Nov. 2017 - febr. 2018, 12e jg. nr.5/13e jg. nr.1. Eindredactie: Rob den Boer. E-mail: redactie.bkj@gmail.com.
 
VOORKANT ACTUEEL ACHTERGROND AGENDA UITGELICHT ARCHIEF COLOFON 
voorpagina
artikel
recensies van tentoonstellingen

over kunst en
kunstenaars

actuele exposities
Nederland België
opmerkelijke
kunstberichten
artikelen uit  
vorige nummers

over Het Beeldende Kunstjournaal

 

Uitgelicht
Berichten van musea, andere kunstpodia en uitgeverijen, met aansprekende tentoonstellingen en nieuwe kunstboeken, voor u geselecteerd door de redactie.

Singer Laren: Impressionism & beyond. A Wonderful Journey

Singer Laren toont een particuliere verzameling met werken van grote kunstenaars als Monet, Manet, Renoir, Degas, Pissarro, Van Gogh, Bernard, Gauguin, Sisley, Signac, Van Dongen, Matisse, Marquet, Dufy, Nolde en Picasso.

De schilderijen en werken op papier van de vermaarde, voornamelijk Franse impressionisten, postimpressionisten en expressionisten zijn afkomstig uit de kunstverzameling van de Van Vlissingen Art Foundation.

De tentoonstelling is het verslag van a Wonderful Journey van een verzamelaarsechtpaar dat in ruim 45 jaar op hartstochtelijke wijze en op grond van persoonlijke smaak een omvangrijke en zeer mooie collectie bijeenbracht.

 
Claude Monet, 'Bateaux de pêche', 1885, olieverf op doek, 50 x 62 cm.

In de periode 1860-1890 werkt in Frankrijk een groep kunstenaars die zich afzet tegen de heersende academische opvattingen over schilderkunst: de impressionisten. Ze trekken de natuur in om ter plekke, los van tradities en regels, met snelle losse verfstreken de werkelijkheid weer te geven. Impressionisten van het eerste uur zijn kunstenaars als Monet, Manet, Guillaumin en Renoir. Een reactie komt van de zogenoemde postimpressionisten als Gauguin, Signac en Van Gogh. Ze gaan verder dan alleen het weergeven van wat kan worden waargenomen en richten zich ook op het overbrengen van emotie en suggestie, of richten zich meer op structuur en compositie.

Gekozen is voor een indeling van de werken in de tentoonstelling zoals de verzamelaars dat thuis ook doen: omdat het bij elkaar past. Uiteraard hangen werken van kunstenaars die naar aanpak en oogmerk verwant zijn, zo veel mogelijk bij elkaar, maar de tentoonstelling biedt geen chronologisch overzicht: het is geen les kunstgeschiedenis. Impressionism and beyond. A Wonderful Journey is een tentoonstelling van een kunstverzameling die uit hartstocht is ontstaan, en dus geënt is op de persoonlijke smaak van de verzamelaars.

Bij de tentoonstelling verschijnt bij Uitgeverij THOTH het boek Impressionisme & meer. Een prachtige reis. Auteurs van dit rijk geïllustreerde boek zijn Fred Leeman, curator van de tentoonstelling, Laura Prins en Teio Meedendorp, onderzoeker bij het Van Gogh Museum Amsterdam. ISBN 978 90 6868 751 4, € 24,95.

Impressionism & beyond. A Wonderful Journey, t/m 6 mei 2018, Singer Laren, Oude drift 1, Laren. Website: www.singerlaren.nl.

Terug naar boven

 

Cobra Museum, Amstelveen: Eugène Brands: van huiskamer tot heelal

Sinds 20 januari 2018 isEugène Brands: van huiskamer tot heelal in het Cobra Museum te zien. Het omvangrijke overzicht – met meer dan honderd werken – is een reis langs de diverse periodes van Brands' oeuvre, beginnend in zijn huiskamer en eindigend in het heelal. Daarbij komen onder meer aan bod: Brands' surrealistische werk uit de jaren '40, de CoBrA-periode, de kinderlijke figuratie van de jaren '50, en zijn abstracte werk rond zowel aardse als kosmische thema's.

Eugène Brands trok zich het liefst terug in de vertrouwde omgeving van zijn atelier aan huis. Hier creëerde hij zijn eigen microkosmos waarbinnen hij zich omringde met zijn belangrijkste inspiratiebronnen, waaronder wereldmuziek, etnografica en kennis over het heelal. Vanuit deze huiselijke omgeving reflecteerde Brands – aan de hand van zijn werk – op de macrokosmos en de daaraan gerelateerde existentiële vragen over het bestaan. Brands was slechts een korte tijd betrokken bij CoBrA. In zijn CoBrA-periode liet Brands de surrealistische elementen in zijn werk achter zich en schilderde hij in een vrije, (lyrisch-)abstracte stijl.

 
Eugène Brands, 'Zonder titel' (zelfportret op de achterkant van een kindertekening). 1944. Bezit Eugénie Brands.

Het vervaardigen van gouaches en grote olieverfdoeken wisselde hij af met het maken van 'reliëfs' van beschilderd hout en gevonden materialen. Zijn interesse in volkskunst en in het surrealisme deelde hij met de andere CoBrA-leden.

Geïnspireerd door zijn CoBrA-periode en zijn dochtertje Eugénie, die rond deze tijd begon met tekenen, begon Brands in 1951 met het maken van figuratief werk met een opvallend kinderlijke beeldtaal. Het was de kinderlijke argeloosheid in kindertekeningen die hem aansprak, maar ook het vreemde en het soms onheilspellende. Hij verlangde ernaar om zich op zo'n zelfde onbevangen manier uit te drukken. Brands raakte halverwege jaren 60 geïnspireerd door het landschap, de natuur en het mysterie daarvan. Vanuit deze onderwerpen in zijn schilderkunst wist hij ook zijn daarnaast lang bestaande fascinatie voor de kosmos, de planeten en sterren weer opnieuw een plek in zijn oeuvre te geven. Het 'panta rhei'-principe van de Griekse filosoof Heraclitus stond hierbij centraal: oftewel het idee dat alles stroomt, alles beweegt en alles oneindig is. Dat resulteerde onder meer in grote, abstracte werken die meer ruimte gaven voor existentiële overdenkingen.

Deze en andere collectioneurs staan centraal in het door de stichting Eugènie Brands en auteur Ruud Lapré geïnitieerde en door 99 Uitgevers/Publishers uitgegeven boek: 10 x verzameld.

Eugène Brands: van huiskamer tot heelal, t/m 27 mei 2018, Cobra Museum voor Moderne Kunst, Sandbergplein 1, Amstelveen. Website: www.cobra-museum.nl.

Terug naar boven

 

Kunsthal KAdE, Amersfoort: Tell Freedom. 15 South African artists

Bij Kunsthal KAdE in Amersfoort vindt van 27 januari t/m 6 mei 2018 de groepstentoonstelling Tell Freedom. 15 South African artists plaats. De tentoonstelling presenteert bestaande en nieuwe werken van vijftien jonge kunstenaars uit Zuid-Afrika. In hun werk reflecteren zij kritisch op het verleden, het heden en de toekomst van Zuid-Afrika in een globale context.

De kunstenaars in Tell Freedom zijn inspirerende representanten van een generatie Zuid-Afrikaanse kunstenaars die grotendeels is opgegroeid na de afschaffing van de apartheid. Zij dragen deze geschiedenis van geweld en onrecht met zich mee,

 
Lebohang Kganye, 'The Pied Piper', 2013, inkjet print op cotton rag paper, 64 x 90 cm. Courtesy de kunstenaar en de AFRONOVA Gallery.

maar richten tegelijkertijd hun pijlen op de toekomst en de rest van de wereld. In hun werk onderzoeken zij en leveren zij commentaar op sociale, politieke en economische onrechten die zijn ontstaan tijdens de koloniale - en apartheidsgeschiedenis. Op die manier proberen ze te begrijpen wat hun eigen positie in de veranderende Zuid-Afrikaanse samenleving is en zich tegelijkertijd de toekomst voor te stellen.

De kunstwerken in de tentoonstelling confronteren bezoekers met maatschappelijke ongelijkheid die in Zuid-Afrika, maar evengoed in Nederland, bestaat. Verschillende kunstenaars zijn gevraagd om speciaal voor de tentoonstelling nieuw werk te maken waarin zij reflecteren op de toekomst: is er een toekomst denkbaar waarin humaniteit en gelijkheid uitgangspunten vormen in plaats van uitsluiting en verdeeldheid?

Kunstenaars: Bronwyn Katz, Neo Matloga, Donna Kukama, Haroon Gunn-Salie, Nolan Oswald Dennis, Lerato Shadi, Madeyoulook, Buhlebezwe Siwani, Lebohang Kganye, Ashley Walters, Francois Knoetze, Mawande Ka Zenzile, Kemang Wa Lehulere, Dineo Seshee Bopape en Sabelo Mlangeni. Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus die achtergrondinformatie en context biedt.

Tell Freedom. 15 South African artists, t/m 6 mei 2018, Kunsthal KAdE, Eemplein 77, Amersfoort. Website: www.kunsthalkade.nl.

Terug naar boven

 

Rijksmuseum Twenthe, Enschede: Paula Modersohn-Becker, tussen Worpswede en Parijs

Het Von der Heydt-Museum in Wuppertal en Rijksmuseum Twenthe in Enschede organiseren samen een tentoonstelling over Paula Modersohn-Becker, een wegbereider van de moderne kunst in Duitsland. Na tekenlessen in Londen en een kunstopleiding in Berlijn, vestigt de jonge Paula Becker zich in 1898 in het Noord-Duitse Worpswede, een waar kunstenaarsdorp. Ze treedt er in het huwelijk met Otto Modersohn. Maar haar vooruitstrevende ambities reiken al snel veel verder dan die van de lokale schilders.

Op de laatste dag van de 19de eeuw vertrekt ze naar Parijs om daar nieuwe wegen in te slaan. Ze volgt lessen aan diverse kunstacademies en maakt kennis met de meest progressieve kunstenaars. Geïnspireerd door diens visie en door het werk van Rodin, Gauguin, van Gogh, Munch, Picasso en andere meesters van de avant-garde werkt zij aan een eigen beeldtaal die in Duitsland niet direct wordt begrepen. Toch blijft ze overtuigd van haar kunnen en weet ze zich, pendelend tussen Worpswede en Parijs, te profileren in een door mannen gedomineerde kunstwereld.

 
Paula Modersohn-Becker, 'Meisje met gespreide hand voor borst', 1905, Von der Heydt-Museum Wuppertal. Foto: Antje Zeis-Los, Medienzentrum Wuppertal.

Worpswede en Parijs zijn de polen waartussen zich het leven van Paula Modersohn-Becker afspeelt. In het rustige veendorp Worpswede leeft zij met Otto Modersohn, die weliswaar bewondering heeft voor Franse kunst maar dan vooral die van een oudere generatie: de School van Barbizon. Paula's voorkeur gaat uit naar het hypermoderne, naar de internationale kunst van haar tijd die zij in het bruisende Parijs aantreft. Zij kiest bekende onderwerpen als portretten, landschappen, moeders met hun kind en naakten, met modellen uit het dorp. Maar zij geeft aan deze thema's een heel eigen vorm.

Het intrigerende verhaal van Paula Modersohn-Becker en haar kunst wordt in de tentoonstelling verteld aan de hand van circa 50 schilderijen en werken op papier, voor het merendeel uit de verzameling van het Von der Heydt-Museum. Paula's werk wordt getoond naast schilderijen van de Worpswede-groep en vooral naast werken van internationale avant-gardes als Auguste Rodin, Paul Cézanne, Edvard Munch en Pablo Picasso. Behalve uit het Von der Heydt-Museum komen er belangrijke bruiklenen uit onder meer de Paula Modersohn-Becker Stiftung en het Paula-Modersohn-Becker Museum (beide Bremen), de Kunsthalle Bremen en het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus: Paula Modersohn-Becker – tussen Worpswede en Parijs, uitgeverij Waanders & de Kunst. Prijs € 19,95.

Paula Modersohn-Becker, tussen Worpswede en Parijs, 8 april 2018 t/m 12 augustus 2018, Rijksmuseum Twenthe, Lasondersingel 129, Enschede. Website: www.rijksmuseumtwenthe.nl. Daarna nog van 9 september 2018 t/m 6 januari 2019 in het Von der Heydt-Museum in Wuppertal.

Terug naar boven

 

Witte de With, Rotterdam: Kunsthalle for Music

Vanaf 25 januari 2018 tot en met 3 maart 2018 verandert Witte de With Center for Contemporary Art in de Kunsthalle for Music, een eigentijdse ruimte voor de live-uitvoering van muziekstukken. Kunsthalle for Music is het project waarin kunstenaar en componist Ari Benjamin Meyers op uitnodiging van Witte de Withs directeur Defne Ayas onderzoekt en bestudeert wat het inhoudt om vandaag de dag een nieuwe muziekinstelling op te richten in een (beeldende) kunstcontext.

Met historische voorbeelden op het snijvlak van muziek en beeldende kunst als uitgangspunt, verwezenlijkt Kunsthalle for Music -voor het eerst-

 
Opening Kunsthalle for Music op donderdag 25 januari 2018 bij Witte de With Center for Contemporary Art, Rotterdam. Fotograaf: Aad Hoogendoorn.


een 'muzikale situatie', waarin een ensemble en de manier waarop dit een repertoire op basis van muziek ten uitvoering brengt, samen de hele tentoonstelling vormen. Het ensemble en datgene wat zij ten uitvoer brengen vormen het materiaal waarmee vijf door Ari Benjamin Meyers uitgenodigde kunstenaars gevraagd wordt te werken, tegen het decor van de kaal gestripte tentoonstellingsruimtes.

Het Kunsthalle for Music ensemble, dat bestaat uit acht uitvoerende musici, vormt het hart van de Kunsthalle for Music. Uit een open oproep voor musici met uiteenlopende achtergronden en speelniveaus is een ensemble voortgekomen, dat nieuw werk zal spelen dat in opdracht geschreven is door Dominique Gonzalez-Foerster, Jonathan Bepler, Libia Castro & Ólafur Ólafsson en The Residents. Daarnaast staan er bestaande stukken van de hand van componisten en kunstenaars op het repertoire. De drie performance-georiënteerde muziekstukken Serious Immobilities, Duet en Anthem van Meyers maken ook deel uit van de tentoonstelling.

Ari Benjamin Meyers (1972, VS) is de oprichter en directeur van de Kunsthalle for Music. In zijn werk verkent hij structuren en processen die een nieuwe invulling geven aan de performatieve, sociale en vluchtige aard van muziek. Meyers is als componist en dirigent opgeleid bij de Juillard School aan Yale University en het Peabody Institute. Recente tentoonstellingen en projecten zijn onder meer: Ravel, Ravel met Anri Sala, voor het Franse Paviljoen van de 55ste Biënnale van Venetië (2013) en This Variation, met Tino Sehgal, voor Documenta 13 (2007). Ari Benjamin Meyers woont en werkt in Berlijn.

Kunsthalle for Music, t/m 3 maart 2018, Witte de With Center for Contemporary Art, Witte de Withstraat 50, Rotterdam. Websites: www.wdw.nl en www.kunsthalleformusic.org.

Terug naar boven

 

Oude Kerk, Amsterdam: Christian Boltanski

Dit najaar verrijst een radicale en site-specifieke tentoonstelling van Christian Boltanski in de Oude Kerk. Boltanski geldt als een van de grootste kunstenaars ter wereld, met een oeuvre dat zich buigt over de vraag op welke manier wij herinneren en herdenken. In een lieu de mémoire als de Oude Kerk, met haar acht eeuwen geschiedenis en 2200 gedenkstenen, is het werk van Boltanski op zijn plaats. De kunstenaar creëert een site-specifieke compositie bestaande uit zeven verschillende werken die stilstaan bij de existentiële vraag wat er gebeurt wanneer ons leven tot een einde komt. Gelet op het feit dat Boltanski een dit jaar eindigende weddenschap op zijn leven heeft afgesloten, is dit werk in hoge mate autobiografisch.

NA is een tentoonstelling die naar verwachting een diepe indruk zal maken op de bezoeker. De installaties, die op maat van de eeuwenoude kerk worden gerealiseerd, zijn indringend en spreken de bezoeker zelfs letterlijk aan.

 
Christian Boltanski, de Oude Kerk, Amsterdam, 2017. Foto: G.J. van Rooij.

Meer dan 50 zwarte tombes van verschillende afmetingen en hoogten verrijzen vanaf de bestaande grafstenen en creëren zodoende een nieuwe architectonische laag in de kerk. Daartussendoor lopen zogenaamde hommes qui marchent, lopende figuren. Als je er dichtbij in de buurt komt stellen ze je een vraag: 'vertel me, ben je eenzaam?', 'vertel eens, waar ben je thuis?'. In het schip liggen de gedragen jassen van talrijke Amsterdammers. Na de tentoonstelling gaan ze weer terug naar de eigenaar. De overige werken worden vernietigd. Christian Boltanski: "A church, like Oude Kerk, is a place to think. You spend time in this. And afterwards, you go back into the city with the cars and the shops and into your life."

Gefascineerd door collectieve herinneringen, vergankelijkheid en het verstrijken van tijd, ontwikkelde Christian Boltanski (Parijs, 1944) een indrukwekkend oeuvre van sculpturen, films en installaties die dit alles direct of indirect aan de orde stellen. Boltanski maakt hierbij regelmatig gebruik van gevonden voorwerpen. Zo schiep hij in No Man's Land (Drill Hall, New York 2010) een enorme berg met gedragen kleding met op de achtergrond de soundtrack van duizenden kloppende mensenharten die de anonimiteit en het lot van het menselijk bestaan versterken. In 2008 creëerde hij Les Archives du Coeur, een auditieve verzameling van kloppende mensenharten in Naoshima (Japan). Hij realiseerde meerdere keren een werk op de Biënnale in Venetië waaronder de installatie Chance in 2011 en ontving talrijke nationale en internationale prijzen voor zijn oeuvre.

Christian Boltanski, t/m 29 april 2018, Oude Kerk, Oudekerksplein (wallen), Amsterdam. Website: www.oudekerk.nl.

Terug naar boven

 

Museum Voorlinden, Wassenaar: Martin Puryear, sculpturen

Museum Voorlinden presenteert een soloten-toonstelling van de Amerikaanse kunstenaar Martin Puryear (1941). Al 50 jaar werkt Puryear aan een consistent oeuvre dat niet in een stroming te vangen is. Met zijn sculpturen onderzoekt hij identiteit, cultuur en geschiedenis. In deze tentoonstelling ligt de nadruk op een brede selectie uit zijn sculpturale oeuvre. Puryears abstracte vormen doen organisch en elementair aan, als een herkenbare – vaak menselijke – natuurlijke vorm. De zintuiglijke en tactiele objecten hebben een directe impact op de kijker. Aan hun oppervlak en structuur is de hoeveelheid manuren die erin zitten af te lezen.

 
'Desire' (1981), FAI – Fondo Ambiente Italiano, Villa e Collezione Panza, Varese en 'Night Watch' (2011), Glenstone Museum, Potomac, Maryland. Courtesy Matthew Marks Gallery. Foto: Antoine van Kaam.

De werken van Puryear vragen je te vertragen. De verscheidenheid van aanzichten in zijn werk, sleept de bezoeker telkens weer mee in een ervaring die de fantasie prikkelt.

Hoewel zijn vormen doen denken aan minimalistische beeldhouwkunst en daar ook in zekere mate door zijn beïnvloed, wijst hij deze stroming af vanwege de strikt geometrische vormen en de industriële vervaardiging. Als zoon van een timmerman, construeerde Puryear op jonge leeftijd al objecten als bogen, pijlen en gitaren en als student bestudeerde hij vogelkunde, valkerij en boogschieten. In de jaren '60 werkte hij als vrijwilliger bij het Amerikaanse Peace Corps in West-Afrika, waar hij bedreven raakte in de lokale ambachten van houtbewerking. Deze invloeden vormden onder andere de basis voor zijn latere sculpturen. Door Puryears aandacht voor precisie en duurzaamheid in zijn werk, besteedt hij vaak jaren aan de realisatie van een enkele sculptuur. De kunstenaar is een echte ambachtsman die zijn werk enkel zelf voortbrengt.

Door Puryears toepassing van traditionele methodes als houtbewerking, vlechtwerk en bouwtechnieken doen zijn objecten aan als herkenbaar en vertrouwd. Echter is de schijnbare simpliciteit verweven met verschillende lagen van culturele en historische referenties die zijn werken juist complex maken. Naast zijn vormentaal gebruikt Puryear betekenisvolle titels die onder andere verwijzen naar de nalatenschap van de slavernij en hoe dit haar weerslag vindt in huidige maatschappij. Toch zijn deze referenties nooit letterlijk en weet de kunstenaar telkens weer vaste associaties met tijden of plaatsen te vermijden. Puryears constante verweving van organische vormen, ambacht en cultuurhistorische verwijzingen, maakt dat zijn oeuvre een eigen plek inneemt in de moderne kunstgeschiedenis.

Martin Puryear, t/m 27 mei 2018, Voorlinden museum & gardens, Buurtweg 90, Wassenaar. Website: www.voorlinden.nl.

Terug naar boven

 

BOZAR, Brussel: Fernand Léger. Schoonheid alom

BOZAR en Centre Pompidou-Metz brengen met een grote retrospectieve hulde aan een van de bekendste moderne kunstenaars. De tentoonstelling Fernand Léger. Schoonheid alom belicht hoe Fernand Léger de schilderkunst vernieuwde door inspiratie te putten uit het dagelijkse leven en door linken te leggen naar andere kunstdisciplines zoals poëzie, film, podiumkunsten en architectuur. Het parcours met zo'n 100 kunstwerken is opgebouwd uit zes hoofdstukken (Snelheid & machines, Poëzie, Cinema, Circus & dans, Architectuur, Politiek engagement). Blikvanger in de eerste zaal is ongetwijfeld het monumentale schilderij Le Transport des forces (1937), dat maar liefst 8 meter breed is.

De Franse kunstenaar Fernand Léger (1881-1955) was kroongetuige van een bijzonder periode in de geschiedenis en maakte de opkomst van de stedelijke en industriële samenleving van nabij mee, wat hem sterk inspireerde. In zijn werk duiken dan ook regelmatig stadsbeelden op met zijn kenmerkende mens-machines, publiciteitstypografie, en ingenieuze buis- en radarwerken.

 
Fernand Léger, 'Le mécanicien', 1918, Centre Pompidou, Paris – Musée national d'art moderne/Centre de création industrielle. Dépôt LaM. Lille Métropole Musée d'art moderne d'art contemporain et d'art brut, Villeneuve-d'Ascq. © Photo Philip Bernard. © SABAM Belgium 2018.

Zijn beeldtaal van grote kleur- en vormcontrasten drukt de dynamiek uit van een maatschappij in volle bloei. Zijn kunst leest als een lofzang op het leven van de gewone mens. Léger wilde moderne kunst creëren die toegankelijk is voor iedereen. Vanuit deze overtuiging engageerde hij zich vanaf de jaren '30 voor sociale vooruitgang.

De tentoonstelling belicht op een originele manier hoe de kunstenaar de schilderkunst heruitvond, geïnspireerd door de wereld om zich heen en door constante uitwisseling met verschillende kunstdisciplines. Léger haalde de schilderkunst letterlijk uit haar kader en palmde ook het beeldscherm, het podium en zelfs de muren van de stad in. In zijn constante zoektocht naar vernieuwing waagde hij zich aan de meest uiteenlopende kunstvormen, van prentenboeken over balletdecors en muurschilderingen tot experimentele films. Omgekeerd sijpelden al deze invloeden zijn schilderkunst binnen.

Fernand Léger. Schoonheid alom heeft ook veel aandacht voor de vele artistieke samenwerkingen die Léger aanging met architecten (Le Corbusier, Charlotte Perriand, Robert Mallet-Stevens...), regisseurs (Abel Gance, Marcel L'Herbier…), dansers (Jean Börlin), muzikanten (Darius Milhaud, Arthur Honegger…) en dichters (Blaise Cendrars).

Fernand Léger. Schoonheid alom, 9 februari t/m 3 juni 2018, BOZAR - Paleis voor Schone Kunsten, Ravensteinstraat 23, Brussel. Website: www.bozar.be.

Terug naar boven

 

Kunstpodium T, Tilburg: Apprentice Master project

Het Apprentice Master project ondersteunt en motiveert net afgestudeerde kunstenaars bij de start van hun professionele carrière. De geselecteerde talenten kunnen niet meer terugvallen op de begeleiding van de academie. Tijdens dit project worden ze door ondersteund door gerenommeerde kunstenaars, bij het verkennen van hun professionele mogelijkheden.

In het laatste studiejaar selecteert Kunstpodium T samen met de aangesloten kunstacademies jonge veelbelovende kunsttalenten. Zij worden gekoppeld aan een ervaren kunstenaar die zich al bewezen heeft. Samen met deze master gaan de apprentices het gesprek aan over hun visie op kunst en alle facetten van het kunstenaarsvak.

Het resultaat van dit traject is een groepsexpositie op een van de aangesloten locaties. In 2017-2018 worden op deze wijze ongeveer 55 apprentices gekoppeld aan 15 masters. Aan het eind van het seizoen nomineert een deskundige Brabantse vakjury de beste kandidaten voor de begeerde Jan Naaijkensprijs.

In de komende tijd vinden de volgende tentoonstellingen plaats:

 
Yoel Pytowski

#AMP4: Enclosed Valley | TAC, Vonderweg 1, Eindhoven, 18 jan.-11 feb. 2018. Met werk van: Gam Bodenhausen (Master), Martijn Linssen (Den Bosch), Floor Schothorst (Groningen), Camilla Fanning (Dublin) en Raquel F. Barreiro (Vigo).

Tevens nu in TAC: Nuni Weisz: Gravitating Towards Inner Logic | TAC, Vonderweg 1, Eindhoven, 18 jan.-18 feb. 2018. Zij is de Jan Naaijkens prijswinnaar van de Best Of Apprentice Master project 2016/2017.

Uit alle Apprentice Master edities van 2016/2017 heeft een vakjury in de zomer van 2017 het werk van Nuni Weisz (HKU) bekroond met de Jan Naaijkensprijs. Ze kreeg de prijs voor haar werk Components for an acoustic environment, waarover de jury schrijft: "Haar werk is speels, interactief, sociaal en effectief ondanks de bescheiden middelen." Nu staat Nuni in TAC met haar nieuwe soloexpositie 'Gravitating Towards Inner Logic'.

#AMP5: On the Border | Concordia, Langestraat 56, Enschede, 25 jan-11 feb. Met werk van; Paul van Osch (Master), Emiel Zeno (Utrecht), Vince Donders (Den Bosch), Yoel Pytowski (Brussel)

#AMP6: Keepsake | Kunstpodium T, Noordstraat 105, Tilburg, 15 feb.-4 mrt. 2018. Met werk van: Yolande Deckers (Tilburg), Ruth Devriendt (Gent), Steven Manes (Gent) en Nora de Decker (Gent).

In deze tentoonstelling zijn vier kunstenaars samen gebracht die zich met verschillende thema's bezig houden. Wat hen bindt is hun verhouding tot tijd. In hun werk komen heden en verleden samen in werken die in schriftuur en verbeelding een eigen identiteit ontwikkelen waarbij die werken op gelijkwaardige manier elkaars context vormen en in interactie gaan.

#AMP3: Spatial Perspectives, t/m 4 maart 2018 (op afspraak), Kunstpodium T, Noordstraat 105, Tilburg. Website: http://kunstpodium-t.com.

Terug naar boven

 

Stadsmuseum Woerden, Primavera, Nederlandse kunstenaars in Italië

Wat hebben Herman van Swanevelt (1603-1655) en Leo Gestel (1881-1941) met elkaar gemeen? Behalve dat beide kunstenaars in Woerden geboren zijn, deelden zij een liefde voor het Italiaanse landschap.

In de tentoonstelling Primavera, Nederlandse kunstenaars in Italië, is werk van beide kunstenaars te zien, naast dat van tijdgenoten zoals Matthias Withoos, Casper van Wittel, Pieter van Bloemen, Isaac Israels, Hendrik Jan Wolter, Willem van den Berg en vele anderen, die allen geïnspireerd raakten door oude steden, sfeervolle kusten of glooiende landschappen in Italië. In hun passie voor het land stonden deze kunstenaars niet alleen.

 
Herman van Swanevelt, 'Italianiserend landschap met reizigers', 1648.

Italië vormt al eeuwenlang een belangrijke bron van inspiratie voor kunstenaars uit heel Europa. Zij bestudeerden er de resten van de klassieke oudheid en leerden van de kunstwerken van renaissancemeesters als Raphaël en Leonardo da Vinci. Ook de schoonheid van het Italiaanse landschap trok hun aandacht. Herman van Swanevelt woonde van 1629 tot 1641 in Rome, waar hij furore maakte met zijn lommerrijke landschappen. Een deel van deze schilderijen bevindt zich inmiddels in grote museale collecties over de hele wereld. In Primavera is een Italiaans landschap te zien dat Stadsmuseum Woerden in haar eigen collectie heeft. Daarnaast zijn vele prachtige gravures te zien die Van Swanevelt in Italië maakte.

De speciale band tussen West-Europese kunstenaars en Italië gaat terug tot in de 16de eeuw. Dan trekken de eerste schilders uit de noordelijke streken naar het zuiden om de klassieke oudheid te bestuderen. Niet voor niets grenst deze periode aan de renaissance, de wedergeboorte van de liefde voor de oude Grieken en Romeinen. Rome is de meest populaire bestemming. Immers, nergens zijn zoveel antieke ruïnes en beeldhouwwerken te vinden als in de eeuwige stad. In Primavera zijn onder meer schilderijen van Matthias Withoos te zien, die het landschap rond Rome tot in de kleinste details weergaf. Later specialiseerde zijn leerling Casper van Wittel (1653-1736) zich in gezichten op Rome en Venetië, de zogenaamde 'vedute'. Hij had er zoveel succes mee dat hij niet meer naar Nederland terugkeerde en tot op de dag van vandaag een beroemd kunstenaar is in Italië.

In 1924, driehonderd jaar na Swanevelt, trok Leo Gestel met zijn vrouw en een aantal schildersvrienden door Italië. Hij verbleef op Sicilië, maar was ook geruime tijd aan de Amalfikust, waar hij prachtige tekeningen van Positano maakte. Het stadje is tegen de rotsachtige kust gebouwd en op bijna alle werken is te zien hoe kronkelige straatjes met trappen omhoog en omlaag lopen. Anders dan veel andere kunstenaars, lijkt Gestel niet zozeer gefascineerd door het Italiaanse licht als wel door de contouren van steden en het contrast tussen de witte huizen en beschaduwde stegen. Vergeleken met de schilderijen die hij tien jaar eerder op Mallorca maakte, doen de Italiaanse werken donker en plechtig aan. In de tentoonstelling Primavera is te zien hoe iedere kunstenaar - in de 17e of begin 20ste eeuw - eigen accenten legt en een ander aspect van het land belicht.

Primavera, Nederlandse kunstenaars in Italië, 18 maart t/m 15 juli 2018, Stadsmuseum Woerden, Kerkplein 6, Woerden. Website: www.stadsmuseumwoerden.nl.

Terug naar boven

 

Willem Twee kunstruimte, 's-Hertogenbosch: Distortion

Van 7 januari t/m 25 maart 2018 is de tentoonstelling Distortion te zien in Willem Twee muziek en beeldende kunst. Voor deze tentoonstelling selecteerde Loek Grootjans (1955) werk van kunstenaars die, net als hijzelf, zich bezig houden met distortion (vervorming).

Daarmee geeft hij het thema een brede en gevarieerde invulling. Realiteit is nooit in één beeld te vatten of te conceptualiseren omdat we er ons altijd middenin bevinden en het volledige overzicht onmogelijk is. Grootjans laat de bezoeker kijken naar een werkelijkheid die vervormd wordt door kunstenaars die weten hoe ze materie naar hun hand kunnen zetten en er een andere betekenis aan verlenen.

Deelnemende kunstenaars: Dan Asher, Joseph Beuys, Charlotte Besuyen, Leo Copers, Florette Dijkstra, Peter Downsbrough, Mekhitar Garabedian, Jonathan Horowitz, Herman van Ingelgem, Suchan Kinoshita, Lee Kit, Hans

 
Marjan Teeuwen (foto: kunstenaar)

Overvliet, Roxy Paine, Jean Pierre Raynaud, Thomas Swinkels, Marjan Teeuwen, Joëlle Tuerlinckx, Rosemarie Trockel, Luc Tuymans, Sanne Vaassen, Wolf Vosten en Teun Welten.

Distortion wordt samengesteld met topwerken uit de collectie van het S.M.A.K Gent, Vleeshal Middelburg i.s.m. M HKA Antwerpen en Museum De Pont Tilburg in combinatie met werk van Nederlandse kunstenaars die, in sommige gevallen, net zijn afgestudeerd. Deze tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds en Mr. Paul De Gruyter Stichting.

Distortion, t/m 25 maart 2018, Willem Twee kunstruimte, Boschdijkstraat 100, s-Hertogenbosch. Website: www.willem-twee.nl.

Terug naar boven

 

Amsterdam Museum: Seat at the Table; aan tafel met iemand uit de Gouden Eeuw

In het Amsterdam Museum is momenteel 'Seat at the Table' te zien. Een kunstwerk van zes beeldend kunstenaars die gezamenlijk een gedekte tafel maakten en zich hierbij lieten inspireren door historische figuren waarmee zij wel eens in gesprek zouden willen gaan.

Het Amsterdam Museum stelt zichzelf als doel mensen te verbinden en actuele thema's bespreekbaar te maken. Het museum vroeg theatermaker en schrijver Jörgen Tjon a Fong (Urban Myth) een concept te ontwikkelen waarin hedendaagse maatschappelijke issues in het licht van thema's uit de Gouden Eeuw besproken kunnen worden.

 
'Seat at the Table'. (c) Amsterdam Museum

Hij nodigde zes beeldende kunstenaars uit, waaronder een aantal met een vluchtelingen-achtergrond, om couverts en een tafelkleed te ontwerpen. De kunstenaars lieten zich inspireren door een historisch persoon met wie zij graag een keer aan tafel zouden willen zitten om in gesprek te gaan. Het resultaat, Seat at the Table, is een interactieve kunstinstallatie die een gesprek tot stand brengt over actuele thema's die ook al speelden in de Gouden Eeuw. Zoals de rol van gender, maatschappelijke verantwoordelijkheid en Amsterdam als stad waar mensen met diverse etnische achtergronden toen en nu samen wonen.

De gedekte tafel is te zien in de Regentenkamer in het Amsterdam Museum gedurende de duo-tentoonstelling 'Ferdinand Bol en Govert Flinck, Rembrandts Meesterleerlingen' –tot en met 18 februari 2018-. 'Seat at the Table' is tot stand gekomen met medewerking en werken van: Marga Weimans, Remco Osorio Lobato, Antonio Jose Guzman & Niek Peters, De Werkelijkheid (Senad Alic & Wilma Simons), Nasr Azamehr, Bruno Filho, Safaa Khazal.

Seat at the Table, t/m 18 februari 2018, Amsterdam Museum, Kalverstraat 92, Amsterdam. Website: www.amsterdammuseum.nl.

Terug naar boven

 

Garage Rotterdam: Gaia in the Anthropocene

Garage Rotterdam presenteert vanaf 2 februari 2018 een nieuwe groepstentoonstelling van curatoren Sjoerd Kloosterhuis en Madelon van Schie: Gaia in the Anthropocene. Zeven internationale kunstenaars tonen hun werk in een tentoonstelling over de betekenis die mythen nog hebben in een tijd van onzekerheid over de toekomst van de aarde. Mythen vervulden ooit onze behoefte om de natuur te begrijpen. Nu we steeds meer kennis hebben over de natuur, lijken ze overbodig te zijn. Wat is de betekenis van mythen in deze tijd van angst en onzekerheid over de toekomst van de aarde?

 
Jonathas de Andrad, 'O Peixe' (The Fish), 2016

Garage Rotterdam presenteert vanaf 2 februari 2018 een nieuwe groepstentoonstelling van curatoren Sjoerd Kloosterhuis en Madelon van Schie: Gaia in the Anthropocene. Zeven internationale kunstenaars tonen hun werk in een tentoonstelling over de betekenis die mythen nog hebben in een tijd van onzekerheid over de toekomst van de aarde. Mythen vervulden ooit onze behoefte om de natuur te begrijpen. Nu we steeds meer kennis hebben over de natuur, lijken ze overbodig te zijn. Wat is de betekenis van mythen in deze tijd van angst en onzekerheid over de toekomst van de aarde?

De laatste decennia zijn we ons pijnlijk bewust geworden van de invloed die de mensheid uitoefent op de conditie van onze planeet. We hebben te maken gekregen met grillige natuurverschijnselen die een direct verband hebben met menselijk handelen. Dit alles plaatst ons in een zorgwekkende en confronterende situatie; de toekomst van de planeet ligt ontegenzeggelijk in onze handen.  Hoe kunnen we onze relatie met de aarde opnieuw vormgeven? De kunstenaars in Gaia in the Anthropocene verkennen de mogelijkheden die mythen vandaag de dag scheppen en zoeken naar nieuwe verbindingen tussen mens en aarde. De tentoonstelling is daarmee een plek waar de bezoeker zich even aan de werkelijkheid kan onttrekken.

Met werk van Jonathas de Andrade (BR), Milena Bonilla (CO), Rometti Costales (FR & BY), Pauline Curnier Jardin (FR), Jimmie Durham (US), Thierry Oussou (BJ) en Maya Watanabe (PE).

Gaia in the Anthropocene is de vierde en laatste tentoonstelling in het jubileumjaar van Garage Rotterdam. In de oude Volkswagen garage in het centrum van Rotterdam presenteerden acht verschillende curatoren de afgelopen vijf jaren 22 tentoonstellingen, met daarin ruim 180 nationale en internationale kunstenaars. Kunst is een motor, dat was én blijft de overtuiging. In een veelzijdig en visueel intrigerend tentoonstellingsprogramma krijgen zowel beginnende als gerenommeerde kunstenaars én curatoren de kans zich te presenteren en ontwikkelen.

Gaia in the Anthropocene, 2 februari t/m 31 maart 2018, Garage Rotterdam, Goudsewagenstraat 27, Rotterdam. Website: www.garagerotterdam.nl.

Terug naar boven

 

Rijksmuseum Twenthe, Enschede: Bernard Heesen en de waanzin van de 19de eeuw

Op zondag 8 april 2018 opent in Rijksmuseum Twenthe een grote tentoonstelling met gloednieuw werk van Bernard Heesen (1958), de meest barokke en eigenzinnige glaskunstenaar van Nederland. Al het glas in de tentoonstelling is geïnspireerd door wat vaak 'de lelijke tijd' is genoemd: de tweede helft van de 19de eeuw met al zijn neostijlen. In de tentoonstelling draait het om de invloed van de 'waanzin van de 19de eeuw' op het werk van Heesen. Al het getoonde glas gaat terug op 19de-eeuwse gravures en is bijna allemaal recentelijk door Heesen gemaakt, speciaal voor dit project. Levensgrote prints van de gravures en encyclopedieën uit Heesens eigen verzameling brengen zijn wereld tot leven.

'Blaas dit maar na!'. Zei Bernard Heesen in 1997 tegen een team van de acht beste glasblazers van Bohemen, die met vragende blikken stonden te wachten op zijn instructies. Met 'dit' doelde Heesen op de waanzinnige gravures van kannen, vazen en arabesken uit een 19de-eeuwse encyclopedie, die hij zojuist had aangeschaft, waardoor hij op een nieuwe inspiratiebron stuitte.

 
Bernard Heesen, Aiguiere (lampetkan) en bierpul, 2003.

Vanaf dat moment vormden de 19de-eeuwse afbeeldingen het vertrekpunt van veel van zijn glas. Het is voor Heesen een strategie om tot vormen en objecten te komen die hij zelf nooit had kunnen verzinnen. Tijdens het blazen zoekt hij de grenzen van de ornamentiek en waanzinnig eclectisch vormen op. Hij creëert glas 'zoals je het zou willen tegenkomen in paleizen en zou willen vinden op rommelmarkten, glimmend en overdadig gedecoreerd'.

De fascinatie van Heesen voor de ornamentiek van de 19de eeuw gaat overigens al terug op zijn vroege jeugd. Sinds die tijd verzamelt hij 19de-eeuwse encyclopedieën vol neo-stijlen. Het is de tijd van de opkomende industrialisatie en de daarmee gepaard gaande massaproductie. Industrieel vervaardigde producten werden uitgevoerd in historische stijlen en zo ontstonden de neogotiek, het neoclassicisme en ga zo maar door. Stijlen die – destijds al – werden geassocieerd met slechte smaak. Het is ook om deze reden dat de tweede helft van de 19de eeuw vaak wordt aangeduid als 'de lelijke tijd'. Maar in plaats van 'lelijk' spreekt Heesen liever over 'waanzin', de waanzin van de 19de eeuw.

Bernard Heesen en de waanzin van de 19de eeuw, 8 april t/m 19 augustus 2018, Rijksmuseum Twenthe, Lasondersingel 129, Enschede. Website: www.rijksmuseumtwenthe.nl.

Terug naar boven

 

Kasteel van Gaasbeek: Omnia Vanitas

In 2018 organiseert het Kasteel van Gaasbeek vier tentoonstellingen geïnspireerd op de bijbelse tekst 'Ecclesiastes' (Het Boek Prediker), met als overkoepelende titel 'Omnia Vanitas'.

1. Thomas Lerooy & Félicien Rops, Vanity Fair
(van 1 april tot 10 juni 2018)
De expo Vanity Fair brengt een dialoog tussen Thomas Lerooy (° 1981) en Félicien Rops (1833-1898), twee kunstenaars die een bijzondere affiniteit met elkaar vertonen. Lerooy, die twee jaar terug nog furore maakte met zijn spraakmakende expo Beauty in the Shadow of the Stars in het Parijse Petit Palais, werkt net als de satirische Rops rond thema's als vergankelijkheid, sterfte en verval,

 
Thomas Lerooy, 'Embrace, Petit Palais', Studio Thomas Lerooy.

en refereert ook vormelijk aan de kunstgeschiedenis. Extreme contrasten en speelse knipoogjes gaat hij daarbij niet uit de weg: bloemen komen tevoorschijn uit een skelet, centauren poseren als schoothondjes, putti wervelen rond in een soort ludieke dans, ... Veel van zijn werk is in brons gemaakt, een materiaal dat afstand en monumentaliteit oproept, maar in de traditie van Rops is Lerooy ook een virtuoos tekenaar. Een ontmoeting tussen twee zielsverwanten, tussen engelen en demonen … I.s.m. Musée Félicien Rops, Namen.

2. Exquisite Corpses, Erwin Olafs hommage aan Egmond (van 1 juli tot 31 augustus 2018)
Het tweede luik binnen het vanitas-thema is een hommage aan de graaf van Egmond (1522-1568), een van de meest markante voormalige kasteelbewoners, die volgend jaar met verschillende initiatieven in Vlaanderen en Nederland herdacht wordt. Voor die gelegenheid tonen wij de bijzondere reeks foto's die de Nederlandse meesterfotograaf Erwin Olaf in 2012 voor het kasteel maakte. De monumentale foto's evoceren de entourage van Egmond en de Brabantse adel die hem een laatste groet brengt. Olaf voegde enkele opvallende vrouwelijke figuren toe, met een knipoog naar markiezin Arconati Visconti, de laatste eigenares van het kasteel. Daarnaast integreerde hij in het hoofdtafereel en de afgeleide portretten Belgische mode (met accessoires van o.a. Delvaux, Ann Demeulemeester, Kaat Tilley en Dries Van Noten). Kers op de taart is een 'echte' vanitas, opgebouwd rond het hart van Egmond, dat bewaard wordt in een loden doosje.

3. 'In den Naeme ons Heeren amen': huwelijkscontract en testament van Rubens (van 1 juli tot 31 augustus 2018)
In een derde luik plaatsen we twee topstukken uit het kasteelarchief in de kijker: het huwelijkscontract en het laatste testament van onze 'maestro assoluto', Pieter Paul Rubens: barokschilder, diplomaat, zakenman en liefhebbende echtgenoot. We halen deze belangrijke privé-documenten uitzonderlijk uit het archief en omkaderen ze met boeiende documentatie. Bezoekers kunnen zich verdiepen in Rubens' tweede huwelijk met Helena Fourment en zijn legaat, in hoe er na zijn dood voor zijn aardse bezittingen en zielenheil gezorgd moest worden. In samenwerking met het Rubenianum, Antwerpen.

4. Cindy Wright, Dead Poetry (van 7 september tot 4 november 2018)
We sluiten 2018 af met een overzicht van het recente oeuvre van Cindy Wright. Haar fotorealistische schilderijen, waarin verval en vergankelijkheid een leidmotief vormen, worden gecombineerd met de wereldcreatie van een nieuwe soundscape van de Nederlandse componist/luitspeler Jozef van Wissem. Wrights hedendaagse vanitasstillevens zien er bedrieglijk 'echt' uit. Naast virtuositeit in de weergave van bloemen, planten of insecten draagt haar werk ook een intrinsieke ecologische bezorgdheid in zich. Haar recentere werken zijn volledig opgebouwd met afval of vuilnis, restanten van een op hol geslagen consumptiemaatschappij die schoonheid aan afstotelijkheid koppelen.

Omnia Vanitas, t/m 4 november 2018, Kasteel van Gaasbeek, Kasteelstraat 40, 1750 Gaasbeek (Lennik), België. Website: www.kasteelvangaasbeek.be.

Terug naar boven

 

Museum Flehite, Amersfoort: De kunst van Wendingen

In januari 1918 begon het Amsterdamse kunstgenootschap Architectura et Amicitia met de publicatie van een nieuw tijdschrift: Wendingen. Wendingen bood een forum aan architecten en kunstenaars van diverse disciplines, die actuele kwesties aan de orde wilden stellen. Bij elke uitgave kreeg een andere kunstenaar de opdracht om het omslag te ontwerpen. Aan het tijdschrift werden o.a. bijdragen geleverd door prominente kunstenaars en architecten zoals Hildo Krop, Willem Marinus Dudok, Jan Toorop en El Lissitzky.

Van 1918 t/m 1932 verschenen in totaal 116 afleveringen van Wendingen. Al deze afleveringen worden vanaf 3 februari 2018 in Museum Flehite getoond. Zij schetsen een beeld van het Nederlandse kunst- en architectuurlandschap van de jaren twintig van de vorige eeuw. Tevens toont de expositie in Flehite een selectie architectuurtekeningen, beeldhouwwerken, schilderijen, affiches, objecten en meubels, die in Wendingen aan bod kwamen en die nog steeds tot de verbeelding spreken.

 
Affiche, Pandorra K.V. Het Nederlandse Toneel, 1919. Vormgeving Jan Toorop.

Drijvende kracht achter tijdschrift Wendingen was de Nederlandse architect Hendricus Theodorus Wijdeveld (1885-1987). Hij was ook de vormgever en, tot aan zijn vertrek in 1925, tevens de hoofdredacteur van het blad. Het tijdschrift was een maandelijkse publicatie gewijd aan architectuur, constructie en ornamentiek, maar had ook een veel bredere impact. Gedurende veertien jaar zou Wendingen een discussieplatform zijn voor eigentijdse kwesties die speelden in vele verschillende kunstsectoren.

Wendingen, dat drie maanden na het ontstaan van tijdschrift De Stijl verscheen, was een progressief blad waarin verschillende kunstdisciplines samenkwamen. Voor elk nummer werd een kunstenaar uitgenodigd om het omslag te ontwerpen. Hoofdredacteur Wijdeveld bood daarbij maximale vrijheid; het ontwerp hoefde geen samenhang te vertonen met de inhoud van het blad. Hoewel er geen eenduidig thema, geen chronologische volgorde en geen stilistische ontwikkeling te bespeuren is, vertonen de omslagen als geheel gezien toch een eenheid. Dat komt deels door het bijzonder formaat van het blad, 33 x 33 cm. Ze tonen vrijwel iedere denkbare stijl uit die tijd en variëren van het majestueuze tot het alledaagse. Hun aantrekkingskracht wordt deels door deze diversiteit veroorzaakt.

De kunst van Wendingen (1918 - 1932), 3 februari t/m 21 mei 2018, Museum Flehite, Westsingel 50, Amersfoort. Website: www.museumflehite.nl.

Terug naar boven

 

Museum Oud Amelisweerd, Bunnik: Flower Power - Topstukken uit Utrechtse collecties

In de tentoonstelling Flower Power met bloemwerken uit Utrechtse schatkamers staat de bijzondere, intrigerende en universele relatie tussen mens en bloem centraal. MOA | Museum Oud Amelisweerd werkt hiervoor samen met musea en instellingen uit de Provincie Utrecht. Flower Power is te zien vanaf 31 maart t/m 16 september bij MOA in Bunnik.

Flower Power toont een overzicht van bloemige (kunst)werken uit vele disciplines – van schilderkunst tot keramiek en van gebruiksvoorwerpen tot mode. De bijzondere objecten uit het Utrechtse veld gaan terug tot de vroege 17e eeuw, de tijd waarin het bloemstilleven een autonoom genre in de beeldende kunst werd, gestimuleerd door een groeiende interesse in de botanica en een ontluikende liefde voor de natuur.

Het populaire bloemmotief bleek in de Utrechtse collecties ruim voorhanden; van (wetenschappelijke) aquarellen, driedimensionale bloemmodellen, speelklokken met bloemmotieven, antieke vazen en servies, mode, religieuze voorwerpen tot schilderijen in vrijwel alle kunsthistorische stijlen van nationale en soms internationale allure.

 
Alida Withoos, 'Vaas met bloemen', 1662-1730 (bruikleen van Museum Flehite, Amersfoort).

MOA biedt voor deze objecten een uniek decor. In het landhuis is bloemenbehang uit vele modes en stijlen bewaard gebleven. De bruiklenen zijn afkomstig uit de collecties van het Centraal Museum, Catharijne Convent, Universiteitsmuseum Utrecht, Museum Speelklok, Spoorwegmuseum, Museum Flehite, Huis Doorn, Kasteel Amerongen, Kasteel de Haar en Slot Zuylen.

Flower Power. Topstukken uit Utrechtse collecties 31 maart t/m 16 september 2018 in MOA | Museum Oud Amelisweerd, Koningslaan 9, Bunnik. Website: www.moa.nl.

Terug naar boven

 

Galerie de Ploegh, Amersfoort: 35 jaar Grafiekmanifestatie & Multiples

In januari 2018 opende de Jubileumexpositie 35 jaar Grafiekmanifestatie & Multiples in Galerie de Ploegh. Naast de tentoonstelling met ruim 50 kunstenaars wordt een actueel programma samengesteld. Wekelijks presenteert Galerie de Ploegh een bijzonder event. Zoals een demonstratie mezzotint, een grafiekworkshop voor kinderen, een kunsthistorische lezing, het verhaal over de kunst van het verzamelen, workshops, het derde kM-kunstenaarsgesprek en meer. Op verschillende manieren kan het publiek meemaken en meevoelen wat grafiek is, en bijvoorbeeld geïnformeerd worden wat de relatie is tussen oude en nieuwe technieken, of een kunstenaar aan het werk zien.

 
Wim Jonkman, 'Blackhole sun', litho, 2017

De tentoonstelling biedt een verscheidenheid aan kunst in oplage: etsen, hout- en linosneden, litho's, zeefdrukken, fotografie, keramiek en ander kleinplastiek. Tijdens de tentoonstelling wordt per kunstenaar één kunstwerk aangeboden voor een aanbiedingsprijs van € 111,00. Kunst in oplage is bij Galerie de Ploegh twee maanden lang betaalbaar voor iedereen.

Deelnemende kunstenaars: Peter van den Akker, Hanneke Barendregt, Tineke van den Berg, Barbara Bläsing, Jacqueline Bohlmeijer, Carolien Brusse, Michiel Deylius, Marie-Louise Dooijes, Willemijn van Dorp, Harry Dukker, Willy van der Duyn, Annette Fienieg, Yoke van der Flier, Lucia Fransen, Claudia Gianotten, Bernadette Goossens, Grafislava, Annelies de Greef, Famke Hajonides, Marianne Heemskerk, Bea van der Heijden, Birgitte Janssen, Marjan Jaspers, Monica de Jong, Wim Jonkman, Allard Kaai, Gea Karhof, Jeanet Klement, Annemiek van Kollenburg, Maarten van der Laag, Flip Lambalk, Nan Mulder, Heleen van Nieuwland, Frits Nolte, Gijs Pape, Mark van Praagh, Marie-Loes Reek, Marcel Schellekens, Helmi Schellinger, Mary Schermer, Cécile van Spronsen, Maartje Strik, Joke Struik, Ans Tellegen, Hannie Terpstra, Nannita Veen, Jos Verschaeren, Rolf Weijburg, Erica Welling, Philip Wiesman, Niek Wittebrood.

35 jaar Grafiekmanifestatie & Multiples, t/m 11 maart 2018, Galerie de Ploegh, Cultuurhuis bij Flint, Coninckstraat 58, Amersfoort. Website: www.deploegh.nl.

Terug naar boven

 

Keramiekmuseum Princessehof: Design #3: Floris Wubben

Ontwerper Floris Wubben (1983) presenteert nieuw werk in zijn solotentoonstelling Design #3: Floris Wubben in Keramiekmuseum Princessehof. Zelfontworpen machines stellen Wubben in staat om snel en seriematig objecten te produceren. Toch levert hij geen massaproducten af: door de telkens wisselende manier waarop Wubben de machines bedient, is elk ontwerp uniek en onvoorspelbaar. Daarmee balanceert zijn werk tussen het functionele en het sculpturale. Design #3: Floris Wubben is een van de tentoonstellingen die de heropening en het honderdjarig bestaan van het museum feestelijk inluiden.

 
Floris Wubben, 'Pressed Ceramic Vases', keramiek, 2012. Foto: Sebastian Erras.

In Design #3 toont de ontwerper zijn Pressed Project, Erosion Set, Hammered Bowls en Ceramic Current. Met experimentele productiemethoden creëert hij de karakteristieke vormen die zijn ontwerpen internationaal populair maken. Van porseleinen bekers met een door verhitting gebarsten bovenlaag tot vazen van steengoed met een speels reliëf. Machines zijn steeds minder afhankelijk van de mens. In zijn Pressed Project benadrukt Wubben juist de invloed van het menselijk handelen. De mens bedient de pers en drukt daarmee zijn stempel op het eindresultaat. Niet één object is daardoor hetzelfde, zoals te zien is aan de speelse vazen van Wubben. In de tentoonstelling is ook een van zijn zelfgemaakte machines te zien, evenals video-opnames van het werkproces.

De Erosion Set, ontwikkeld in samenwerking met Cor Unum Ceramics, bestaat uit schalen, potten en bekers. Met de vlam van de gasbrander worden unieke texturen op het ongebakken porselein getekend. Door de verhitting springen de buitenlagen van het object. Het resultaat is een samengaan van elegante vorm met een rauwe textuur. In het project Hammered Bowls is Wubben een samenwerking aangegaan met Piet Hein Eek. Wubben en Eek creëren keramische schalen met behulp van een zelfontworpen machine. Door een flinke klap te geven met een hamer groeit de klei in de machine en ontstaan er ringen in de opstaande randen. Ook hier is de vorm van de schalen afhankelijk van de maker en diens kracht. Daarmee zijn de objecten uniek en persoonlijk.

Tot slot toont Wubben porseleinen objecten die hij maakte tijdens zijn verblijf in Japan. Bij een bezoek aan een porseleinfabriek in Arita zag hij een machine waar druppeltjes porselein af dropen. Hieruit ontstonden kleine unieke sculpturen, die hem inspireerden tot de serie Ceramic Current. De objecten symboliseren de toewijding en het geduld van de Japanse cultuur.

Design #3: Floris Wubben, t/m 25 november 2018, Keramiekmuseum Princessehof, Grote Kerkstraat 11, Leeuwarden. Website: www.princessehof.nl.

Terug naar boven

 

Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert

De Antwerpse Musea blikken vooruit naar een feestelijk 2018. Het culturele stadsfestival 'Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert' brengt hulde aan Peter Paul Rubens. Daarnaast brengt het Letterenhuis hulde aan Hugo Claus, het MAS | Museum aan de Stroom vervangt één van zijn vaste opstellingen letterlijk door 'Feest!' en het Red Star Line Museum viert zijn vijfde verjaardag met een expo van fotograaf Carl De Keyzer en een knallend feestweekend.

Ook de Antwerpse kunstensector zet zijn schouders onder het culturele stadsfestival 'Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert'. Tijdens dit festival herontdekt de stad haar barokke roots. Naast een kernprogramma van tentoonstellingen in de musea en kerken brengt 'Antwerpen Barok 2018. Rubens

 
Peter Paul Rubens-portiek @ Beeldarchief collectie Antwerpen.

inspireert' een gevarieerd programma in de stad vol muziek, theater, literatuur, streetart, fotografie, installatiekunst, dans, performances, wandelingen, ontwikkeld door en in samenwerking met heel wat klinkende namen uit de Antwerpse kunstensector.

Overzicht in chronologische volgorde:

Inrichting muziekkamer in het Snijders&Rockoxhuis, Museum Vleeshuis, vanaf 24.02.2018
Muziekkamer, volledig gewijd aan de familie Duarte. Naast belangrijke muziekinstrumenten (zoals een Antwerps klavecimbel uit 1644), zullen er in de muziekkamer ook enkele zelden of nooit eerder publiek getoonde schilderijen te zien zijn, zoals een beschilderd klavecimbeldeksel van Maarten de Vos.

Hugo Claus. Achter vele maskers, Letterenhuis, 17.03.2018 – 1.07.2018
Curator Hilde van Mieghem belicht in de tentoonstelling het werk én de mens Hugo Claus (Brugge 1929 – Antwerpen 2008). De bezoeker ontdekt de rijkdom en veelzijdigheid van het werk van Hugo Claus en beleeft zijn niet aflatende inspiratie, zijn taalvirtuositeit en zijn precieuze en indrukwekkende manuscripten, die hij vaak zelf illustreerde.

Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert, vanaf 1.06.2018 tot januari 2019
Het culturele stadsfestival 'Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert' brengt hulde aan Peter Paul Rubens en zijn barokke, culturele nalatenschap. De ruggengraat van het stadsfestival is een reeks tentoonstellingen waarbij Rubens en de barok geconfronteerd worden met hedendaagse kunst(enaars). Het festival loopt van juni 2018 tot januari 2019.

De Meester komt thuis, Rubenshuis, vanaf 1/6/2018
Met het oog op 'Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert' wordt de collectie van het Rubenshuis verder verrijkt met een aantal meesterwerken, die in bruikleen zijn verkregen.

Michaelina, MAS i.s.m. Rubenshuis, 1/6/2018 – 2/9/2018
Het Rubenshuis brengt de eerste overzichtstentoonstelling van het oeuvre van Michaelina Wautier (1614–1689) en demonstreert het uitzonderlijke talent van een kunstenares, die groot werd in een periode waarin vrouwelijke artiesten zeer zeldzaam waren. Haar werk is zonder meer grensverleggend te noemen. Het Rubenshuis is met deze tentoonstelling te gast in het MAS.

Sanguine | Bloedrood. Luc Tuymans on Baroque, M HKA i.s.m. KMSKA, 1/6/2018 – 16/9/2018
Het M HKA plaatst de geest van de barokmeesters tegenover de visie van hedendaagse kunstenaars. Curator Luc Tuymans brengt dramatische barokwerken binnen in de experimentele ruimte van hedendaagse kunst en overweldigt de bezoeker door sleutelwerken uit de barok in dialoog te plaatsen met hedendaagse kunstenaars.

Experience Traps, Middelheimmuseum, 1/6/2018 – 23/9/2018
Met 'Experience Traps' belicht het Middelheimmuseum de hedendaagse nalatenschap van de barok, met een belangrijke focus op het spanningsveld tussen de natuur en het artificiële. Internationale hedendaagse kunstenaars waaronder William Forsythe, Bertrand Lavier en Bruce Nauman, worden uitgenodigd om, specifiek voor het museum en de openbare ruimte in de stad, nieuwe werken te maken.

Paul Kooiker – Studio, FOMU – Fotomuseum Antwerpen, 28/6/2018 – 7/10/2018
Al jaren maakt Kooiker beelden vertrekkende van het naakt in de kunst. Zo komt hij tot een eigen, aberrante (afwijkende) kunstgeschiedenis. Voor dit project maakt hij een bijzondere, eenmalige uitstap naar de barok van de 17de en 18de eeuw, de barok van zowel Rubens als Rembrandt.

Baroque Book Design, Museum Plantin-Moretus, 28/9/2018 – 6/1/2019
Het Museum Plantin-Moretus zet tijdens het barokfestival boekontwerpers en Peter Paul Rubens in het bijzonder op de voorgrond. De tentoonstelling 'Baroque Book Design, Een verhaal over vriendschap en samenwerking' toont de liefde voor het vak van de uitgever. Hoe hij kunstenaar, drukker en vormgever in het verleden en het heden motiveert tot de creatie van een topproduct.

Cokeryen - Photo Film Food. Tony Le Duc / Frans Snijders, Snijders&Rockoxhuis, 28/9/2018 – 13/1/2019
Culinair fotograaf Tony Le Duc heeft met de barokke schilder Frans Snijders (Antwerpen, 1579 – 1657) een scherp oog voor aantrekkelijke composities gemeen. Hij tovert met kleur en verheft basisvoedsel tot kunst. Voor de expo 'Cokeryen – Photo Film Food' brengt hij werken van Snijders en zijn tijdgenoten samen en confronteert deze selectie met eigen werk.

Monumentale Kerken Antwerpen, 1/6/2018 tot 31/10/2018
Antwerpen telt vijf monumentale kerken waar barok en de leefwereld van Rubens 'in situ' tot leven komen. De majestueuze Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, Sint-Pauluskerk, Sint-Andrieskerk, Sint-Carolus Borromeuskerk en de Sint-Jacobskerk. In een nieuw parcours langsheen de vijf kerken kan de bezoeker het levensverhaal van Rubens ontdekken.

Barok Burez, MAS, Vanaf 1/6
In 2018 verwelkomt het MAS fotograaf-kunstenaar, Athos Burez, met een fotoreeks over barok. Met 30 beelden en installaties die getoond worden in de wandelboulevard zorgt hij voor een eigenzinnige en hedendaagse kijk op verschillende genres uit de stijlperiode.

Feest! MAS | Museum aan de Stroom, vaste expo vanaf 1.06.2018
Met deze expo is het alle dagen feest in het museum. 'Feest!' neemt de bezoekers met al hun zintuigen mee in de wereldwijde tradities om de overgangsmomenten in het leven te vieren. De expo toont een unieke mix van feestobjecten uit verschillende museumcollecties, in een originele opstelling met een uitzonderlijke soundtrack.

Vijf jaar Red Star Line Museum, Red Star Line Museum, 21.09.2018
Tijdens de zomermaanden sluit het museum zijn deuren voor verbouwingswerken. Op 21 september zwieren de deuren terug open om de vijfde verjaardag van het museum te vieren met een feestweekend en een nieuwe tijdelijke tentoonstelling. Ingeweken Antwerpenaren brengen hun eerste vijf jaar in de stad in kaart en nemen de bezoekers mee in hun kleine en grote verhalen.

Instinct, een brutale blik op de collectie, MAS | Museum aan de Stroom, 18.10.2018 – 20.01.2019
De jongeren van 'MAS in Jonge Handen' nemen in het najaar een verdieping van het museum over. Bezoekers laten zich instinctief leiden in deze unieke expo die de dierlijke kant van de museumcollectie toont met creatieve materialen en een wild programma. Met deze brutale take-over van de collectie schrijven de jongeren een eigenzinnige definitie van wat een museum volgens hen moet zijn.


Higher Ground - Carl De Keyzer, Red Star Line Museum, 31.10.2018 – 27.01.2019
In het najaar verwelkomt het museum fotograaf Carl De Keyzer met zijn beklijvende tentoonstelling 'Higher Ground'. De Keyzer beeldt zich het dagelijks leven in van mensen die, weggejaagd door het wassende water, hun toevlucht zoeken in de bergen. De schoonheid van zijn beelden staat in schril contrast met het onderliggende verhaal van deze nieuwe vluchtelingen.

Meer informatie is te vinden op de volgende websites: www.antwerpenbarok2018.be en https://stadantwerpen.prezly.com.

Terug naar boven | LEES OOK DE KUNSTAGENDA

Inhoud


Impressionism & beyond. A Wonderful Journey,
t/m 6 mei 2018,
Singer Laren

Eugène Brands: van huiskamer tot heelal,
t/m 27 mei 2018,
Cobra Museum voor Moderne Kunst, Amstelveen

Tell Freedom.
15 South African artists, t/m 6 mei 2018,
Kunsthal KAdE, Amersfoort

Paula Modersohn-Becker, tussen Worpswede en Parijs,
8 april 2018 t/m
12 augustus 2018,
Rijksmuseum Twenthe, Enschede

Kunsthalle for Music,
t/m 3 maart 2018,
Witte de With Center for Contemporary Art, Rotterdam

Christian Boltanski,
t/m 29 april 2018,
Oude Kerk, Amsterdam

Martin Puryear,
t/m 27 mei 2018, Voorlinden museum & gardens, Wassenaar

Fernand Léger. Schoonheid alom,
9 februari t/m
3 juni 2018,

BOZAR - Paleis voor Schone Kunsten,
Brussel

#AMP3: Spatial Perspectives,
t/m 4 maart 2018, Kunstpodium T, Tilburg

Primavera, Nederlandse kunstenaars in Italië,
18 maart t/m
15 juli 2018,
Stadsmuseum Woerden

Distortion,
t/m 25 maart 2018, Willem Twee kunstruimte, s-Hertogenbosch

Seat at the Table,
t/m 18 februari 2018, Amsterdam Museum

Gaia in the Anthropocene,
2 februari
t/m 31 maart 2018,

Garage Rotterdam

Bernard Heesen en de waanzin van de 19de eeuw,
8 april t/m
19 augustus 2018,

Rijksmuseum Twenthe, Enschede

Omnia Vanitas,
t/m 4 november 2018, Kasteel van Gaasbeek, Lennik), België

De kunst van Wendingen (1918 - 1932), 3 februari t/m 21 mei 2018, Museum Flehite, Amersfoort

Flower Power. Topstukken uit
Utrechtse collecties,
31 maart t/m 16 september 2018,
MOA | Museum Oud Amelisweerd, Bunnik

35 jaar Grafiekmanifestatie & Multiples,
t/m 11 maart 2018, Galerie de Ploegh, Amersfoort

Design #3:
Floris Wubben,
t/m 25 november 2018, Keramiekmuseum Princessehof, Leeuwarden

Antwerpen Barok 2018. Rubens inspireert, gevarieerd programma met tentoonstellingen en evenementen, gedurende het gehele jaar 2018.