![]() |
|
Het
Beeldende Kunstjournaal is een uitgave van het Platform ArtizonTaal. Eindredactie:
Rob den Boer. Postadres: Postbus 268, 4100 AG in Culemborg, E-mail: redactie.bkj@hetnet.nl.
|
|
[terug] |
KUNSTPROFIELEN door
Wim Adema, beeldend kunstenaar
|
Laszió
Moholy-Nagy (1895-1946), Hongaar
Moholy-Nagy was een van de meeste veelzijdige beeldend kunstenaars uit de vorige eeuw. Als schilder zocht hij naar een verbinding tussen schilderkunst, ruimtelijk denken, techniek en architectuur. Tussen 1909 en 1923 zorgde hij voor grote vernieuwingen, waarbij o.a. fotografische technieken gebruikt werden. Vanaf 1928 was Moholy-Nagy docent aan het Bauhaus en kreeg hij gelegenheid om zijn opvattingen aan leerlingen over te dragen. In het Bauhaus werkte hij als docent samen met o.a. Josef Albers, Paul Klee, Wassily Kandinsky, Oskar Schlemmer en Lyonel Feininger. Hij hield veel lezingen over de principes van het Bauhaus. Aan het eind van zijn leven werkte hij in de Verenigde Staten. Daar ontstond o.a. het Bauhaus Amerique (Andreas Haus). Het is een onmogelijke opgaye om in dit Kunstprofiel alle facetten van het kunstenaarschap van Moholy-Nagy aan bod te laten komen. Hij was een universeel mens en op vele gebieden werkzaam. Als filosoof schreef hij een belangwekkende boek over het 'zien'. Maar hij schreef ook over architectuur, de dynamiek van de grote stad en analyseerde diepgaand de relatie tussen schilderkunst, fotografie en film. Laszió Moholy-Nagy was een utopist. Hij leefde in een toekomstige wereld. Door zijn beeldende zoektocht was hij zijn tijd ver vooruit. Als filosoof boeide hem het veranderende aspect van de Dingen. Hij probeerde het karakter hiervan te begrijpen. De technologie zag hij als een vormende kracht om de wereld te veranderen. Een fascinatie voor Moholy-Nagy vormde het Licht. Hij zocht naar nieuw lichtvormen. Hierdoor heeft hij een grote invloed gehad op de fotografie. Laszió Moholy-Nagy zocht naar de grenzen van het beeld in de natuur. Zijn visie was dat onze waarneming van de werkelijkheid 'beperkt' is en dat door een bepaald gebruik van fotografische technieken een veel grotere visuele werkelijkheid gezien kon worden. In zijn Fotogrammen bijvoorbeeld legde hij zijn objecten op gevoelig papier (bruin) en werkte zonder donkere kamer. Door de werking van het licht ontstond op het papier een afdruk van het belichte object. Dit leverde bijzondere afdrukken op. Moholy-Nagy gebruikte levendig zacht (transparant) licht en werkte tussen fixatie en beweegbaar in. Het werk was vervreemdend en tegelijk ruimtelijk van werking. Hij ontdekte de eigenschappen van het pigment in de kleur en raakte gefascineerd door de aanwezigheid van ruimte in gereflecteerd licht (kleur en beweging). Moholy-Nagy ontdekte de werking van het fotografische apparaat. De fotokopie toonde hem een nieuw soort perspectief, licht, helderheid en donkerte. In zijn werk zocht hij altijd naar lijn, kleur, licht, vorm en ruimte. In zijn Lichtmachine bracht hij deze basiselementen bij elkaar. Dit ontwerp was in zijn tijd een haast revolutionaire vormgeving. Deze lichtmachine bracht in een geheel verduisterde ruimte een universum van steeds veranderende vormen. Het waren 3-dimensionale ruimtelijke ervaringen. Een spel tussen licht en donker. Lijn, vorm en textuur van het materiaal zorgden voor ongekende vormen op de wanden en de vloer van de projectieruimte. In zijn beeldende onderzoek hield hij zich ook bezig met de fotomontage, fototypografie, theaterdecors en de werking van het positief en negatief in de fotografie. Het valt moeilijk te bevatten, dat iemand in een vrij kort leven (Moholy-Nagy werd slechts 51 jaar) zoveel activiteiten heeft kunnen ontplooien. Laszió Moholy-Nagy was een bevlogen kunstenaar, een denker, een schrijver en een visionair. Hij had een grote invloed op de schilderkunst, fotografie, plastiek, interieurvormgeving en architectuur. Voor de 21e eeuw is hij nog steeds een inspiratiebron. Veel hedendaagse fotografen noemen hem als referentiepunt. bronnen:
|