niet het geval. Wel valt de aankondiging 'Syrische, Irakese en Nederlandse kunstenaars' op. Uit Syrië komt Ismaeil Mohamad, die in Aleppo aan de kunstacademie studeerde. Twee jaar geleden moest Mohamad zijn geboorteland ontvluchten; sinds kort woont hij met zijn gezin op de Veluwe. Irak wordt vertegenwoordigd door Farees Ashoor (die zijn kunstvakopleiding in Bagdad volgde en momenteel in Turkije verblijft) en Mowafaq Abdul Hamid (die in Bagdad nu zelf docent aan de kunstacademie is).

 
Farees Ashoor (Irak): ‘Ontmoeting’, acryl op doek (geen olieverf) 70 x 50 cm.

Naast 'oude bekenden' van de Zwaluwenburg - zoals Corina Corvers en Esther Veerman (acrylschilderijen op doek) of Wilma Meijerink (glaskunst) - zijn er ook nieuwe Nederlandse namen opgedoken. Els Bleijenberg exposeert met fraai geglazuurd keramiek: van haar zijn virtuoos vormgegeven 'vogelbomen' te bewonderen en een serie satirische borstbeelden van fabeldieren. Frits van Eeden toont reusachtige doeken met gestileerde mensfiguren, paarden en koikarpers. Ook nieuw is Monica Slump, die haar quasi-Japanse penseeltekeningen 'swipe-art' noemt, naar de veegbeweginkjes die we op onze smartphones maken.

De inzending van René van der Weerd staat dit jaar in het teken van 'pinhole' met een primitieve, zelfgemaakte camera. Bijzonder is dat hij voor één serie ('Woman' I t/m VI) het interieur van Huis Zwaluwenburg als decor koos.

De Zomerexpositie 2017 is te zien t/m 3 september 2017, elke zaterdag en zondag van 14.00-17.00 uur op Kasteel Zwaluwenburg, Zwaluwenburg 4-6, ’t Harde / Elburg. Informatie: www.zwaluw4.wix.com/zwaluwenburg of tel. 0525-681932.

Terug naar boven

 

Vaassen: Atelier voor Hedendaagse Fotografie

Recent is het Atelier voor Hedendaagse Fotografie in Vaassen (Gld.) van start gegaan. De beeldende kunstenaars Cees van der Stoep en Wim Adema presenteren in dit atelier een overzicht van hun fotowerken. Zij geven niet alleen een historisch overzicht zien van hun fotobeelden maar laten ook hun nieuwste fotowerken zien.

Bij Cees van der Stoep staat de verbinding tussen creatieve techniek en verbeelding centraal. Geïnspireerd door Leonardo da Vinci. Via techniek, architectuur, televisie en video kwam hij in de fotografie terecht. Zo maakte hij in het dynamische Rijnmondgebied veel industrielandschappen. Van der Stoep verbeeldt zijn thema’s vaak vanuit een van te voren gevormd idee, waarbij vorm en inhoud samenvallen. Daarbij past hij verschillende technieken toe. Om meer betekenis aan bepaalde foto’s te geven heeft hij ook eenvoudige beeldbewerking toegepast.

 
Wim Adema, 'Zonder titel', 2002

Een belangrijke techniek hierbij is de dubbeldruk, waarbij in de camera twee foto’s over elkaar worden genomen of twee negatieven of dia’s over elkaar afgedrukt worden. In een volgende periode werd kleur belangrijker, met soms voor de hand liggende thema’s als carnaval en experimenteel theater. Ook experimenteerde Cees van der Stoep met licht en kleur. Nu is hij vooral bezig met de herontdekking van de zwart-wit fotografie, met thema’s als beweging, ondergrondse welvaart en boeren in een stedelijke omgeving. Van elk thema maakt hij liever series dan losse foto’s.

Wim Adema
werkt met de analoge camera en is gefascineerd door het tegenlicht, een spanningsveld tussen scherpte en onscherpte, het licht en donker, terwijl hij tegelijk met de camera de grenzen opzoekt van de figuratieve werkelijkheid. In het begin werkte hij met de macrofotografietechniek. Glasmateriaal gaf hem de mogelijkheid om monumentale driedimensionale fotobeelden te maken. Daarna werkte hij met dezelfde camera in de natuur, waardoor een nieuwe en abstracte visuele fotowerkelijkheid kon ontstaan. Door op experimentele wijze met de camera te werken ontdekte Wim Adema achter de waarneembare realiteit van de natuur een fascinerende magische en abstracte fotowereld. In de laatste drie jaar zijn bepaalde fotobeelden hiervan digitaal gefuseerd en samengevoegd tot nieuwe panoramische landschappen. Vanaf 2016 werkt Wim Adema tevens aan de serie ‘Dead flowers’. Dood planten- en bloemenmateriaal tonen opnieuw een fascinerende beeldtaal en ongekende kleurdimensies. Adema werd opgeleid in de beeldhouwkunst maar vond in de fotografie een perfect medium voor zijn verbeelding.

Voor het publiek zal het Atelier voor Hedendaagse Fotografie de komende maanden van juni tot en met oktober as. open zijn, steeds op zaterdag van 14.00-17.00 uur. Een afspraak op een ander tijdstip is mogelijk en kan telefonisch afgesproken worden via 0578-617989. (Wim Adema). Adres van het atelier: ter Heerdtspad 14 in Vaassen, vlak bij het dorpscentrum.

Terug naar boven

Inhoud


Ferdinand Bol en Govert Flinck - Rembrandts meesterleerlingen,
13 oktober 2017
t/m 18 februari 2018,
Amsterdam Museum
en Museum Het Rembrandthuis, Amsterdam

Robert Glas,
Before the Law,
t/m 10 september 2017, Foam, Amsterdam

Jubileumtentoonstelling WeerZien,
16 september 2017
t/m 18 januari 2018,
Museum De Pont, Tilburg

Solotentoonstelling Gunnel Wåhlstrand,
t/m 24 september 2017, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

Geniaal getekend. Van Da Vinci tot Rembrandt, t/m 15 oktober 2017, Cromhouthuis, Amsterdam

Ode aan een Amsterdammer,
t/m 27 augustus 2017,
Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam

De Ploegh, Amersfoort: Forever Young,
100 jaar De Stijl,
Galerie de Ploegh, Amersfoort,
t/m 26 augustus 2017. Sint-Joriskerk, Amersfoort,
25 juli t/m 3 september 2017

Roger Ballen & Asger Carlsen - No Joke,
t/m 27 augustus 2017, Foam, Amsterdam

Tohoku Girls. Kokeshi-poppen uit Japan,
t/m 3 september 2017, Japanmuseum SieboldHuis, Leiden

Druk met kunst,
40 jaar steendrukker Rento Brattinga,
t/m 8 oktober 2017,
Fries Museum, Leeuwarden

De collectie als tijdmachine,
vanaf 24 juni 2017, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam

Dageraad van Industrieel Noord-Holland,
t/m 1 september 2017, Paviljoen Welgelegen, Haarlem

Sporen van Smaragd,
per trein door Nederlands-Indië,
t/m 10 november 2017, Spoorwegmuseum, Utrecht

Serie Silence. Ochtendconcerten
om 8 uur,
4 augustus en 1 september 2017,
Oude Kerk, Amsterdam

Dolph Kessler: topografische observaties,
t/m 8 oktober 2017,
Fries Museum, Leeuwarden

Post-Fossil City,
t/m 31 juli 2017, Stadskantoor Gemeente Utrecht

De Walvisweken,
t/m 3 september 2017, Het Scheepvaartmuseum, Amsterdam

Best of Graduates,
29 juli t/m
2 september 2017,

Galerie Ron Mandos, Amsterdam

Zomerexpositie 2017,
t/m 3 september 2017,
Kasteel Zwaluwenburg,
’t Harde / Elburg

Atelier voor Hedendaagse Fotografie, juni t/m oktober, Vaassen