Mrt. - mei 2020, 15e jg. nr.1. Eindredactie: Rob den Boer. E-mail: redactie.bkj@gmail.com.
 

Afscheid van Panamarenko (1940-2019)

De Belgische beeldhouwer Panamarenko (Henri van Herwegen) is op 79-jarige leeftijd overleden. Hij kampte reeds enkele jaren met gezondheidsproblemen. Panamarenko geldt als een van de belangrijkste Belgische kunstenaars van de tweede helft van de vorige eeuw. Zijn constructies (assemblages) waren wonderlijke vervoermiddelen, waarbij de kunstenaar een voorliefde toonde voor vliegtuigen en de vliegende mens. Hij studeerde aan de Koninklijke Academie van Schone Kunsten in Antwerpen (1955-1960) en had reeds in 1963 de eerste solotentoonstelling. Vanaf 1970 ontstonden schaalmodellen van talrijke imaginaire voertuigen, zoals vliegtuigen, ballonnen en helikopters met hoogst originele verrassende vormen, die de droom van het vliegen door de mythologische figuur Icarus moesten verbeelden.

In de periode 1969-1971 bouwde Panamarenko de zeppelin 'The Aeromodeller' en in 1990 ontstond de eerste 'Archaeopterix' (een intelligente kip) naar het model van een prehistorische vogel. Panamarenko gaf veel publicaties uit van zijn werk. Voor het MuHKA maakte hij in 2014 het boek Universum. Eerder ontstonden bijvoorbeeld de uitgaven 'Struycken en Panamarenko' in 1981, 'De introduktie van een elektrisch vliegtuig' (1976) en 'Multiples-Panamarenko' van 1966-1994 en 2002. De duikboot 'Pahama Novaya Zemblaya' werd in 1996 gepresenteerd. In die tijd kreeg Panamarenko internationale bekendheid en werden solotentoonstellingen in onder meer Londen en Bazel (2000) en New York (2001) georganiseerd. In 2003 volgde realisatie van het beeld 'Pepto Bismo' in Antwerpen op het Sint-Jansplein.

Destijds gaf conservator en directeur Jan Hoet (1936-2014) in het Gentse SMAK-museum veel aandacht aan het werk van Panamarenko. De Antwerpse Luchtschipbouw werd in 2002 in Panamarenko's atelier in Borgerhout (Antwerpen) geopend.

Tijdens de opening van zijn overzichtsexpositie in het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Brussel in 2005 deelde Panamarenko het publiek mee dat hij zijn bestaan als actief kunstenaar zou beëindigen. Op 14 december 2019 overleed de kunstenaar in Breukel (Be) na een zeer groot actief kunstleven. Hij was als beeldend kunstenaar werkzaam tussen de jaren 1963 en 2005. (
Wim Adema)

Terug naar boven