Mei - juni 2019, 14e jg. nr.2. Eindredactie: Rob den Boer. E-mail: redactie.bkj@gmail.com.
 

TEFAF & the City

Het is weer mooi geweest in Maastricht en dan met name in het MECC, waar van 16 tot 24 maart jl. editie 32 van TEFAF werd gehouden. De grootste Europese kunst- en antiekbeurs, die jaarlijks omstreeks het begin van de lente wordt gehouden, drukt altijd een chique (en zeer gewenst) stempel op de stad, waarvan musea, horeca en winkeliers graag een graantje meepikken. De beurs hoort immers bij Maastricht.

Door Joke M. Nieuwenhuis Schrama

Ook dit jaar was er weer teveel te bekijken in deze tijdelijke 'kunst- en antiek domeinen', want 'beurs' klinkt wat sober voor dit stijlvolle gebeuren. Deze trekt niet alleen grote aantallen kunstverzamelaars en -liefhebbers naar de Euregio, maar ook kunstenaars. Omdat ik er slechts een dag voor had uitgetrokken, was een selectie van objecten, op basis van de 'highlights' en persberichten over nieuwigheden, een goede leidraad om de beurs te doorkruisen. Het is altijd weer verbazend wat er wereldwijd aan kunst te koop is, want die was in de afgelopen editie te zien en te beleven in topselecties van zo'n 279 dealers. Daarbij heb ik wel de relevantie in de gaten gehouden (dus antiek, oude of nieuwe design en juwelen decent overgeslagen), anders was er geen doorkomen aan. Evengoed komt, door een nieuwsgierig oog, spontaan nog het een en ander tevoorschijn tijdens zo'n zelfgekozen parcours.

Om te beginnen de wisseltentoonstelling binnen TEFAF, die sinds enige edities in de sectie 'TEFAF Paper' wordt gepresenteerd. Dit jaar was Gemäldegalerie Alte Meister – SKD Dresden de eer te beurt gevallen om een mooie selectie van 23 objecten te tonen en tegelijkertijd promotie voor de stad aan de Elbe te maken. In het kader van Rembrandts 350ste sterfjaar was het prachtige werk 'De roof van Ganymedes' van de meester uitgeleend. Het schilderij, hoewel mij niet onbekend, zag ik nu voor de eerste keer 'live'. Daarin kan je weer goed zien hoe Rembrandt dit werk (in 1635) 'naar het leven' schilderde. Ganymedes, hier als een mollige peuter uitgebeeld, is in de klauwen en snavel van een monstrueuze adelaar terechtgekomen. Hij huilt erbarmelijk en van angst en narigheid laat hij zijn plasje gaan.

Treffend ernaast geplaatst was het huilende kinderkopje uit marmer van Hendrick de Keyser (1565-1621). Al lijkt dit kindje eerder aan het zeuren en dwingen te zijn, het gezichtje heeft toch wel wat weg van de huilende peuter Ganymedes van Rembrandt. Een dergelijk kinderkopje uit hout, ook toegeschreven aan De Keyser, is te zien in het Rijksmuseum Amsterdam, krijsend, met een gigantische bij op zijn voorhoofd.

In 'TEFAF Paper' waren enkele nieuwe galerieën opgenomen, maar dat was niet alleen in deze sectie, over de gehele beurs waren ongeveer veertig nieuwe galerieën in de plaats gekomen van andere, die al (soms veel) langer aan TEFAF hadden deelgenomen. Er had een 'opschoning' plaatsgevonden, met name in de categorie 'Moderne kunst van na 1945'. Soms moet er gewoon de bezem doorheen om actualiteit en aanbod op het zo vereiste niveau te houden.

In de nieuwe galerie www.galeriezlotowski.fr werden werken getoond van kunstenaars, bij naam genoemd, maar zonder geboortedatum (dan wel sterfdatum). Dit kan een reden hebben, maar het is toch interessant te weten of je naar het werk van een jongere of van een oudere of overleden kunstenaar staat te kijken. Afijn, zo wordt de galeriehouder natuurlijk wel benaderd om dat te weten te komen.

Over Dresden gesproken, bij galerie www.dayfaber.com werden tekeningen aangeboden van Richard Müller (1874-1954), waaronder een stadsgezicht van Dresden, met de beroemde Frauenkirche van voor de bombardementen uit 1945. Hoewel de stad nagenoeg is herbouwd, zullen er zeker details zijn die verschillen met het oorspronkelijke stadslandschap. Nog een nieuwkomer is de galerie fergusmccaffrey.com, die Barry X Ball (1955) solo presenteerde, met een overzicht van zijn sculpturen: www.youtube.com.

In de sectie 'Showcase' was een prachtige selectie te zien van www.mathieu-neouze.fr. Niet altijd komen galeristen uit deze sectie terug in volgende TEFAF-edities, vanwege de hoge kosten. Deze galerie verkocht tijdens deze beurs echter al diverse werken, waaronder 'la Chute d'Icare' een contemporain werk uit 1949 van Raymond Daussy (1918-2009), een andere versie van 'De val van Icarus', besproken in het artikel over Bruegel 450, elders in dit magazine.

De prijsverschillen zijn ieder jaar weer zeer uiteenlopend, een collage/tekening van Christo (1935), voor 2.500 euro of een bloemenschilderij van Odilon Redon (1840-1916) voor 2.500.000 euro, om maar een willekeurige greep te doen. Vraag me niet wat mij het meest heeft aangesproken, het aanbod is altijd te groots om zo'n definitie te kunnen geven.

Gemist? Volgend jaar is er weer een TEFAF (& the City), van 13 tot 22 maart 2020. TEFAF Maastricht, MECC Maastricht, Forum 100, Maastricht. Website: www.tefaf.com.