Dec. 2018 - jan. 2019, 13e jg. nr.5. Eindredactie: Rob den Boer. E-mail: redactie.bkj@gmail.com.
 
VOORKANT ACTUEEL ACHTERGROND AGENDA UITGELICHT ARCHIEF COLOFON 
voorpagina
artikel
recensies van tentoonstellingen

over kunst en
kunstenaars

actuele exposities
Nederland België
opmerkelijke
kunstberichten
artikelen uit  
vorige nummers

over Het Beeldende Kunstjournaal

 

Uitgelicht
Berichten van musea, andere kunstpodia en uitgeverijen, met aansprekende tentoonstellingen en nieuwe kunstboeken, voor u geselecteerd door de redactie.

Museum Voorlinden, Wassenaar: Armando

Op 1 juli 2018 overleed Armando (1929-2018) in Potsdam (Duitsland). Het geplande retrospectief ter ere van zijn 90ste verjaardag zal nu al te zien zijn van zaterdag 3 november 2018 tot zondag 10 maart 2019.

Directeur Suzanne Swarts: "We waren voornemens in 2019 met Armando zijn 90ste verjaardag te vieren. Het overlijden van Armando heeft ons allen geraakt. Wij willen niet langer wachten met deze tentoonstelling die een groot eerbetoon aan de kunstenaar zal zijn. Dit is het moment om het indrukwekkende oeuvre van dit iconische multitalent te delen met het publiek."

 
Zaaloverzicht Armando, museum Voorlinden. Foto: Antoine van Kaam.

Armando is één van de belangrijkste naoorlogse kunstenaars van Europa. Decennia lang werkte Armando aan zijn zeer persoonlijke en veelzijdige beeldende en literaire oeuvre. Zijn handschrift is expressief, zijn schilderijen pasteus en zijn sculpturen met veel kracht opgebouwd. De kunstenaar is naast beeldend kunstenaar en schrijver bekend geworden als dichter, violist, acteur, journalist, film-, televisie- en theatermaker.

Het ongemakkelijk samengaan van schoonheid en kwaad, melancholie en (on)macht zijn terugkerende thema's in Armando's oeuvre. Voorlinden toont in samenwerking met de Armando Stichting een groots overzicht met werk vanaf de Nul-periode uit de jaren zestig tot en met zijn laatste werken. Voorlinden zet hiermee de traditie voort om tentoonstellingen te maken van kunstenaars waarmee het museum een nauwe band heeft. Er zijn meer dan 40 werken van Armando in de collectie Voorlinden.

Armando, t/m 10 maart 2019, Museum Voorlinden, Buurtweg 90, Wassenaar. Website: www.voorlinden.nl.

Terug naar boven

 

Gemeentemuseum en Fotomuseum Den Haag: Erwin Olaf, Palm Springs

Tijdens de grote dubbeltentoonstelling van Erwin Olaf in Gemeentemuseum Den Haag en Fotomuseum Den Haag (16 februari – 12 mei 2019) zal gloednieuw werk te zien zijn dat Erwin Olaf dit najaar in Palm Springs (VS) maakte. De fotoserie Palm Springs vormt een drieluik met de series Berlijn (2012) en Shanghai (2017). De drie series zullen te zien zijn in het Gemeentemuseum – de tentoonstelling die zich richt op het vrije werk van Olaf vanaf het jaar 2000. Palm Springs beleeft hier de première.

Erwin Olaf reisde voor deze laatste serie van het drieluik naar de Verenigde Staten, naar de stad Palm Springs in Californië. Hij bracht hier enkele weken door in het najaar van 2018.

Erwin Olaf: "Voorafgaand aan de reis was ik al lange tijd bezig met het concept, maar je weet natuurlijk nooit of het zo uitpakt als je voor ogen hebt. De vibe ter plekke voelde goed, maar toen ik terug was en in mijn studio de eerste resultaten bekeek wist ik het zeker: het drieluik is rond. Ik heb het meteen aan de conservator Wim van Sinderen laten zien. We waren het eens: dit werk moét een plek krijgen in de dubbeltentoonstelling."

 
Erwin Olaf, Palm Springs, 'The Family Visit', Portrait #1 (The Niece), 2018, digitale C-print © Erwin Olaf. Courtesy Flatland Gallery.

Berlijn, Shanghai en Palm Springs vormen een drieluik over steden in verandering. De serie van Berlijn is gemaakt in 2012, een periode waarin donkere wolken zich boven Europa samenpakten. De serie richt zich op Olafs zorgen over de vrijheid van meningsuiting en democratie en op de overdracht van de macht van de oudere generatie aan een nieuwe generatie. Shanghai is een hypermoderne metropool met 24 miljoen inwoners in China. In zijn serie in deze stad onderzoekt Olaf wat er gebeurt met een individu in een dergelijke omgeving. In Palm Springs richt Olaf zich ook op de actualiteit - een van de belangrijke thema's van de serie is klimaatverandering - maar tegelijkertijd zijn er herinneringen aan het Amerika van de jaren 60 die zich in de beelden opdringen. In een prachtige serie van portretten, landschappen – het is voor het eerst dat Olaf landschappen fotografeert – stillevens en filmische scenes refereert hij aan thema's als tienerzwangerschappen, discriminatie, religieuze misstanden en polarisatie. Olaf vertelt met deze serie het verhaal van de mens die zich terug trekt in gated communities terwijl de realiteit doordringt in het paradijs dat we zo graag willen behouden.

Gemeentemuseum Den Haag en Fotomuseum Den Haag brengen met een dubbeltentoonstelling een eerbetoon aan één van Nederlands beroemdste fotografen: Erwin Olaf. De fotograaf die afgelopen jaar nog veel lof oogstte met zijn portretten van de Koninklijke familie wordt in 2019 zestig jaar. Een goed moment voor een groots overzicht. Het Fotomuseum Den Haag zoomt in op Olafs liefde voor het ambacht en de transitie die hij doormaakte van analoog werkende fotojournalist naar digitale beeldmaker en verhalenverteller. Bovendien brengt hij hier persoonlijk zo'n twintig foto's bijeen van fotografen die een cruciale inspiratiebron voor hem vormden. Gemeentemuseum Den Haag toont het vrije werk van Olaf vanaf het jaar 2000 tot aan zijn nieuwste series, waaronder de serie die hij maakte in Shanghai én zijn meest recente, nog niet eerder vertoonde serie Palm Springs.

Erwin Olaf, dubbeltentoonstelling, 16 februari t/m 12 mei 2019, Gemeentemuseum Den Haag, Stadhouderslaan 41, Den Haag, www.gemeentemuseum.nl en Fotomuseum Den Haag, Stadhouderslaan 43, Den Haag, www.fotomuseumdenhaag.nl.

Terug naar boven

 

Gerard & Cornelis van Spaendonck: Influencers van de 18de eeuw

In de lente van 2019 staat Het Noordbrabants Museum volop in bloei dankzij de kleurrijke tentoonstelling De geur van succes. Gerard & Cornelis van Spaendonck, bloemschilders in Parijs. Deze tentoonstelling vertelt het verhaal van twee Brabantse broers en hun succesvolle carrières in Parijs rond de periode van de Franse revolutie. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de beide bloemschilders in het artistieke milieu van Parijs rond 1800 een aanzienlijke positie innamen. Deze ontdekking is voor het museum aanleiding om hun werk in een breder historisch perspectief te presenteren.

 
Bloemstillevens van Gerard & Cornelis van Spaendonck in het Gouvernementspaleis (Het Noordbrabants Museum). Foto: Joep Jacobs.

De Brabantse gebroeders Gerard (Tilburg 1746-1822 Parijs) en Cornelis (Tilburg 1756-1839 Parijs) van Spaendonck leerden het schildersvak in Antwerpen. Met Gerard voorop vertrokken ze van daaruit naar Parijs waar ze snel carrière maakten als bloemschilders. Op dat moment waren er in Parijs geen toonaangevende bloemschilders actief en juist daarmee wisten de broers zich te onderscheiden. Koning Lodewijk XVI stelde Gerard zelfs aan tot koninklijk miniatuurschilder van bloemen, terwijl Napoleon hem voor zijn verdiensten het Legioen van Eer zou toekennen. Cornelis was korte tijd artistiek directeur van de porselein-manufactuur in Sèvres.

Vanwege hun grote invloed op de Parijse mode, zouden de broers vandaag de dag als influencers worden betiteld. De schilderijen van de Van Spaendoncks sierden de salons van de Franse adel, ja zelfs de privévertrekken van koningin Marie-Antoinette, terwijl hun invloedrijke miniaturen met bloemstillevens op snuif- en poederdoosjes gretig aftrek vonden bij de dames van de gegoede burgerij. De prenten met hun botanische studies werden in grote oplages en in verschillende edities en kleuren uitgebracht en met aanzienlijke winst verkocht. Zo verwierven de broers uiteindelijk een riante en invloedrijke positie in het artistieke milieu, een positie die zij zowel tijdens als na de roerige periode van de Franse revolutie wisten te behouden.

De expositie toont bloemstillevens, miniaturen op snuifdoosjes, gravures met botanische studies, brieven en portretten van beide broers, afkomstig uit verzamelingen in België, Frankrijk en Nederland. De expositie wordt verrijkt met historische objecten die betrekking hebben op de bewogen periode waarin zij leefden. De internationale belangstelling voor de gebroeders Van Spaendonck is de laatste jaren sterk toegenomen. Dat bleek onder meer tijdens de tentoonstelling Nederlanders in Parijs 1789-1914 die onlangs te zien was in het Van Gogh Museum in Amsterdam en het Petit Palais in Parijs. Ook de recente aanwinst door het Rijksmuseum te Amsterdam van een schitterend bloemstilleven van Gerard van Spaendonck (te zien op de komende expositie) kreeg veel aandacht in de media.

Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus met teksten van conservator Paul Huys Janssen, een uitgave van WBOOKS.

De geur van succes. Gerard & Cornelis van Spaendonck, bloemschilders in Parijs, 26 april t/m 25 augustus 2019, Het Noordbrabants Museum, Verwersstraat 41, 's-Hertogenbosch. Website: www.hnbm.nl.

Terug naar boven

 

fries museum, Leeuwarden: Éric Van Hove: Fenduq

Vanaf 2 februari 2019 presenteert het Fries Museum in Leeuwarden de grote overzichtsten-toonstelling Éric Van Hove: Fenduq. Met een team van internationale ambachtslieden reproduceert Van Hove (Algerije, 1975) industriële motorblokken en voertuigen. Honderden onderdelen worden met de hand nagemaakt van materialen als hout, keramiek en koper. Met zijn ambachtelijke sculpturen snijdt de kunstenaar globale thema's aan als de verdeling van welvaart en de verschillen tussen het westen en de rest van de wereld.

Het motorblok staat voor Van Hove symbool voor de industrialisatie, die in veel landen het einde betekende van het klassieke ambacht.

 
Éric Van Hove, 'Mahjouba I', 2016. Collectie Fries Museum, Leeuwarden. Verworven met steun van het Mondriaan Fonds. Foto: Alessio Mei.

Met zijn indrukwekkende replica's streeft de kunstenaar naar een herwaardering van vakmanschap. Tegelijk adresseert hij op intelligente wijze de sociaal-economische dynamiek van de postkoloniale samenleving.

Fenduq is de naam van het atelier van Van Hove. De naam is een samenvoeging van 'fenn' (het Arabische woord voor kunst) en 'funduq'. Funduqs waren tijdelijke handelsposten waar rondtrekkende karavanen neerstreken om handel te drijven en hun netwerk te onderhouden. In Fenduq komen ambachtslieden, kunstenaars, economen en andere betrokkenen samen. Het is een plek voor productie, maar ook voor dialoog. Fenduq versterkt de bestaande talenten en kwaliteiten van de ambachtslieden en biedt ze een betere positie binnen de Marokkaanse maatschappij.

Speciaal voor het Fries Museum ontwikkelt de kunstenaar een nieuw werk. Gedurende de tentoonstelling werken Friese, Marokkaanse, Zweedse en Indonesische vakmensen aan de reproductie van de motor uit een Claas Jaguar veldhakselaar. Dit landbouwvoertuig is erg geliefd op het Friese platteland. De motor wordt gemaakt van Marokkaans houtwerk, Hindelooper schilderwerk, Indonesisch snijwerk, Fries zilverwerk, Zweeds glaswerk en Fries kerfsnede houtsnijwerk. In de tentoonstelling is de voortgang van dit project te volgen.

Bij de tentoonstelling verschijnt een gelijknamige publicatie in het Nederlands en Engels. Hierin belichten experts de werken van Éric Van Hove die ook in de tentoonstelling te zien zijn. Het boek wordt uitgegeven door Jap Sam Books en is te verkrijgen in de museumwinkel.

Éric Van Hove: Fenduq, vanaf 2 januari 2019, fries museum, wilhelminaplein 92, Leeuwarden. Website: www.friesmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Willem Twee kunstruimte, 's-Hertogenbosch: Killing Time, Atelier Van Lieshout

Wat er ook gebeurt, de klok tikt verder. Soms vliegt de tijd aan ons voorbij en soms lijken de uren, dagen, weken en maanden voorbij te kruipen. Ondanks onze rekbare ervaring van tijd weten we dat het een constante factor en leidraad in ons leven is. Het nieuwste werk van Atelier Van Lieshout bevestigt en bevraagt ons concept van tijd. Middels verschillende klokken en instrumenten laat de kunstenaar zien dat ook aan de tijd een einde kan komen.

Tijd kan in de huidige wereld op verschillende manieren gezien, begrepen en gelezen kan worden. Werken als Pijp bom Klok, de Naar de Kloten Klok en de Back to the Future Klok nemen het bestaande concept van tijd op de schop.

 
Atelier Van Lieshout, 'Pipebom'

Dit werk van Atelier Van Lieshout maakt deel uit van zijn recente project CryptoFuturisme, waarbij Joep van Lieshout ruim een eeuw na dato teruggrijpt op de Italiaanse Futuristen. Met zijn kunst spiegelt hij, aan de hand van de verschillende recent opkomende fascistische bewegingen, de wisselwerking tussen utopie, dystopie en destructie. Volgens Van Lieshout bevinden we ons op een kantelpunt in de geschiedenis. Er voltrekken zich grote technologische vernieuwingen op het vlak van kunstmatige intelligentie, genetische manipulatie en robotica, maar zullen deze ons gelukkiger maken? Zijn we in staat om met oude gewoontes te breken en op een nieuwe manier met elkaar te communiceren en samen te leven? Of lopen we op de rand van de afgrond waarbij besluiteloosheid, vercommercialisering en big data ons hele bestaan zullen controleren? Welke rol speelt de tijd en de beleving van tijd daarin en kunnen we daar nog iets aan veranderen?

In de solotentoonstelling Killing Time in Willem Twee kunstruimte te 's-Hertogenbosch worden deze vragen bij de bezoeker neergelegd en wordt de eindeloze discussie over dit concept aangegaan. De werken van Van Lieshout bieden een nieuw perspectief op de transitie van tijd, op onze beleving van tijd en op de manier waarop de tijd misschien toch niet zo genadeloos en onbuigzaam is als we denken.

Killing Time, Atelier Van Lieshout, t/m 17 februari 2019, Willem Twee kunstruimte, Boschdijkstraat 100, 's-Hertogenbosch. Website: www.willem-twee.nl.

Terug naar boven

 

La Boverie, Luik: Liège. Chefs-d'oeuvre. Meesterwerken

Van meesters uit de Renaissance tot avant-garde bewegingen, over grote internationale figuren (Ingres, Monet, Pissarro, Picasso, Chagall, Arp, Magnelli, Debré, Hantai, Monory, Gilbert & George,…), biedt de tentoonstelling Luik. Meesterwerken een buitengewone reis door de collectie van het museum van Schone Kunsten van Luik.

Aan Belgische kunstenaars geen gebrek: Constant Permeke, James Ensor, Emile Claus, de surrealisten René Magritte en Paul Delvaux, Pierre Alechinsky, Marthe Wéry, net zoals de Luikenaars Lambert Lombard, Gérard de Lairesse, Léonard Defrance, Jean Rets …. De perfecte gelegenheid om een zeer brede selectie te ontdekken van uitzonderlijke stukken en de rijkdom en complementariteit van deze brede collectie te bewonderen.

 
'Après-midi à Amsterdam' © Rik Wouters © Musee des Beaux Arts Ville de Liège.

Deze tentoonstelling – die meer dan 200 schilderijen en beeldhouwwerken omvat – is bijzonder voor verschillende redenen. Sinds de heropening van La Boverie in mei 2016, werden talrijke werken sinds lang niet meer getoond. De tentoonstelling Luik. Meesterwerken wil zo een dialoog opzetten tussen verschillende tijdperken en stromingen, niet zonder de bezoeker een aantal bijzondere focussen voor te stellen, op sommige kunstenaars en artistieke stromingen: de luministen Henri Evenepoel en Rik Wouters, de onvatbare James Ensor, Pol Bury en zijn mobiele sculpturen, de Cobra beweging, over een evocatie van het ijzerbekken van Luik doorheen de blik van kunstenaars in de 20e en 21e eeuw. Sommige stukken zijn voor de gelegenheid uit het depot gehaald: 'Les Femmes vertueuses' van Lambert Lombard, een ensemble beeldhouwwerken en bozetti van de barok beeldhouwer Jean Del Cour, het indrukwekkende 'Mise au tombeau' van Paul Delvaux, alsook een belangrijk aantal werken van de Federatie Wallonië-Brussel.

Als voorbereiding op deze tentoonstelling, en na een eerste volume dat werd gepubliceerd tijdens haar heropening in mei 2016, bereidt het Museum voor Schone Kunsten eveneens de verschijning voor van het tweede volume van de catalogus van collecties. Dit mooie kunstboek omvat eveneens een selectie van ongeveer 120 werken, van commentaar voorzien door kunsthistorici en gekwalificeerde onderzoekers.

Liège. Chefs-d'oeuvre. Meesterwerken, t/m 18 augustus 2019, Parc de la Boverie, Luik, België. Website: nl.laboverie.com.

Terug naar boven

 

Foam Next Door, Amsterdam: nieuwe generatie fotografen in Foam Talent 2019

Op 12 januari 2019 opent Foam een tijdelijke nieuwe locatie: Foam Next Door. In een voormalig kantoorpand aan de Keizersgracht 617, op steenworp afstand van het museum, presenteert Foam de gloednieuwe tentoonstelling Foam Talent 2019, met het werk van een nieuwe generatie beeldmakers. Het werk van deze twintig uitzonderlijk getalenteerde jonge kunstenaars die zijn geselecteerd naar aanleiding van de jaarlijkse Foam Talent Call, verschijnt deze week in het Talent issue van Foam Magazine en zal van 13 januari t/m 3 maart 2019 te zien zijn als groepstentoonstellng in Foam Next Door. Daarna zal Foam Talent net als in voorgaande jaren op tournee gaan. Deze keer naar New York, Londen en Frankfurt.

De werken van de twintig geselecteerde fotografen geven inzicht in de stand van de hedendaagse fotografie. De huidige generatie opkomende fotografen overschrijdt met opvallend gemak de grenzen van het fotografisch medium. Installaties waarbij de beleving van het werk belangrijk is, zijn nu even vanzelfsprekend als de meer klassieke tweedimensionale foto's. Archiefmateriaal speelt nog altijd een belangrijke rol, evenals complex en langdurig onderzoek.

 
'Kaelyn and the girls' uit de serie 'Frères d'une île pas très proche', 2018 © Durimel.


Foam Talents 2019: Florian Amoser (Zwitserland), He Bo (China), Valentine Bo (Oekraïne), Chen Zhe (China), Maisie Cousins (Verenigd Koninkrijk), Sylvain Couzinet-Jacques (Frankrijk), Durimel (Frankrijk), Sophie Gabrielle (Australië), Eric Gyamfi (Ghana), Thomas Hauser (Frankrijk), Gregory Eddi Jones (Verenigde Staten), Stelios Kallinikou (Cyprus), Takashi Kawashima (Japan), Dima Komarov (Rusland), Lilly Lulay (Duitsland), Jaya Pelupessy (Nederland), Daniel Shea (USA), Senta Simond (Zwitserland), Salvatore Vitale (Italië) en Carmen Winant (Verenigde Staten).

Foam Talent 2019, 13 januari t/m 3 maart 2019, Foam Next Door, Keizersgracht 617, Amsterdam. Website: www.foam.org.

Terug naar boven

 

Bozar, Brussel: Bernard van Orley | Prenten in de eeuw van Bruegel

Bernard van Orley (1488-1541) was een spilfiguur van het artistieke leven in Brussel. Zijn innovatieve talent had een diepgaande invloed op de ontwikkeling van de Noordelijke renaissance. Dankzij zijn status als hofkunstenaar van Margareta van Oostenrijk, Keizer Karel en Maria van Bourgondië kreeg Van Orley uitzonderlijke opdrachten van de politieke, religieuze en intellectuele elite.

BOZAR presenteert samen met de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis Brussel het eerste overzicht wereldwijd van Bernard van Orley's uiterst gevarieerde werk. Uit verschillende internationale collecties tonen we een selectie van een honderdtal schilderijen, tekeningen, glasramen en luxueuze wandtapijten. De expo roept de sfeer op van de pracht en praal die heerste in de hoogste regionen van de macht in de zestiende eeuw. In het kader van de expo leggen we ook de link naar vandaag met installaties van Anouk de Clercq en Marie-Jo Lafontaine.

Terwijl Brussel uitgroeide tot het centrum van de internationale tapijtweverij, zette Antwerpen zich op de kaart als de hoofdstad van de drukkunst.

 
Bernard van Orley, 'Portrait de Marguerite d'Autriche' © Musées Royaux des Beaux-Arts de Belgique / Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België.

Pieter Bruegel de Oude (tussen 1525 en 1530 - 1569) maakte in Antwerpen diverse ontwerpen voor gravures in opdracht van zijn mecenas Hieronymus Cock van uitgevershuis In de Vier Winden. Dankzij de verspreiding en voortdurende herdrukken van die prenten werd Bruegels werk bekend in heel Europa. Het revolutionaire nieuwe medium van de drukkunst maakte het plots mogelijk om niet alleen kunstwerken, maar ook propaganda, pamfletten of satirische prenten in hoge oplages te verspreiden.

Met de expo Prenten in de eeuw van Bruegel gaat BOZAR in samenwerking met de Koninklijke Bibliotheek van België dieper in op rijkdom en veelzijdigheid van de zestiende-eeuwse grafische kunst in de Zuidelijke Nederlanden, met talloze etsen, houtsnedes en gravures van Bruegel en zijn tijdgenoten: Lucas van Leyden, Albrecht Dürer, Pieter Coecke van Aalst, Michiel Coxcie en anderen.

Bernard van Orley, Brussel en de Renaissance, 20 februari t/m 26 mei 2019; Prenten in de eeuw van Bruegel, 27 februari t/m 23 juni 2019, BOZAR Paleis voor Schone Kunsten, Ravensteinstraat 23, 1000 Brussel. Website: www.bozar.be.

Terug naar boven

 

Design Museum Den Bosch: Jean Cocteau – Metamorphosis

Jean Cocteau (1889-1963) is een tot de verbeelding sprekend kunstenaar. Hij uitte zich in bijna alle artistieke media: van poëzie en literatuur, beeldende kunst en vormgeving tot theater en zijn favoriete medium film. Maar meer nog dan om zijn werk was Cocteau bekend om zijn opmerkelijke leven. Hij omgaf zich met beroemdheden als Sergei Diaghilev, Edith Piaf, Pablo Picasso en Coco Chanel en raakte geregeld in opspraak vanwege zijn homoseksualiteit en drugsgebruik. Design Museum Den Bosch presenteert de eerste grote overzichts-tentoonstelling van Jean Cocteau in Nederland.

Al sinds de jaren negentig bevinden zich keramiek en sieraden van Cocteau in de collectie van het Design Museum Den Bosch. Vanuit die basis brengt de overzichtstentoonstelling Jean Cocteau - Metamorphosis nu de belangrijkste werken van Cocteau uit heel Europa voor het eerst samen, met bruiklenen uit Brussel, Parijs en Amsterdam. De tentoonstelling laat de uitzonderlijke diversiteit van het werk van Cocteau zien: van tekeningen tot textiel, van kostuums tot keramiek, van sieraden tot theater en van film tot poëzie.

 
Jean Cocteau, 'Zelfportret met Eiffeltoren', pastel. Design Museum Den Bosch.

Een topstuk uit de tentoonstelling is het zwaard 'Epée d'Académicien', in bruikleen van Collection Cartier. Cocteau maakte dit zwaard bij zijn toetreding tot de prestigieuze Académie française. In de tentoonstelling zien we hem op de voorkant van het Franse tijdschrift Paris Match trots het zwaard tonen; eindelijk kreeg hij erkenning voor zijn werk. Zoals jonge mensen zich tegenwoordig digitaal een identiteit aanmeten, was Cocteau zich altijd bewust van zijn imago. Hij had de gave om zich via diverse media steeds met andere ogen te bezien en te laten zien. Jean Cocteau – Metamorphosis werpt licht op Cocteau's voortdurende zelftransformatie en zijn zoektocht naar een eigen identiteit.

Jean Cocteau – Metamorphosis, t/m 10 maart 2019, Design Museum Den Bosch, De Mortel 4, 's-Hertogenbosch. Website: designmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Museum Arnhem: pop-up presentatieruimte actuele kunst in Walburgiskerk

Museum Arnhem heeft een tijdelijke locatie in Arnhem gevonden om actuele kunst, ontwerp en mode te presenteren. Het museum opent rond maart 2019 een pop-up presentatieruimte voor actuele kunst in de Walburgiskerk. Deze tijdelijke tentoonstellingsplek biedt onder andere podium aan Arnhemse makers en geeft ruimte voor een programma met nieuwe, experimentele en actuele thema's.

Saskia Bak, directeur Museum Arnhem: "Na de sluiting van Museum Arnhem en die van meerdere Arnhemse presentatieplekken heeft Arnhem een presentatieplek voor kunst heel hard nodig. De Walburgiskerk is uitermate geschikt als presentatieplek omdat het ruimtelijk, groot en licht is."

Projectontwikkelaar Theo de Rijk heeft de Walburgiskerk gekocht. De Rijk wil van de kerk een cultuurhistorische trekpleister maken en er daarnaast appartementen en kantoren in realiseren. In deze voorbereidingsfase huurt Museum Arnhem de kerk voor een periode van twee jaar. Saskia Bak: "We geven de Walburgiskerk geen museale functie. Op het gebied van klimaatbeheersing en veiligheid voldoet het gebouw namelijk niet."

 
Walburgiskerk. Foto: Rob den Boer

Bak vervolgt: "De kunstwerken van Jan Mankes en Carel Willink gaat het publiek dus niet zien in deze presentatieriuimte. Wel gaan we ons richten op actuele kunst, ontwerp en mode. De kennis en ervaring gaan we gebruiken in de aanloop naar het nieuwe museumgebouw, waar we ook ruimte gaan bieden voor actuele kunst." Meer informatie over het programma in de pop-up tentoonstellingsruimte voor actuele kunst van Museum Arnhem volgt in januari 2019.

Sint-Walburgiskerk, Sint Walburgisplein 1, Arnhem. Meer informatie: www.museumarnhem.nl.

Terug naar boven

 

OBJECT Rotterdam 2019: design, mode, interieur en architectuur

Voor de tweede maal betrekt de Rotterdamse designbeurs OBJECT Rotterdam het monumentale HAKA-gebouw. De komende editie, van vrijdag 8 tot en met zondag 10 februari 2019, wordt het gebouw letterlijk tot de nok toe gevuld met design. Ruim honderd gevestigde en aanstormende ontwerpers tonen bijzondere meubels, interieurproducten en lichtontwerpen, maar ook sieraden, textieldesign en grote architecturale installaties. OBJECT Rotterdam is uitgegroeid tot een interdisciplinair designplatform van formaat.

Elk jaar breidt OBJECT Rotterdam verder uit, zowel in aantal deelnemers als oppervlakte. De komende editie doen bekende labels en winkels mee als Not Only White, Lensvelt, Van Waay & Soetekouw, Tuttobene en Secoff. Ook presenteert zich een groot aantal gevestigde studio's waaronder Raw Color, Aleksandra Gaca, Ontwerpduo, The Soft World, Scheublin & Lindeman, INAMATT en Petra Vonk. Net als voorgaande jaren lanceert OBJECT Rotterdam weer een nieuwe generatie designers. Directeur Anne van der Zwaag selecteerde tientallen graduates: "De beurs is een springplank voor aanstormende ontwerpers en dé plek om jong talent te spotten."

 
Leandra Eibl, 'Wanderlust – Composable Cabinet'.

Elk jaar speurt Van der Zwaag de designopleidingen af op zoek naar originele ontwerpen. Manon Stoeltie studeerde af aan de Haagse KABK, Jelmer Konjo aan de WdKA in Rotterdam en van het MAFAD in Maastricht doen onder andere Nicole Barents en Rob Stoffels mee. Veelbelovend is ook het werk van Jorn van Stein, Bernd van Riel, Bart Schalekamp en Jeroen van Veluw, een ambitieus viertal dat onder de naam ZwartFrame opereert. Van de HKU doen eveneens Gert Wessels en Bas Ruis mee. Ook de bekende Design Academy is goed vertegenwoordigd met kleurrijke kasten van Leandra Eibl, het keramiek van Simone Doesburg en de wearables van Michela Segato. Studio Joachim-Morineau presenteert ontwerpen uit een zelfgemaakte machine. Rosa Smits studeerde dit jaar af aan de Gerrit Rietveld Academie en werkt ter plekke op een groot weefgetouw, Judith Roux toont in Rotterdam een subtiel werk van glas en Sophie Cloes een installatie van botten. De nadruk ligt dus niet alleen op producten; OBJECT Rotterdam biedt ook ruimte aan proces en experiment.

OBJECT Rotterdam, 8-10 februari 2019, HAKA-gebouw, Vierhavensstraat 38-42, Rotterdam. Website: objectrotterdam.com.

Terug naar boven

 

Japanmuseum SieboldHuis, Leiden: Kacho-ga. De poëzie van de Japanse natuur

Voor het eerst is er in Nederland een tentoonstelling over kacho-ga, een van de belangrijkste genres in de Japanse prent- en schilderkunst. Bijzondere bruiklenen en topstukken uit binnen- en buitenland zoals houtsneden, kamerschermen, rolschilderingen en foto's maken deze overzichtstentoonstelling een must see voor Japanse kunstliefhebbers.

Het Japanse woord kacho-ga betekent letterlijk 'afbeeldingen van bloemen en vogels'. Kleurrijke bloemen en vogels krijgen dan ook alle aandacht in deze tentoonstelling die de bezoeker langs het ontstaan en de ontwikkeling van dit decoratieve genre voert. Kunstenaars kunnen bij uitstek hun vakmanschap en poëtische kijk op de Japanse natuur in dit genre tonen. In de tentoonstelling zijn gedetailleerde, geënsceneerde, natuurgetrouwe, maar ook stilistische werken van beroemde Japanse kunstenaars zoals onder andere Hiroshige, Hokusai, Koson, Seitei en Hasui.

Kleurrijke planten en dieren sieren in deze tentoonstelling kamerschermen, rolschilderingen, albums, geïllustreerde boekjes, prenten in de vorm van waaiers en grafieken uit de late 18de tot de 20ste eeuw. De foto's van de Japanse topfotograaf Yoshinori Mizutani geven een hedendaagse kijk op kacho-ga.

 
Utagawa Hiroshige, 'Een kraanvogel en een nest op een dennentak', 1854, privécollectie.

Ook zijn er meerdere geprepareerde vogels te zien, die in de 19de eeuw door Philipp Franz von Siebold uit Japan zijn meegenomen. De naamgever van het museum legde een veelzijdige natuurhistorische verzameling aan tijdens zijn verblijf in Japan (1823-1829).

De Japanse kunst heeft een rijke traditie in de verbeelding van flora en fauna. Tot aan 17de eeuw werden krachtige, fabelachtige dieren zoals draken, feniksen, leeuw-honden, roofvogels en tijgers strijdlustig afgebeeld. Dit onderwerp veranderde toen de macht van de krijgers (de samoerai) afnam en de stedelijke cultuur zich ontwikkelde. Rijke handelaren zochten naar verfijning en een vriendelijke stijl en in de artistieke verbeelding van de natuur werden lieflijke dieren in subtiele en uitgebalanceerde composities afgebeeld. Bloemen en vogels werden een geliefd onderwerp en niet alleen om de esthetische schoonheid, maar ook vanwege de symbolische functie.

Kacho-ga. De poëzie van de Japanse natuur, t/m 3 maart 2019, Japanmuseum SieboldHuis, Rapenburg 19, Leiden. Website: www.sieboldhuis.org.

Terug naar boven

 

Singer Laren: Sophie Steengracht - winnaar 'Van Vlissingen Art Foundation Grant 2018'

De 'Van Vlissingen Art Foundation' helpt talentvolle hedendaagse kunstenaars om door te breken met hun werk. Jaarlijks wordt een kunstenaar in de gelegenheid gesteld een reis te maken om inspiratie voor nieuw werk op te doen. Van het werk wordt een boek en een tentoonstelling gemaakt. Dit jaar werd beeldend kunstenaar Sophie Steengracht (1991) geselecteerd. Zij reisde voor inspiratie af naar Peru. Haar werk was van 27 november t/m 2 december 2018 te zien in Singer Laren.

Sophie Steengracht maakte een reis naar Manu National Park in de zuidelijke Andes van Peru. In dit deel van het regenwoud heerst nog een enorme biodiversiteit en is de natuur nog 'onaangetast'. Ze maakte hier schetsen en een serie foto's als basis voor haar nieuwe schilderijen. De verhalen van de inheemse bevolking, de animistische cultuur en haar fascinatie voor de natuur vormen de leidraad voor de werken die in de expositie te zien zijn.

"Constante verandering, dromen, mythen en natuurlijke fenomenen zijn mijn belangrijkste leidraden." – Sophie Steengracht

Zij hanteert grafische technieken, schilderkunst, sculptuur en fotografie. Centraal staat een interesse in flux en constante verandering in de natuur, en de verbeelding hiervan in verschillende animistische culturen en mythen.

 
© Sophie Steengracht, Singer Laren.

Sophie onderzoekt ook de wederzijdse samenhang van de mens met zijn omgeving. In haar beelden zoekt ze naar ritmes en organisch groeiende droombeelden van een bezielde wereld. Zij is aangesloten bij het in Londen gevestigde collectief The Earth Issue, dat werkt op de grens van beeldende kunst en milieu-activisme.

De stichting 'Van Vlissingen Art Foundation' werd in 2008 opgericht door John en Marine Fentener van Vlissingen-de Pourtalès. Doel van de Stichting is het bevorderen en ondersteunen van kunst in het algemeen en de hedendaagse kunst in het bijzonder. Jaarlijks selecteert de Stichting een talentvolle hedendaagse kunstenaar om belangstelling voor zijn/haar werk in bredere kring te stimuleren. Na Eppe de Haan, Peter Blokhuis, Scarlett Hooft Graafland, Tomas Hillebrand, Erik de Bree, Nathalie Duivenvoorden, Vincent Mock en Bastiaan Woudt, is Sophie Steengracht de negende kunstenaar op rij.

Website: www.singerlaren.nl/sophiesteengracht.

Terug naar boven

 

Zeeuws Museum, Middelburg: Nooit meer werken

Vanaf april 2019 presenteert het Zeeuws Museum een tentoonstelling over werk: toen, nu en straks. Zeeuwse trekpaarden, arbeidsmigranten en slimme machines zijn onderwerp in deze tentoonstelling. Een achttal kunstenaars duikt in dit thema tegen de achtergrond van de Zeeuwse vrijetijdsindustrie. Neem in het Zeeuws Museum de tijd voor bezinning over werk en vrije tijd.

In drie intieme zalen stelt het Zeeuws Museum zich een wereld voor waarin werken niet meer de belangrijkste structuur vormt waarop ons leven en onze omgeving zijn ingericht.

Janne van Gilst, 'Strao', 2017 (film still)

Werk verandert voor iedereen in rap tempo: flex wordt de norm en machines gaan de mens in steeds meer beroepen aanvullen of vervangen. In de toekomst speelt werk voor jong en oud een nieuwe rol. Met een achttal kunstenaars, de museumcollectie en het programma zoekt het museum naar strategieën om met die verandering om te gaan en naar nieuwe verhalen als basis voor onze veranderende identiteit.

In Zeeland is de veranderende rol van werk goed zichtbaar: de beeldbepalende iconen van boer en visser worden langzaam vervangen door het beeld van zon, zee en strand. Naast de zorgsector is de vrijetijdsindustrie een groeiende sector en zijn samen een belangrijke economische katalysator.

Drie kunstenaars werken in opdracht van het museum aan dit thema. Fotograaf Janne van Gilst (1991) maakt een videotweeluik over het Zeeuws trekpaard. De paarden zijn niet meer nodig voor het werken op het land. Toch wordt er nog Strao gereden (op Schouwen-Duiveland) om de paardenbenen te ontdoen van ongedierte. De Zeeuwen houden vast aan deze traditie. Filmmaker Lisette Olsthoorn (1982) werkt aan de film Fantasies On How To Strike over de manieren waarop precaire werkomstandigheden doorsijpelen in het dagelijks leven van arbeiders. De film richt zich op het werk van de museumsuppoost en onderzoekt zijn onzekere werkomstandigheden. Als ontwerper ontwikkelt Manon van Hoeckel (1990) tools die het gesprek aanjagen. Manieren die ervoor zorgen dat groepen of mensen die normaliter niet met elkaar in contact komen juist met elkaar in gesprek gaan. Zo ontstaan er nieuwe relaties en een beter begrip van en voor onze dagelijkse omgeving. In Nooit meer werken brengt Van Hoeckel arbeidsmigranten in Zeeland in gesprek met de inwoners.

Nooit meer werken, 27 april 2019 t/m 3 mei 2020, Zeeuws Museum, Abdij 3-4, Middelburg. Website: www.zeeuwsmuseum.nl.

Terug naar boven

 

The Merchant House, Amsterdam: André de Jong. Openbaringen

André de Jong (1945) keert terug bij The Merchant House met nieuw werk in combinatie met zijn performatieve fotografie. Zijn tentoonstelling bestaat uit twee delen, opgezet rondom de serie St. Sebastiaan uit 2017, en laat vooral zijn complexe thema's en werkmethodes zien.

Media-theoreticus Arjen Mulder noemt André de Jong, in zijn essay in het literaire tijdschrift De Gids, de belangrijkste hedendaagse tekenaar. De 'lichamelijke kracht' van diens 'organische lijnen' zet hij af tegen de lijnen in het werk van Piet Mondriaan en Paul Klee. Al meer dan vijf decennia verkent De Jong met zijn meesterlijke oeuvre de grenzen van de tekenkunst. Daarnaast is hij ook performer, fotograaf, beeldhouwer en conceptueel landschapskunstenaar. In zijn atelier in Friesland en het erf eromheen zijn leven en kunst op natuurlijke wijze verstrengeld: "Ik doe een performance, leg foto's op de tafel, of ik ga naar buiten en verzamel wat hoefblad… Het tekenen zelf is een onderdeel van het proces."

De tentoonstelling laat zien dat De Jong bezig is met een levenslang onderzoek naar de in de kunst zo fundamentele notie van de openbaring. Deze hangt samen met de onthullende werkwijze die hij toepast. De Jong begint zijn werk altijd met kleinere tekeningen en foto's van in scène gezette performatieve handelingen.

 
André de Jong, 'St. Sebastiaan', 2017, houtskool, grafiet- en kleurpotlood op papier (285 gr.).

Voor de tentoonstelling heeft hij een aantal vroege privéfoto's opnieuw gecombineerd en ingelijst om ze te laten zien in combinatie met zijn radicaal nieuwe reeks St. Sebastiaan. De potlood-dunne, nauwelijks bestaande houtskoolfiguren tonen met overmacht de overbekende – maar grimmig naakte – heilige martelaar, wat een dubbelzinnig en pijnlijk verontrustend gevoel oproept. En toch roept die verschijning in gebroken lijnen en elkaar overlappende vlakken ook de tijdloze verrukkingen op van het lichaam in actie, op een sensuele manier verbonden met de natuur. De beelden lopen over van de mogelijke onthullingen – openbaringen misschien zelfs – en verbinden de toeschouwer en de kunstenaar in een nauwe relatie waarin betekenissen zich voortdurend ontvouwen.

The Merchant House toont hedendaagse kunst op projectbasis, waarbij de verkoop alle andere activiteiten mogelijk maakt. Alle projecten zijn samengesteld door TMH oprichter en artistiek directeur Marsha Plotnitsky en bestaan uit tentoonstellingen, altijd in combinatie met culturele en onderzoeksevenementen en uitgebreide catalogi/kunstenaarsboeken. TMH is gevestigd in een historisch pand aan een Amsterdamse gracht – een huis dat vrij toegankelijk is voor het publiek.

André de Jong. Openbaringen, 1 februari t/m 21 april 2019, The Merchant House, Herengracht 254, Amsterdam. Website: merchanthouse.nl.

Terug naar boven

 

BRAFA Art Fair 2019, Brussel: Gilbert & George eregast

De internationale Brussels Art Fair (BRAFA) verwelkomt Gilbert & George als eregast in 2019. Van 26 januari t/m 3 februari 2019 presenteert het beroemde kunstenaarsduo vijf fotomontages op de Belgische kunstbeurs, die gehouden wordt in het Brusselse Tour & Taxis. In de halve eeuw dat ze samen leven en kunst maken als 'Living Sculptures' op een visionaire reis door de moderne wereld, altijd samen en altijd alleen, hebben Gilbert & George een heel eigenzinnige antikunst ontwikkeld. Het is een soort oerkunst, die tegelijk ook poëtisch en emotioneel geladen is. Op BRAFA 2019 exposeren 133 galeries en kunsthandelaren uit 16 landen.

 
BRAFA 2018, overzicht © Fabrice Debatty.

Gilbert is geboren in de Italiaanse Dolomieten in 1943. George is geboren in Devon, VK, in 1942. Samen namen ze al deel aan talrijke belangrijke collectieve en solotentoonstellingen, waaronder de 51e Internationale Biënnale van Venetië (2005), Turner Prize in Londen (1984) en Carnegie International in Pittsburgh (1985). Gilbert & George selecteerden zelf de vijf fotomontages voor BRAFA 2019. Deze werken maken deel uit van een omvangrijke, recente reeks: de 'Jack Freak Pictures' (2008), de 'London Pictures' (2010), de 'Scapegoating Pictures' (2013) en de 'Beard Pictures' (2016).

Gilbert en George zijn twee mannen, die samen één kunstenaar vormen: Gilbert & George. De visie van Gilbert & George is in de eerste plaats een eigenzinnige manier om het leven te zien, te ervaren en te vieren en tegelijk de manier waarop ze kunst zien en maken. De inspiratiebron en het onderwerp van de kunst van Gilbert & George is het moderne leven. Het leven van Gilbert & George is kunst. Samen met de toeschouwer verkennen en beproeven Gilbert & George hun gevoelens via hun kunst.

Tijdens hun wandelingen in de buurt van hun huis in het Londense East End, beschouwen Gilbert & George de moderne menselijke conditie. Ze zien de dagelijkse routines en gevoelens van hun medeburgers met de meest uiteenlopende achtergrond: de snelle, moderne, multiculturele en multitechnologische wereld. Kantoorbedienden en junkies. Ze zien het spectrum van de menselijke gedraging. Gilbert & George observeren de constant veranderende levenswijze in de stad, zoals anderen het weer volgen of de onophoudelijke stroming van een grote rivier bestuderen.
(Michael Bracewell, 2017, citaten uit persbericht BRAFA).

De Brussels Art Fair (BRAFA) is een van de oudste en meest toonaangevende kunstbeurzen ter wereld, opgericht in 1956. Er nemen 133 galeries en kunsthandelaren uit 16 landen deel aan de 64e editie van de beurs. Onder hen de Nederlandse exposanten MORENTZ (Waalwijk) en Floris van Wanroij Fine Art (Dommelen). In de monumentale hallen van Tour & Taxis wordt jaarlijks een topaanbod aan 'schone kunsten', antiek, modern en hedendaags werk en design bijeengebracht, afkomstig van de oudheid tot en met het heden. BRAFA staat bekend om haar gastvrijheid, kwaliteit en eclecticisme en trok het afgelopen jaar ruim 65.000 kunstliefhebbers uit heel Europa.

Brussels Art Fair (BRAFA), zaterdag 26 januari t/m zondag 3 februari 2019 van 11.00 tot 19.00 uur, avondopening op donderdag 31 januari 2019 tot 22.00 uur. Websites: www.brafa.art | www.gilbertandgeorge.co.uk.

Terug naar boven

 

Galerie Caroline O'Breen, Amsterdam: Tanja Engelberts - Petroleum Borealis

Sinds enkele jaren is Tanja Engelberts (1987, NL) geïnteresseerd in de fossiele industrie. In eerdere projecten bestudeerde ze de zoektocht naar rijkdommen in Wyoming en het snel veranderende landschap van de offshore-industrie aan de Noordzee.

Dit jaar ontwikkelde ze Petroleum Borealis tijdens een residence in het Banff Centre for Arts and Creativity in Canada. De teerzand industrie, de schaal, de geschiedenis en de impact op het milieu fascineerden haar en moedigden haar aan om het Athabasca-gebied te onderzoeken.

 
Tanja Engelberts, 'Diversion' (drieluik), 2018, zeefdruk met petro-coke, 3 x 40 x 60 cm, 5 + 2 AP, Galerie Caroline O'Breen, Amsterdam.

Als je kijkt naar de oevers die de Athabasca Tar Sands omsingelen, is het moeilijk om voor te stellen dat dit verre landschap met zijn kleverige donkere aarde van enige waarde is. Uit deze grond worden dagelijks vier miljoen vaten olie gehaald; hier bevinden zich namelijk de grootste olievelden van Canada. Omdat dit proces voornamelijk verborgen wordt voor buitenstaanders, is vliegen boven deze grond de enige manier om de uitgestrektheid van deze industrie te ervaren en te zien. In Petroleum Borealis laat Tanja Engelberts het tragische resultaat van de industrie voor fossiele brandstoffen zien. Ze fotografeerde boven het boreale bos, legde de teerzand industrie vast en maakte foto's van een verlaten teerzand mijn. Het toont het landschap dat wordt verwoest door menselijk toedoen.

Ze maakt gebruik van teerzand om verschillende afbeeldingen af te drukken. De textuur van dit materiaal is een tastbaar aandenken aan een landschap dat verloren is gegaan door verwoesting. Bij sommige van deze afdrukken is het zand afgeschraapt, waardoor alleen een spookachtig spoor van een landschap te zien is. Andere afdrukken zijn geproduceerd met de saaie zwarte koolstof van petroleumcokes (een restant van het olieraffinage proces). De installatie vormt een geheel met de teksten van George P. Marsh uit Man and Nature. Hij was de eerste die schreef over de door de mens veroorzaakte klimaatverandering in 1864. Hij beschrijft het ongemak dat gepaard gaat met onomkeerbare natuurlijke gevolgen, maar ook de opwinding van de technologische ontwikkelingen en de daaropvolgende weerstand die de natuur biedt.

Tanja Engelberts, Petroleum Borealis, t/m 16 februari 2019, Galerie Caroline O'Breen, Hazenstraat 15, Amsterdam. Website: carolineobreen.com.

Terug naar boven

 

Moco Museum, Amsterdam: Daniel Arsham - Connecting Time

De New Yorkse kunstenaar Daniel Arsham presenteert van 18 januari tot en met 30 september 2019 zijn solo-expositie 'Connecting Time' in het Moco Museum in Amsterdam. Arsham laat verschillende disciplines in zijn werk terugkomen: architectuur, design, beeldhouw-kunst, film en fine art. Het Moco Museum is het eerste museum in Nederland dat werk van Daniel Arsham tentoonstelt.

Bezoekers van de tentoonstelling wanen zich door verschillende installatieruimtes, waaronder de Amethyst Ball Cavern en de Eroded Wallpaper Room, waar ze het gevoel krijgen zich in een alternatieve realiteit te bevinden.

 
Daniel Arsham, 'Amethyst Ball Cavern'.

Arshams fascinatie voor popcultuur, sport en de invloed van archeologie komen duidelijk tot uiting in deze ruimtes. Daarnaast is er de nooit eerder vertoonde interactieve installatie 'Calcified Living Room', een woonkamer gevuld met mid-century design dat door de unieke vormgeving versteend lijkt. Het verkalkte interieur van de kamer doet denken aan de binnenkant van een grot bedekt met mineralen, of de door lava behouden stad Pompeï.

'Connecting Time' is een retrospectieve expositie met werken van Arsham uit zijn gehele carrière. Vier architecturale interventies die bezoekers in eerste instantie als 'gangbaar' beschouwen, vormen door een subtiele verdraaiing een surrealistische omgeving. Sportkleding en objecten afkomstig uit de popcultuur zijn geërodeerd vormgegeven alsof ze opgegraven zijn op een archeologische vindplaats. Verpakte dierlijke karakters doen denken aan het werk van Christo of Man Ray, maar dan met een speelse, kinderlijke twist. Deze expositie wordt georganiseerd in samenwerking met Daniel Arsham en in partnerschap met Galerie Perrotin en Galerie Ron Mandos.

Het werk van de in New York woonachtige Daniel Arsham (Verenigde Staten, 1980) verkent de diverse disciplines van architectuur, design, beeldhouwkunst, film en fine art. Centraal in zijn werk staat het concept van fictieve archeologie. Hij creëert onder andere dubbelzinnige ruimtes en situaties en verbindt verleden, heden en toekomst door objecten uit het millennial-tijdperk versteend te presenteren. Ook experimenteert hij met de tijdloosheid van symbolische objecten en gebruiken uit verschillende culturen. Arshams werk is wereldwijd bekroond met prestigieuze prijzen, en tentoongesteld.

Sinds de opening van het Moco Museum in 2016, laat het museum iconische werken zien van bekende internationale kunstenaars. Naast de MoCollection en de werken van de grote publiekstrekker Banksy die permanent te zien zijn, presenteerde het museum solo-exposities van Andy Warhol, Salvador Dalí, Roy Lichtenstein en ICY & SOT. Het Moco Museum - een particulier initiatief van Lionel en Kim Logchies - is gevestigd in Villa Alsberg aan het Museumplein en verwelkomt jaarlijks ruim 500.000 bezoekers.

Daniel Arsham - Connecting Time, 18 januari t/m 30 september 2019, Moco Museum, Website: www.mocomuseum.nl.

Terug naar boven

 

Utrecht: Vanishing Staircase in Zocherpark

Utrecht is een bijzonder kunstwerk rijker: de Vanishing Staircase van Birthe Leemeijer. Het begon met een initiatief van bewoners voor meer biodiversiteit in en langs de Singel. Met het idee voor een ecologisch kunstwerk legden deze bewoners contact met het Centraal Museum en met de Commissie Beeldende Kunst en Vormgeving, die de gemeente adviseert over kunst in de openbare ruimte. Het resultaat is een omgevallen trap tussen de Singel en het museum. Op vrijdag 16 november openen de kunstenaar en wethouder cultuur Anke Klein de 'verdwijnende trap'.

Vanishing Staircase is een moderne folly; een decoratief ontwerp dat past in een 19e eeuws landschapspark. Het lijkt een trap, maar de treden zijn gekanteld.

 
Birthe Leemeijer, 'Vanishing Staircase'. Foto: Dirk Verwoerd.

Het kunstwerk vormt de verbinding tussen het museum en het park, tussen park en water, tussen kunst en leven. Al snel na de aanleg speelden kinderen op de treden en namen ook dieren op hun eigen manier bezit van de trap. Wethouder Anke Klein is blij met het bewonersinitiatief en met het resultaat. "Deze Utrechters mogen trots zijn op wat ze hebben bereikt. Dit soort mooie, spannende plekken kunnen alleen ontstaan als je bewoners en de kunstenaar echt de ruimte geeft om hun wens te vervullen." Birthe Leemeijer heeft zelf de locatie voor het kunstwerk gekozen. Het ligt in het Zocherpark, een rijksmonument, tussen de achterzijde van het museum, het park en het water.

Ecologen hebben passende planten uitgezocht. Samen met de bewonersroep Vergroening Singel en de kunstenaar hebben zij het eerste groen geplant. Zij zullen het vergroeningsproces begeleiden. In de loop van de jaren neemt de natuur de omgevallen trap over. Van verschillende kanten is bijgedragen om Vanishing Staircase mogelijk te maken. Het Mondriaan Fonds droeg bij om het kunstwerk te kunnen realiseren. De initiatiefgroep Vergroening zorgde ook zelf voor geld door een aanvraag te doen bij het initiatievenfonds en het Waterschap.

Meer informatie: www.utrecht.nl/verdwijnende-trap-verschijnt-in-zocherpark.

Terug naar boven

 

Fondazione Berengo, Italië: Radicaal onderzoek met Andrea Penzo

Fondazione Berengo kenden we al van de grensverleggende samenwerkingen tussen Venetiaanse glasblazers en klinkende namen uit de internationale kunstwereld als Ai Weiwei, Jaume Plensa en Tony Cragg. Oprichter Adriano Berengo wil laten zien dat glas meer is dan alleen ambacht, hij wil glaskunst nieuw leven inblazen door samenwerking, experiment en uitwisseling.

Nu gaat Berengo nog een stap verder. Een nieuwe reeks tentoonstellingen onder de naam Radical heeft ogenschijnlijk niet veel meer met glaskunst te maken.

 
Andrea Penzo (r) en Han de Kluijver (l). Foto: Han de Kluijver, 11 december 2018.

Berengo heeft in samenwerking met Penzo + Fiore kunstenaars gevraagd onderzoek te doen naar de rol van (glas)kunst en daarbij schurende, directe vragen te stellen. De Fondazione wil zo de leemte van het onderzoek vullen in hedendaagse kunst.

De eerste tentoonstelling, Linea di principio ('In principe'), opende op 7 december 2018 in Venetië en werd gecureerd door Daniele Capra. Hij selecteerde werken van de kunstenaars Nemanja Cvijanovic en Giovanni Morbin. In video-installaties, tekeningen en ontwerpen refereren zij aan de migratiestromen die richting Europa komen en de terugkeer van communistische en fascistische politieke symbolen.

Actueel? Ja. Schurend? Ook. Alleen is het niet altijd duidelijk welke vragen de kunstenaars nou precies proberen te stellen of waar dit onderzoek toe moet leiden. Dat geeft ook niet, kunst kan ons ook een spiegel voorhouden, ons aan het denken zetten. Misschien is Radical ook een prikkelende oproep aan glaskunstenaars om buiten de gebaande paden te denken. Linea di principio is te zien in Palazzo Franchetti. In maart is het de beurt aan kunstenaar Pietro Gaglianò en in juni neemt Matteo Bergamini het stokje over.

Radical, t/m augustus 2019, Fondazione Berengo, Campo Santo Stefano, San Marco, Venetië. Website: www.fondazioneberengo.org. (HdK)

Terug naar boven

 

Decín, Tsjechië: Staalkaart van de hedendaagse glaskunst

Onder de noemer 6 Visions of Glass toont het regionale museum van Decín in het noorden van Tsjechië hoe divers glas kan zijn. De vijf tentoonstellingsruimtes in het barokke gebouw laten een staalkaart van de hedendaagse glaskunst zien. Het museum nodigde zes kunstenaars uit zes landen uit, die zich in verschillende fases van hun carrière bevinden en zeer uiteenlopende technieken en stijlen hanteren.

Onder hen is de vernieuwende Poolse glaskunstenaar Agnieszka Lesniak-Banasiak. Zij maakt geometrische glassculpturen en zoekt de grenzen tussen glaskunst en architectuur op. Ze verkent ruimte in glas en speelt met licht, schaduw en 3D-effecten. Ze streeft naar pure lijnen en lichte vormen.

De Tsjech Petr Stacho is gefascineerd door perfectie en imperfectie. Hij neemt de driehoek als uitgangspunt voor zijn zoektocht naar de perfecte glassculptuur en houdt ervan met dit onvoorspelbare materiaal te werken. In zijn dynamische kunstwerken zien we natuurlijke fenomenen terug zoals gesmolten ijs, bevroren vloeistoffen en mineralen.

 
Patrick Roth, W.A.V.E., 2018, 53 x 40 x 26 cm.

Tinne Vroonen uit België gebruikt sculpturen van glas en handgemaakt papier om hedendaagse maatschappelijke thema's te verkennen. Wat betekent het vandaag de dag om een vrouw te zijn? En wat is de invloed van de mens op zijn of haar omgeving?

De Roemeense kunstenaar Ioana Stelea geeft het graveren van glas nieuwe betekenis. Ze stofte deze eeuwenoude techniek af en verwerkte haar herinneringen tot een persoonlijk alfabet van letters en symbolen. Uit deze gegraveerde fragmenten bouwt ze complexe installaties op. De jonge Turkse kunstenaar Ibrahim Erdogan studeerde glaskunst in Wroclaw (Polen) en in Berlijn. Hij gebruikt het transparante materiaal om verhalen te vertellen, over zijn eigen leven, maar ook over bredere politieke en socio-culturele thema's die hem bezig houden.

Na een carrière van meer dan twintig jaar en uitgebreide ervaring met lesgeven, heeft de Oostenrijker Patrick Roth zich nu toegelegd op het gieten van glas. Hij combineert het vakmanschap van glasgieten, snijden en graveren met zijn kennis van kunst en design tot sterke visuele creaties. Roth is een van de meest geraffineerde Oostenrijkse glaskunstenaars van dit moment.

6 Visions of Glass, 20 februari t/m 31 mei 2019, Oblastní muzeum v Decíne (Regionaal museum van Decín), p.o. Cs. mládeže 1/31, 405 02 Decín, Tsjechië. Website: www.muzeumdc.cz. (HdK)

Terug naar boven | LEES OOK DE KUNSTAGENDA

Inhoud


Armando,
t/m 10 maart 2019,
Museum Voorlinden, Wassenaar

Erwin Olaf, dubbeltentoonstelling,
16 februari t/m
12 mei 2019,
Gemeentemuseum
Den Haag en Fotomuseum Den Haag

De geur van succes. Gerard & Cornelis van Spaendonck, bloemschilders in Parijs, 26 april t/m
25 augustus 2019,

Het Noordbrabants Museum,
's-Hertogenbosch

Éric Van Hove: Fenduq, vanaf 2 januari 2019, fries museum, Leeuwarden

Killing Time,
Atelier Van Lieshout,
t/m 17 februari 2019, Willem Twee kunstruimte, 's-Hertogenbosch

Liège. Chefs-d'oeuvre. Meesterwerken,
t/m 18 augustus 2019, Parc de la Boverie,
Luik, België

Foam Talent 2019,
13 januari t/m
3 maart 2019,

Foam Next Door, Amsterdam

Bernard van Orley, Brussel en de Renaissance,
20 februari t/m
26 mei 2019
;
Prenten in de eeuw
van Bruegel,
27 februari t/m
23 juni 2019

BOZAR Paleis voor Schone Kunsten,
Brussel

Jean Cocteau, Metamorphosis,
t/m 10 maart 2019, Design Museum
Den Bosch,
's-Hertogenbosch

Museum Arnhem in
de Sint-Walburgiskerk,
doorlopend,
Arnhem

OBJECT Rotterdam,
8-10 februari 2019, HAKA-gebouw, Rotterdam

Kacho-ga. De poëzie
van de Japanse natuur, t/m 3 maart 2019, Japanmuseum SieboldHuis, Leiden

Sophie Steengracht - winnaar 'Van Vlissingen Art Foundation Grant 2018', Singer Laren

Nooit meer werken,
27 april 2019
t/m 3 mei 2020,

Zeeuws Museum, Middelburg

André de Jong. Openbaringen,
1 februari t/m
21 april 2019,

The Merchant House, Amsterdam

Brussels Art Fair (BRAFA),
26 januari t/m
3 februari 2019,

Brussel

Tanja Engelberts, Petroleum Borealis,
t/m 16 februari 2019,
Galerie Caroline O'Breen, Amsterdam

Daniel Arsham - Connecting Time,
18 januari t/m 30 september 2019,
Moco Museum, Amsterdam

Utrecht: Vanishing Staircase in Zocherpark, doorlopend

Radical,
t/m augustus 2019
, Fondazione Berengo, Campo Santo Stefano, San Marco, Venetië

6 Visions of Glass,
20 februari t/m
31 mei 2019,

Regionaal museum van Decín, Tsjechië