Het satellietprogramma van Noorderlicht

In dit programma kon de de bezoeker op 46 locaties in de stad en provincie Groningen met het fotowerk van andere fotografen kennismaken. Hun werk had geen verbinding met het manifestatiethema Act of Faith.

Door Wim Adema

Een kritische kanttekening vooraf:
Deze fotografen waren geen deelnemer aan de hoofdtentoonstelling, maar konden op de diverse locaties een impressie van hun fotografiekunst tonen. Uit oogpunt van fotografie soms bijzonder de moeite de waard door het aanbod en de variëteit in werk, maar het blijft een vraag of het satellietprogramma tegelijk met de hoofdmanifestatie gehouden moet worden. Inhoudelijk is er geen enkele relatie. De bezoekers komen voor de hoofdexpositie. Na een dergelijk bezoek zal er weinig animo over zijn om nog satellietlocaties te bezoeken. Het bezoek aan de stad en de provincie vraagt bovendien veel reistijd. Het is misschien te overwegen om beide manifestaties los te koppelen. Het ene jaar de Noorderlichtmanifestatie en het andere jaar een satellietmanifestatie in Groningen. Hiervoor is zeker ruimte, omdat de Noorderlichtexposities om het jaar in Leeuwarden worden gehouden. De kwaliteit van een groot aantal deelnemers aan het satellietprogramma gaf hiertoe zeker aanleiding.

Avontuur en experimenten van jonge fotografen
In Kunst in de Kop hadden een aantal jonge fotografen een expositie ingericht met eigentijdse fotografie. Een opvallende fotoserie was gemaakt door Janna Bathoorn en Onur Kilincci. Zij lieten een groot aantal dubbelportretten zien in moderne - en moslimkledij. Twee gezichten, twee werelden. Met het thema 'Güler lacht' werd een gevoelige snaar geraakt. Elk gezicht kon twee identiteiten hebben. Een moslim of westers karakter. Probleemloos kon het gezicht zich kennelijk aanpassen aan een andere cultuur. Dit werk zou qua thema bijzonder goed gepast hebben in de hoofdmanifestatie Act of Faith.

Een bijzondere landschapsfoto in Polen (2007) voert de kijker terug naar een concentratiekamp. De fotografe Annete Behrens maakte een zeer grote foto met een idyllisch tafereel van gras, wegen en barakken. Het groene en licht- onscherpe karakter van de opname verhult echter het geweld. Langzamerhand worden namelijk de vage contouren zichtbaar van een kamp. De herinnering aan de oorlog komt terug. Prikkeldraad en barakken blijken geen onderdeel van een poëtisch groen landschap, maar behoren toe aan een grimmig verleden. Het overbelichte gras verdringt het zwart van de herinnering. Annette Behrens noemt de foto: "Visiting the scene, becoming part of the scene'. Een historische plaats wordt een toeristische bestemming. Mensen worden toeristen, toeristen worden fotografen. Het beeld moet een plek krijgen. Een klein tafeltje voor de foto geeft de beelden weer een plaats. De foto van Behrens zet aan tot nadenken.

In de zelfde ruimte geven de zwart-wit portretten van Haukur Oskarsson een 'psychisch' beeld van negervrouwen. Door de bijzondere 'onscherpte/scherpte' en de donkere grijstonen ontstonden afdrukken van de menselijke psyche. Bijzonder indringende fotografie.

Opmerkelijke satellietexposities
Wanneer men het Satellietprogramma doorneemt, komen nog bijzondere tentoonstellingen in beeld.

In NP3 toonde Hans Aarsman: 'fot_OS'. Hij zocht naar een eigentijdse manier van presenteren." Fotografie is toch de viering van de reproductie, het weggeef-medium bij uitstek.". Hij stelde de reproduceerbaarheid van de foto weer centraal.

Meer informatie: www.NP3.nl

Galerie Sign gaf met het thema Zoning een viertal fotografen de gelegenheid om het grensvlak van fotografie en beeldende kunst te verkennen. Igor Sevcuk heeft een filmische kijk op fotografie. Door zijn cameravoering over foto's suggereert hij geschiedenis. De ruimtelijke installaties van Esther Kempf kenmerken zich door een spelen met perspectief en camerastandpunt. Hierdoor creëert zij een andere realiteit. Casper Rila toont digitaal bewerkte oorlogslandschappen waarin de sporen zijn gewist, maar de de suggestie blijft. In de foto's en video's van Nan Hao wordt het normale in het abnormale getransformeerd om zo een relatie te leggen met het functionele.

Meer informatie: www.sign2.nl

Anna Karen de Boer, kunsthistorica en endexamencoördinator bij ABK Minerva, stelde een fotoroute langs 8 historische kerkjes op het Groninger platteland samen uit werk van onlangs afgestudeerden in fotografie en mediakunst (ABK Minerva en Frank Mohr Instituut). "Een achtluik onder het thema : Daar de liefde die onwankelbaar blijft de wortel is der rechtvaardigheid..." (Een citaat van de abt Erno van Bloemhof (ca. 1175-1235), stichter van klooster Bloemhof te Wittewierum. De kloostergeschiedenis in de noordelijke regio in de 13e eeuw stond hiermee centraal.

Meer informatie: www.stichtingcircuit.nl

Het Kunstcentrum Defka te Assen hield een manifestatie over 'Media en beeldvorming'. Erik Hagoort (kunstcriticus en publicist) en Huub Evers (hoogleraar media-ethiek Erasmus Universiteit) spraken hierover.

De kunstenaars Hans Koster, Charlotte Lybeer, Isabella Rozendaal, Eva Schippers en Emilio Troncoso gaven in de expositie 'Ob Skene' hun visie op bovengenoemd thema.

Meer informatie: www.defka.nl, www.hanskoster.com en www.isabellarozendaal.com

Galerie Jacoba Wijk (Wehe-den Hoorn) liet Margriet Smulders en Carla van de Puttelaar exposeren. Margriet Smulders maakt fotografische bloemstillevens op groot formaat, waarbij zij uitgaat van bloemstillevens uit de 17e eeuw. Zij maakt veelvuldig gebruik van materialen als glas, spiegels en stof. De naaktfotografie van Carla van de Puttelaar is internationaal veel geprezen. De afstand in haar werk wordt vooral gecreërd door de kleur. De huid heeft in haar foto's een porseleinen uitstraling, delicaat en koel. "Voor mij zijn het godinnen".

Meer informatie: www.jacobawijk.nl

Wim Adema is beeldend kunstenaar en fotograaf en publiceert regelmatig artikelen over beeldende kunst in diverse media. Klik hier om zijn CV te bekijken.