Deel 10. Rembrandt, leven en werk van A-Z, auteur: Shelley Rohde

uitgave: Uitgeverij THOTH, Bussum en Museumvereniging, Amsterdam.

Een reactie op het boek. Dit boek is een verkorte uitgave van de Engelse editie. Het is alle opzichten een zeer geslaagde uitgave geworden.

-De lay-out is origineel en verbindt tekst en beeld op een heldere, informatieve manier. Het boek oogt hierdoor
uitnodigend.

-De reproducties (kleur en zwart-wit) van de schilderijen, etsen en tekeningen zijn van zeer goede kwaliteit.

-Rembrandts leven komt in de formule A-Z goed tot haar recht. Het is een combinatie geworden van kunsthistorie, geschiedenis van de 17e eeuw, een beschrijving.van het leven in die tijd en geeft informatie over de ontwikkeling van Rembrandts kunstenaarschap.

Het boek (vierkant formaat) bezit kunsthistorische kwaliteit, diepgang en is tegelijk zeer gemakkelijk te lezen. Ik heb niet vaak een kunsthistorisch boek met zoveel plezier gelezen. Men kan zich natuurlijk afvragen of een boek met een dergelijk inhoudelijk raamwerk (A-Z) het leven en werk van Rembrandt recht kan doen? Na lezing kan men echter constateren, dat men dichter bij de persoon Rembrandt is gekomen. De opzet van het boek maakte dit mogelijk. Dat is een bijzondere verdienste van Shelley Rohde.

Het is naar mijn mening een vondst om zoveel informatie over Rembrandt d.m.v. een alfabetische volgorde toegankelijk en leesbaar te maken. Het geeft een makkelijk toegankelijke en logische structuur. De korte stukken zijn voor iedereen goed leesbaar en begrijpelijk gehouden. Moeilijke onderwerpen worden helder geformuleerd. Het gebruik van de Hoofdletters (A-Z) geeft tevens de mogelijkheid om de onderwerpen afzonderlijk te behandelen.

Dit boek heeft dus 26 verschillende onderwerpen, maar ongemerkt worden zij met elkaar verbonden en groeit het boek naar een bijzonder geheel. Het is dus geen kunsthistorisch naslagwerk geworden, maar door de keuze van de onderwerpen raakt men bijzonder vertrouwd met het leven en werk van Rembrandt.

Voorbeelden:

Ik wil graag enkele keuzes van Shelley Rohde nader toelichten.

Binnen vier pagina's slaagt zij erin om een beeld te geven van Italiaanse kunst (hoofdletter I) in de 17e eeuw en de betekenis hiervan voor Rembrandt. Maar ook de relatie tussen Constantijn Huygens en Rembrandt wordt duidelijk gemaakt. Huygens was namelijk ook een groot kenner van de Italiaanse kunst en informeerde hem hierover. Rembrandt had een grote interesse voor Italiaanse renaissance-schilders en heeft hierover ook veel kennis vergaard bij zijn leermeester Pieter Lastman. Het werk van de Italiaanse schilder Rafaël sprak hem bijzonder aan. In een kort bestek van vier bladzijden maakt Shelley Rohde Italiaanse schilderkunst uit de 17e eeuw zichtbaar.

De hoofdletter L gaat over Licht en is een mooie combinatie van woord en beeld. De kleurweergave van het schilderij 'Landschap met stenen brug' (ca. 1637) toont een prachtig licht en kleurtonen, waardoor een bijzondere afbeelding zichtbaar wordt. De fascinatie van Rembrandt voor het Licht wordt ook in dit schilderij zichtbaar.

In de eveneens getoonde etsen 'De drie kruizen' (1653) (Ie en 4e staat) laat Rembrandt in zwart-wit een groot verschil tussen licht en donker zien.

Zo heeft dit boek nog vele verrassingen.

Bijvoorbeeld de beschrijving van het begrip Queeste (heilige missie) en de resultaten van de onderzoeken door het Rembrandt Research Project.

De schilderijen 'Anna en de blinde Tobias (1630) en 'Zelfportret met gouden ketting' (1630) worden door het Rembrandt Research Project niet meer als 'echte' Rembrandts erkend. Dit tot grote teleurstelling van de National Gallery te London en de Walker Art Gallery te Liverpool. Het publiek wordt hierover niet ingelicht. De betreffende musea weigeren de conclusies van het Rembrandt Reseach Project te aanvaarden.

In feite kan men op twee verschillende manieren met dit boek omgaan.

Het is een schitterend kijkboek. De vele afbeeldingen van de schilderijen, tekeningen en etsen geven de mogelijkheid tot een kleine rondreis langs de werken van Rembrandt.

'Rembrandt, leven en Werk van A-Z' is ook een zeer boeiend informatief leesboek geworden. Men kan er af en toe in lezen of men leest het in één keer uit. Dat laatste zal de meeste lezers en lezeressen overkomen. Vanaf de eerste bladzijde raakt men gefascineerd door de manier waarop de schilderkunst van Rembrandt beschreven en getoond wordt.
Een groter compliment kan men de auteur Shelley Rohde niet geven.