Juli - sept. 2020, 15e jg. nr.2. Eindredactie: Rob den Boer. E-mail: redactie.bkj@gmail.com.
 
VOORKANT ACTUEEL AGENDA UITGELICHT ARCHIEF COLOFON 
voorpagina
artikel
recensies van tentoonstellingen actuele exposities
Nederland België
opmerkelijke
kunstberichten
artikelen uit  
vorige nummers

over Het Beeldende Kunstjournaal

 

Uitgelicht
Berichten van musea, andere kunstpodia en uitgeverijen, met aansprekende tentoonstellingen en nieuwe kunstboeken, voor u geselecteerd door de redactie.

Van Abbemuseum, Eindhoven: Victor Sonna, 1525

Op 18 juli 2020 opent in het Van Abbemuseum de eerste solotentoonstelling '1525' van de in Eindhoven wonende kunstenaar Victor Sonna (1977, Yaoundé, Kameroen). In 2015 kocht Victor in New Orleans ketens van een tot slaaf gemaakte. In deze ketens was het nummer 152 gegraveerd.

De aankoop is het startpunt van een persoonlijke ontdekkingsreis langs onder andere Ghana en Suriname. Het resultaat is een tentoonstelling met honderdtweeënvijftig unieke kunstwerken, de serie 152, zes films en tweeënvijftig prints waarin Victor op geheel eigen wijze het thema slavernij behandelt.

 
Victor Sonna gefotografeerd achter opeenstapeling van serie 'Prints', 2018. Fotografie: Ronald Smits.

De tentoonstellingstitel is een spel met de getallen 152, 2015, 25 en 1525. In het jaar 1525 vond een van de eerste transporten plaats van tot slaaf gemaakten in de trans-Atlantische slavernij. In een spectaculaire installatie van 25 meter hoog worden de kunstwerken veelal getoond, zodat ze door bezoekers van beide kanten te bewonderen zijn. Zoals Victor Sonna zelf zegt: 'je kan een verhaal altijd van meerdere kanten bekijken.' Het ontwerp van de steigerconstructie in de Toren van het museum verwijst naar de toren van Babel; het oorsprongsverhaal over het uiteenvallen van de mensheid in verschillende volkeren. De tentoonstelling maakt onderdeel uit van Musea Bekennen Kleur.

Voor zijn serie 152 verzamelde Victor Sonna 152 Europese gobelins wandtapijten, gemaakt tussen 18de en 20ste eeuw. Hij verwerkte deze in drie reeksen, Bleek en stof, Suiker en rubber en Kaarten genaamd, door ze te combineren met Ghanese stoffen, Afrikaanse sculpturen en voorwerpen gerelateerd aan slavernij, materialen die hij verzamelde tijdens reizen door Nederland, Ghana en Suriname. Deze tweezijdige werken worden getoond in combinatie met de serie Prints: tweeënvijftig zeefdrukramen met historische afbeeldingen over slavernij en een zestal films die op poëtische en soms surrealistische wijze de thematiek van de serie 152 verkennen.

Bij de tentoonstelling verschijnt einde zomer een publicatie. De uitgave is rijk geïllustreerd en bevat een nieuw essay van tentoonstellingsconservator Steven ten Thije en een interview met Victor Sonna.

De tentoonstelling wordt vergezeld door een uitgebreid publieksprogramma: Wie zijn wij? Sporen van koloniaalverleden in Brabant. In Musea Bekennen Kleur worden vraagstukken onderzocht rondom inclusie en diversiteit binnen de museale sector. Veel grote musea doen hieraan mee. Musea Bekennen Kleur wordt mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds.

Victor Sonna, 1525, t/m 30 mei 2021 in De Toren | Collectiegebouw, Van Abbemuseum, Bilderdijklaan 10, Eindhoven. Website: www.vanabbemuseum.nl.

Terug naar boven

 

Kunstmuseum Den Haag: Navid Nuur, I am because of you

Achterover leunen is bij de werken van de Haagse kunstenaar Navid Nuur (Teheran, 1976) eigenlijk geen optie. Hij nodigt de toeschouwer uit onderdeel te worden van een prikkelend geheel. Dat kan betekenen dat Nuurs werk nog lang in het onderbewuste doorsuddert en aanzet tot nadenken, of dat de toeschouwer zelf ook maker wordt. Soms is zijn werk pas écht af door de flits van je telefoon. Je moet in ieder geval scherp blijven.

I am because of you bestaat grotendeels uit werken die Nuur speciaal voor zijn tentoonstelling in Kunstmuseum Den Haag heeft gemaakt.

 
Navid Nuur, 'Untitled', 2011-2020, spiegel, schoon geschraapte spiegel. Foto: Bram Vreugdenhil.

Mineralen en steen staan hierin centraal, en de wijze waarop beide materialen kunnen evolueren en transformeren. Volgens Nuur stroomt door ons allemaal dezelfde materie, en zijn we onderdeel van elkaar. Niemand - ook de kunst niet - kan zich aan die verbondenheid onttrekken. Het een leeft omdat het andere bestaat. Vanuit die visie ziet Nuur zijn werken altijd in samenspel met de ruimte waarin ze worden getoond. Zou de tentoonstelling op een andere plek plaatsvinden, dan zouden de opstelling en presentatie met de omgeving mee veranderen. Nuurs werk reageert zo bewust op wat er al zichtbaar of onzichtbaar aanwezig is: de schaduwen, de architectuur en de lichtval.

Hitte kan materialen doen smelten en transformeren tot iets nieuws, zoals bij keramiek. Maar vanuit hitte kan ook licht ontstaan, wat voor Nuur een materiaal op zich is. Zo kom je in de tentoonstelling een schilderij van fijngestampte vitamine D pillen tegen. Licht is voor hem ook verbonden met het hemelse, geloven in God en het menselijke streven naar de eeuwigheid. De opstanding van Jezus staat daarbij voor de ultieme transformatie van mens en materie. Door Opstanding (1560-1565), een gravure van Philips Galle naar het werk Pieter Bruegel (bruikleen Rijksmuseum), in een eigen versie te plaatsen, wil Nuur laten zien hoe we zelf onderdeel zijn van dit soort vaststaande verhalen. Door ze steeds te visualiseren, beitelen we die 'verharde' verhalen in steen. Ons eigen verlangen naar onsterfelijkheid ligt daarin volgens Nuur verborgen.

Navid Nuur, I am because of you, t/m 18 oktober 2020, Kunstmuseum Den Haag, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Website: www.kunstmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Kunsthal Rotterdam: Black Album / White Cube. A Journey into Art and Music

Sinds zaterdag 20 juni 2020 komen de werelden van beeldende kunst en popmuziek samen in Kunsthal Rotterdam. Van A$AP Rocky, Lady Gaga en Britney Spears tot Joy Division, Rotterdam Terror Corps en The Beatles; om deze muziek draait de kunst in de tentoonstelling 'Black Album / White Cube'. Vijfendertig internationaal bekende kunstenaars tonen werk beïnvloed door muziek – die je ook kunt horen in de Spotifylijst bij de tentoonstelling. Meer dan tweehonderd hedendaagse kunstwerken zijn in de tentoonstelling samengebracht, waaronder fotografie van Wolfgang Tillmans en Anton Corbijn, video-installaties van Cyprien Gaillard en Arthur Jafa en schilderijen van Albert Oehlen en Emil Schult. Binnen thema's als 'remixen en samplen' of 'kopie en origineel' ontstaan talloze spannende cross-overs.

De synthesizertunes van Kraftwerks track 'Autobahn' zijn bijna hoorbaar als je naar het schilderij van Emil Schult kijkt. In heldere kleuren reikt de snelweg tot aan de horizon. Het werk sierde de albumcover van het wereldberoemde nummer en bewijst dat platenhoezen een iconische status kunnen bereiken. Ook één van de slechts honderd bestaande exemplaren van de cover van het nooit uitgebrachte 'The Black Album' van Prince is te zien. Speciaal voor de tentoonstelling creëert de Britse grafisch ontwerper Peter Saville een video met alle rip-offs en remakes van zijn legendarische cover voor 'Unknown Pleasures' van Joy Division.

 
Bettina Scholz, 'Blade Runner 2049' (na H.Z. & B.W.), 2018, Inkt, houtskool en kleurrijke lak op HDP plaat en acrylglas, 232 X 132 cm, foto: Marcus Schneider. © Bettina Scholz und VG Bild-Kunst, Bonn 2019.

De monumentale installatie 'We Buy White Albums' van Rutherford Chang - met 2.500 gebruikte kopieën van het 'White Album' van The Beatles - is een van de hoogtepunten in de tentoonstelling en raakt aan de verzameldrift van fans en de status van vinyl. Het werk speelt bovendien met het contrast tussen kopie en origineel, ofwel tussen de popmuziek als massa-industrie en de kunstwereld en haar originele werken.

Het nacht- en clubleven komt terug in levensgrote, indringende fotoportretten van de 'bouncers' van de Berlijnse uitgaanstempel Berghain, gemaakt door fotograaf en collega-uitsmijter Sven Marquardt. De Rotterdamse techno-scene is vertegenwoordigd met de Exactitudes-serie over gabbers van Ari Versluis en Ellie Uyttenbroek. Aandacht is er ook voor het fenomeen van synesthesie. Hoe de ene zintuigelijke ervaring onderbewust een andere oproept. "Als ik naar muziek luister, zie ik kleuren", zegt de Duitse kunstenaar Bettina Scholz hier over. Muzieknummers en songteksten kunnen je terugbrengen naar een specifieke herinnering. En met het omhoog draaien van de volumeknop versterk je op eenvoudige wijze de beleving, je wordt bijna letterlijk van je sokken geblazen. De kunstenaars in de tentoonstelling laten zich inspireren door de vraag hoe je ervaringen die typerend zijn voor muziek ook kunt creëren met beeld.

Gastcurator Max Dax, voormalig hoofdredacteur van muziekbladen Electronic Beats en Spex, stelde bij de tentoonstelling een playlist samen met nummers die direct gekoppeld zijn aan werken in de tentoonstelling. Zonder de tracks zouden deze werken nooit gemaakt zijn. Denk aan schilderijen van Albert Oehlen die beïnvloed zijn door de Rotterdamse gabbermuziek van Euromasters en de Duitse techno star Scooter. Of de video van Arthur Jafa die direct geïnspireerd is door Robert Hoods Detroit techno track Minus. Luister hier de Black Album / White Cube playlist op Spotify.

Bij de tentoonstelling verschijnt de Engelstalige catalogus: 'Black Album / White Cube. A Journey into Art and Music' met interviews met de kunstenaars en een gesprek tussen Max Dax en kunstenaar Hans Ulrich Obrist over de relatie tussen kunst en muziek. Uitgeverij Snoeck €39,50 en ISBN 978386442178, 208 pagina's.

Black Album / White Cube. A Journey into Art and Music, t/m 10 januari 2021, Kunsthal Rotterdam, Museumpark, Westzeedijk 341, Rotterdam, info 010-4400301, openingstijden: dinsdag t/m zondag 10.00 - 17.00 uur. Website: www.kunsthal.nl.

Terug naar boven

 

Museum Volkenkunde Leiden: FIRST AMERICANS

In Museum Volkenkunde Leiden opent op 10 juli de expositie FIRST AMERICANS. Hierin staan de ervaringen van de oorspronkelijke bevolking van Noord-Amerika, hun veerkracht en creativiteit centraal. In het Leiden 400 jaar brengt FIRST AMERICANS hedendaagse (kunst)werken, fotografie en fashion van inheemse kunstenaars en de museumcollectie samen. Vanaf de komst van de Europese kolonisten stonden de taal, kunst, leefgewoontes en religie van de inheemse gemeenschappen onder druk. Dankzij hun veerkracht en creativiteit zijn de inheemse gemeenschappen nog steeds bloeiend. Maar liefst 60 objecten worden -aan de hand van diverse thema's- getoond in FIRST AMERICANS.

 
Yatika Starr Fields, 'Accommodating strength, Our land, Our hearts', 2019, Osage/Cherokee/Muscogee-Creek, muurschildering. Foto: Peter Hilz.

16e eeuwse prenten uit de collectie tonen dat het Europese en Amerikaanse beeld van de oorspronkelijke inwoners vol stereotypering is. Kunstenaar Jacob Meders (Mechoopda/Maidu) heeft een serie nieuwe prenten (houtsneden) geproduceerd, die op deze vroege prenten reageren. Een belangrijk symbool is de wampum, een sieraad van aan elkaar geregen schelpen. Onder de invloed van de Europeanen werd deze symbolische rijkdom als geld gebruikt. Te zien is een nieuwe wampum ceintuur van Elizabeth James Perry (Wampanoag), die het belang van deze kunstvorm laat zien. De foto's van Caro Romero (Chemehuevi) tonen drie zelfbewuste vrouwen omringd door traditionele objecten uit hun cultuur. De afbeeldingen zijn glossy en eigentijds, maar verwijzen tegelijkertijd naar tradities. Activisme en veerkracht: In de 60-70'er jaren stond een nieuwe generatie inheemse activisten op, die internationale aandacht verwierven. We laten een bijzondere koperen riem zien van Greg Lewis (Pueblo of Acoma) die afkomstig is van de koperen buizen van de gevangenis op Alcatraz.

Het eindpunt van FIRST AMERICANS is buiten de museummuren waar de metershoge muurschildering Yatika Starr Fields (Osage/Cherokee/Creek-Muskogee) te zien is. In zijn indrukwekkende en kleurrijke werk komen de inheemse cultuur, veerkracht en creativiteit samen. De compositie van zijn werk is geïnspireerd op de kunstwerken van Frans Hals.

De werken van de inheemse kunstenaars, bestaand of in opdracht gemaakt, getuigen van een enorme diversiteit. De kunstwerken worden gecombineerd met een selectie historische objecten uit de eigen collectie, zoals kleding, tekeningen, wapens, sieraren, keramiek, fotografie en gebruiksvoorwerpen. De deelnemende kunstenaars zijn onder meer: Jacob Meders, Hulleah J. Tsinhnahjinnie, Virgil Ortiz, Jamie Okuma, Shelley Niro, Cara Romera, Yatika Starr Fields, Elisabeth Perry en Sonny Assu.

FIRST AMERICANS, Eerbetoon aan inheemse veerkracht en creativiteit, t/m 25 juli 2021, Museum Volkenkunde, Steenstraat 1, Leiden. Website: www.volkenkunde.nl.

Terug naar boven

 

Museum Flehite, Amersfoort: Bep Rietveld

Bep Eskes - Rietveld, dochter van meubelontwerper en architect Gerrit Rietveld, schilderde en tekende haar hele leven portretten en stillevens. In de Tweede Wereldoorlog verbleef zij in verschillende Jappenkampen en maakte daar voor de moeders portretten van hun kinderen. Ook van zieke of gestorven kinderen, of van hun zonen die met 10 jaar werden overgebracht naar het mannenkamp.

Vanwege de herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog en de viering van 75 jaar vrijheid, is in Museum Flehite een aantal van deze dierbare kinderportretjes samengebracht in de tentoonstelling Bep Rietveld (1913-1999), schilder-tekenaar in oorlogs- en vredestijd. Daarnaast biedt de expositie een selectie van al het andere werk dat Bep Rietveld gedurende haar leven heeft gemaakt.

 
Bep Rietveld, 'Bloemenstilleven' (narcissen),1984.

Elisabeth Eskes – Rietveld werd in oktober 1913 in Utrecht geboren als oudste dochter van Gerrit Rietveld en Vrouwgien Hadders. Al op jonge leeftijd bleek dat Bep talent had voor tekenen en schilderen. Door haar vader werd ze op dat gebied niet bepaald aangemoedigd, die vond dat na Mondriaan de schilderkunst overbodig was geworden. Bep liet zich hierdoor echter niet uit het veld slaan. Via haar vader kwam in ze contact met Charley Toorop die haar liet kennismaken met allerlei kunstvormen en haar aanmoedigde om zich verder in het schilderen te bekwamen. De invloed van Charley op de stijl van Bep is in haar vroege werk goed zichtbaar.

Toen de oorlog uitbrak werd Bep met haar kinderen geïnterneerd in een Jappenkamp. In deze zware en onzekere periode maakte zij meer dan honderd portretten van medegevangenen en hun kinderen. De portretten waren soms het enige aandenken voor de moeders aan hun overleden kinderen of hun zonen die werden weggevoerd naar de mannenkampen en waarvan het onzeker was of ze die ooit nog terug zouden zien. Het tekenen gaf ook Bep houvast. Zij tekende met krijt op elk stuk papier dat zij maar te pakken kon krijgen. Toen haar zes kinderen het huis uit waren, heeft zij nog veel en in hoog tempo gewerkt tot aan haar dood op 9 maart 1999.

Bij de tentoonstelling verschijnt ook een catalogus met het werk uit de expositie. Deze zal o.a. verkrijgbaar zijn in het museum. De NOS-documentaire 'De kampportretten van Bep Rietveld' volgt Martine Eskes bij het opsporen van haar moeders tekeningen en portretteert de mensen achter die portretten: overlevenden van de Japanse bezetting in toenmalig Nederlands-Indië. De documentaire is te zien op zaterdag 15 augustus, 20.44 uur, NPO 2.

Bep Rietveld (1913-1999), schilder-tekenaar in oorlogs- en vredestijd, 16 augustus 2020 t/m 24 januari 2021, Museum Flehite, Westsingel 50, Amersfoort. Website: www.museumflehite.nl.

Terug naar boven

 

Japanmuseum SieboldHuis, Leiden: De bom. 75 jaar na Hiroshima en Nagasaki

Van 25 september 2020 t/m 17 januari 2021 toont Japanmuseum SieboldHuis de tentoonstelling 'De bom. 75 jaar na Hiroshima en Nagasaki'. Wat zijn de gevolgen van de atoombom op de mensen en de omgeving? Zijn die effecten na 75 jaar nog te zien? Inwoners uit Nagasaki en Hiroshima vertellen over de impact van de bom op hun omgeving. Door bijzondere bruiklenen van Nagasaki City en the Hiroshima Peace Memorial Museum is het mogelijk om, voor het eerst in Europa, objecten uit de getroffen gebieden te tonen.

Op 6 augustus 1945 werd Hiroshima getroffen door een atoombom die door de Amerikaanse luchtmacht boven de stad werd gedropt. Op 9 augustus was Nagasaki het doelwit van een tweede atoombom. Kort hierna capituleerde Japan, waarmee de Tweede Wereldoorlog ook in Azië tot een einde kwam. In totaal overleden in 1945 meer dan 200.000 mensen aan de gevolgen van de aanvallen. In latere jaren overleden nog eens duizenden Japanners aan stralingsziekte en kanker als gevolg van de atoombommen.

Naast het historische verhaal over de militaire en politieke achtergronden, vertelt de tentoonstelling de persoonlijke ervaringen.

 
Schaduw van een soldaat en een ladder tegen een houten muur. Nagasaki, begin september 1945 Foto door: Matsumoto Eiichi, ter beschikking gesteld door Asahi Shimbun. Waar de hittestraal geblokkeerd werd door de soldaat en ladder bleven hun silhouetten achter in zwart op de muur.

Voorwerpen zoals een horloge dat stil is blijven staan op het tijdstip van de explosie, verbrande kleding en versmolten muntjes, tonen het effect van de bom. Indrukwekkende foto's, films, kindertekeningen en interviews vertellen de verhalen van slachtoffers en nabestaanden. Zo vormt het bekende verhaal van de 12-jarige Sasaki Sadako, die duizend kraanvogels vouwde in de hoop op beterschap, een symbool voor de overlevenden van de explosie. Een hedendaagse kijk op deze historische gebeurtenis wordt gegeven door kunstenaars door middel van foto's, sculpturen, schilderijen en stripboeken. Er wordt ook stilgestaan bij de Nederlandse slachtoffers, aan de hand van het verhaal van Johan Schram, een krijgsgevangene in Nagasaki. In deze tentoonstelling zie je, na 75 jaar, de impact en gevolgen van de bom.

De bom. 75 jaar na Hiroshima en Nagasaki, 25 september 2020 t/m 17 januari 2021, Japanmuseum SieboldHuis, Rapenburg 19, Leiden. Website: www.sieboldhuis.org.

Terug naar boven

 

Keramiekmuseum Princessehof, Leeuwarden: Het Princessehof van Maria Louise

Op zaterdag 20 juni opende een nieuwe expositie in het Princessehof in Leeuwarden: Het Princessehof van Maria Louise. Het stadspaleis in de historische binnenstad dankt zijn naam aan de stammoeder van ons huidige koningshuis: Maria Louise van Hessen-Kassel, prinses van Oranje-Nassau. Een intieme expositie geeft een blik achter de schermen van haar veelbewogen leven. Aan de hand van portretten, prenten, tekeningen en een vertakte Oranje stamboom wordt duidelijk dat Maria Louise cruciaal is geweest in het behouden van de Oranjedynastie. De expositie wordt een vast onderdeel van het museum, dat met de Maria Louise- en de vernieuwde Escherexpositie ruchtbaarheid geeft aan zijn boeiende geschiedenis.

Op de begane grond van het stadspaleis waar de prinses van 1731 tot haar dood in 1765 woonde, maakt de bezoeker kennis met Maria Louise van Hessen-Kassel, prinses van Oranje-Nassau. Een nieuwe zaal is ingericht met portretten van Maria Louise en haar familie, ook illustreren voorwerpen en prenten de invloedrijke periode van de Friese Nassaus. Maria Louise, afkomstig uit een belangrijke adellijke Duitse familie, trouwde op 21-jarige leeftijd met Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, stadhouder van Friesland en Groningen. Sinds 1702 droeg hij ook de titel prins van Oranje. Haar leven was veelbewogen.

 
Portret Anna, prinses van Hannover, Johan Valentin Tischbein, 1751, olieverf op doek, 259 x 179 x 8 cm, Fries Museum, Leeuwarden | Collectie Koninklijk Fries Genootschap.

Toen ze nog maar 23 was, hoogzwanger en moeder van een peuterdochter, stierf haar man onverwacht. Twintig jaar lang nam ze als regentes zijn stadhouderlijke taken over, totdat haar zoon volwassen was. Toen haar zoon Willem IV na een kortstondige ziekte overleed, werd Maria Louise opnieuw regentes, dit keer voor haar minderjarige kleinzoon én voor de gehele Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Tussen haar twee regeerperiodes in kocht Maria Louise in de Grote Kerkstraat in Leeuwarden enkele huizen die naast elkaar gelegen zijn. Ze vroeg de befaamde Franse bouwmeester Anthony Coulon (1682-1749) om de huizen met elkaar te verbinden. Zo ontstond het Princessehof, waar ook nu nog een achttiende-eeuwse stijlkamer is te zien, ingericht als eetkamer van Maria Louise.

Het Princessehof van Maria Louise, sinds 20 juni 2020, Keramiekmuseum Princessehof, Grote Kerkstraat 9, Leeuwarden. Website: www.princessehof.nl.

Terug naar boven

 

Kunsthal Rotterdam: All you can Art

Zaterdag 27 juni ging de vijfde editie van All you can Art van start. Deze succesvolle samenwerking van Kunsthal Rotterdam met Instituto Buena Bista (IBB) Curaçao is inmiddels niet meer weg te denken uit het culturele landschap van Rotterdam. All you can Art is een open atelier, tentoonstelling en Summerschool ineen, waarbij iedereen - maar dan ook echt iedereen - volgens het meester-gezel principe de kans krijgt kunst te maken, te leren en te ontdekken. Onder de bezielende leiding van kunstenaars David Bade en Tirzo Martha trekt All you can Art tijdens deze jubileumeditie vanuit de Kunsthal verder de stad in. Vorig jaar nam All you can Art intrek in de wijken Bloemhof, Hillesluis en Afrikaanderwijk op Rotterdam-Zuid.

 
All you can Art. Foto: Marco De Swart. Kunsthal Rotterdam 2018.

Dit jaar gaat All you can Art vanuit gastlocatie Kunstruimte Crooswijk actief aan de slag om nieuwe inzichten en connecties tussen mensen, kunst en cultuur te realiseren. De kunstenaars van All you can Art voelen meer dan ooit de noodzaak aan de slag te gaan. All you can Art heeft ruime ervaring in het leggen van verbindingen tussen mensen met verschillende achtergronden, instellingen, sectoren en communities, in het bijzonder met mensen die deze connectie niet vanzelfsprekend kunnen maken. Het experimentele en inclusieve karakter van All you can Art en het standpunt dat kunst een verantwoordelijkheid neemt ten opzichte van de medemens en de samenleving, leent zich bij uitstek om op zoek te gaan naar mogelijkheden binnen de 1,5-metersamenleving.

All you can Art viert de verbeelding, is laagdrempelig, sluit niemand uit en omarmt initiatieven van leerlingen, (zorg)partners en publiek waarbij een veelheid aan kunstvormen en creativiteit wordt gestimuleerd. Wat betekent dit in onze nieuwe realiteit, waarin juist het afstand van elkaar bewaren synoniem staat voor zorg dragen voor elkaar? Welke impact heeft social distancing op het maken van kunst en vooral op samenwerken? Hoe kan de verbindende kracht van kunst juist nu een rol spelen in de maatschappij?

De locaties Kunsthal en Kunstruimte Crooswijk fungeren als open atelier; een plek waar mensen samenkomen om kunst te maken, elkaar te inspireren, met elkaar te discussiëren en te presenteren. Hierbij is er een speciale focus op mensen die in hun dagelijks leven niet of nauwelijks in aanraking komen met kunst. In het Auditorium van de Kunsthal is bij het open atelier de hele zomer een presentatie te zien van bijzondere voorbeelden uit vijf jaar All you can Art. Talentontwikkeling vormt ook dit jaar weer een belangrijk onderdeel van All you can Art. Een groep creatieve talenten – van alle leeftijden, achtergronden en opleidingsniveaus – krijgt de kans zich zes weken lang op artistiek gebied te ontwikkelen, volgens het meester-gezel principe. De Summerschool vindt plaats van dinsdag 14 juli t/m zondag 23 augustus 2020.

Kunsthal Rotterdam en IBB vieren jubileumeditie All you can Art, 27 juni t/m 30 augustus 2020, Kunsthal Rotterdam, Museumpark, Westzeedijk 341, Rotterdam, info 010-4400301, openingstijden: dinsdag t/m zondag 10.00 - 17.00 uur. Website: www.kunsthal.nl.

Terug naar boven

 

De Kerk in Arnhem: Living, Forgiving, Remembering

Van 2 oktober 2020 t/m 17 januari 2021 toont Museum Arnhem in de tijdelijke presentatieruimte De Kerk de tentoonstelling 'Living, Forgiving, Remembering'. Deze expositie brengt werk bij elkaar van zeventien internationale kunstenaars van verschillende continenten, rondom verzoening, vergeving, tolerantie, herinneren en migratie. Het overbruggen van tegenstellingen op maatschappelijke, politieke, religieus en cultureel vlak komen op diverse wijze tot uiting. Gedurende de tentoonstellingsperiode is er ook een performance programma rondom dezelfde thema's. In samenwerking met culturele partners in Arnhem is rondom 'Living, Forgiving, Remembering' een uitgebreid evenementen-programma ontwikkeld dat zal plaatsvinden in én buiten De Kerk. De tentoonstelling sluit aan bij de landelijke herdenking van '75 Jaar Vrijheid'.

Vergeving lijkt actueler dan ooit nu de Black Lives Matter demonstraties over de wereld razen, vragend om aandacht voor ongelijkheid, voor racisme en nodeloos geweld en dat ook nog eens in een tijd dat de wereld lam ligt door een pandemie.

 
Fainah en Camille II uit de serie 'Anatomy of forgiveness' (2014), Lana Mesic.


Maar al eerder werden we opgeschrikt door onder andere terrorisme, genocides en vluchtelingenstromen waarbij onschuldigen en kwetsbare groepen altijd de dupe lijken te zijn. Hoe verwerken we deze aanvallen van haat? Helpt het om ons te verdiepen in de 'daders' van geweld? Kan verzoening of vergeving daarin een rol spelen?

De tentoonstelling brengt werk bij elkaar van kunstenaars van over heel de wereld. Zo onderzocht de uit Kroatië afkomstige fotografe Lana Mesic (1987) in 2014 wat de inwoners van Rwanda hebben moeten doen na de genocide om hun leven zo 'normaal' mogelijk weer 'op te pakken'. Zij zocht contact met 'daders' en 'slachtoffers' en vroeg hen het moment uit te beelden waarop het slachtoffer de dader had vergeven (een voorwaarde voor de vrijlating van daders). De fotoserie 'Anatomy of Forgiveness' [Anatomie van vergeving] wordt in Arnhem/NL voor het eerst in zijn totaal getoond. Daarnaast presenteert Mesic werk dat deel uitmaakt van haar 'Yugoslavia Project' (2020), waarin zij ons herinnert aan het feit dat 25 jaar geleden de oorlog in Joegoslavië (1991-1995) werd beëindigd. Net als in 'Anatomy of Forgiveness' gebruikt Mesic persoonlijke ervaringen om grote historische verhalen te duiden.

Passend bij het thema, zal de tentoonstelling openen op 2 oktober, de Internationale Dag van de Geweldloosheid uitgeroepen door de Verenigde Naties en de geboortedag van Mahatma Ghandi.

Deelnemende kunstenaars: Firas Abu Sirriyeh (1988, IL), Lungiswa Gqunta (1990, ZA), Voluspa Jarpa (1971, CL), Lana Mesic (1987, HR), Hiwa K.(1975, IQ), Guy Königstein (1982, IL), Dinh Q Lê (1968, VN/US), Grace Ndiritu (1982, KE/UK), Saad Qureshi (1986, UK), Karen Sargsyan (1973, AM/NL), Buhlebezwe Siwani (1987, ZA), Akram Zaatari (1966, LB).

Living, Forgiving, Remembering, 2 oktober 2020 t/m 17 januari 2021, De Kerk in Arnhem, Sint Walburgisplein 1, Arnhem. Website: www.museumarnhem.nl.

Terug naar boven

 

Chabot Museum, Rotterdam: Kunst stelt alles voor

Toen de wereld ruim twee maanden geleden plots tot stilstand kwam, leek ook het leven weg uit de musea. Het Chabot Museum is sinds dinsdag 2 juni 2020 weer open en doet dat zes maanden lang met een tentoonstelling waarin de moderne meesters uit het naastgelegen Boijmans samen met kunst van het Chabot Museum de muren van de witte villa aan het Museumpark vullen. Van de voorlopers tot de hoogtijdagen van het expressionisme en de naoorlogse invloeden in het Abstract Expressionisme en CoBrA. Met werk van onder andere Karel Appel, Henk Chabot, Kees van Dongen, Charley Toorop, James Ensor, Willem de Kooning, Herman Kruyder, Claude Monet, Edvard Munch, Pablo Picasso en Ossip Zadkine. 'Kunst stelt alles voor' is de negende tentoonstelling in de reeks 'Boijmans bij de Buren'.

 
Henk Chabot (1894-1949), 'Brand van Rotterdam', 1940, olieverf op doek, 120 x 140 cm, coll. Chabot Museum Rotterdam, langdurig bruikleen van Gemeente Rotterdam.

De titel 'Kunst stelt alles voor', is ontleend aan een uitspraak van kunstenaar, auteur en muzikant Constant Nieuwenhuys, doelend op de bevrijding van creativiteit en fantasie, weg van de klassieke culturele kaders en de opvattingen over schoonheid. Ook is er aandacht voor het poëziealbum 'Louter Genieten' met teksten en tekeningen van Simon Vinkenoog. Hiermee wordt niet alleen de vrijheid gevierd, maar ook de creatieve vrijheid, in het kader van 75 jaar vrijheid in Nederland.

Het monumentale schilderij 'Brand van Rotterdam' uit de collectie van het Chabot Museum dat Henk Chabot schilderde in de zomer van 1940 naar aanleiding van het bombardement op de stad, maakt een belangrijk deel uit van de tentoonstelling. Jisca Bijlsma, directeur Chabot Museum Rotterdam: "Brand van Rotterdam is 'de Nachtwacht' van ons museum. Het bombardement is niet meer weg te denken uit de geschiedenis van Rotterdam, en er is geen enkel ander schilderij van dit kaliber met dit onderwerp. Met dat rood en dat geel heeft hij de expressie verhoogd, maar die enorme vuurwolken zal hij zo hebben gezien vanuit zijn dijkwoning aan de Rotte."

Tijdens de renovatie en vernieuwing van Museum Boijmans Van Beuningen blijft de collectie zichtbaar en toegankelijk in Rotterdam. De collectie van Boijmans waaiert uit over Rotterdam. Zo'n 500 topstukken vinden bij acht buurlocaties in elf verrassende tentoonstellingen een plek onder de noemer 'Boijmans bij de Buren'. Bij de gastlocaties ontstaan nieuwe dwarsverbanden en ontmoetingen tussen de collectie van Boijmans en die van de buur.

Kunst stelt alles voor, t/m 29 november 2020, Chabot Museum, Museumpark 11, Rotterdam. Website: www.chabotmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Museum Volkenkunde, Leiden: EEN ZEE VAN EILANDEN

Intrigerende oude objecten als gigantische kano's, bijzondere kledingstukken en altaarbeelden én hedendaagse kunst laten de culturele rijkdom van Oceanië zien in EEN ZEE VAN EILANDEN - Topstukken uit Oceanië. De grote overzichtstentoonstelling opent 20 februari 2020 in Museum Volkenkunde in Leiden met werk uit de eigen wereldberoemde collectie en internationale musea als Parijs en Stuttgart.

Met zijn vele honderden eilanden in de Grote of Stille Oceaan beslaat Oceanië meer dan een derde van het aardoppervlak. Het werelddeel begint voor de kust van Australië en loopt tot de kust van Zuid-Amerika.

 
Voorouder beeld (onderdeel van een set), Kawe Sor rivier, Centraal Asmat regio, Zuid Papoea, Provincie Papoea, Indonesië; voor 1956; hout, verf, plantenvezels. Collectie: NMVW TM-2541-22 & 23, Afmeting: 59 x 22 x 19 cm.

De zee begrenst en verbindt de eilanden met elkaar. Uit dit gebied zijn maar liefst 120 intrigerende voorwerpen met een enorme variëteit en van een adembenemende schoonheid te zien in de nieuwe expositie in Leiden. Van indrukwekkende meterslange kano's en ingenieuze navigatiemiddelen tot beelden van voorouders en godinnen, boombastdoeken en prachtige kledingstukken voor belangrijke ceremonies en feesten.

Voor belangrijke kunstenaars uit de vorige eeuw is Oceanië een grote inspiratiebron geweest. Boombastdoeken met sierlijke dieren zijn duidelijk van invloed geweest op het werk van Henri Matisse, Max Ernst en Joan Miró. Het beeld van de godin Dilukai, de vrouw met gespreide benen (zie bijgesloten perssheet), inspireerde weer Pablo Picasso en Matisse. En de Franse schrijver en dichter André Breton verwees in een van zijn gedichten naar de Uli-beelden. Al deze objecten zijn in de tentoonstelling terug te vinden.

Ook hedendaagse kunst maakt deel uit van deze expositie. De live-action video van Lisa Reihana In Pursuit of Venus (Infected), gebaseerd op het Franse, 19e-eeuwse, panoramisch behangontwerp Les Sauvages de la Mer Pacifique, is een van de indrukwekkendste onderdelen van de expositie. In verschillende scènes zijn culturele identiteit, kolonisatie en ontmoetingen tussen Oceaniërs en Europeanen verbeeld. Deze thematiek wordt ook in het werk van Yuki Kihara behandeld.

Een bijzondere bijdrage levert kunstenaar George Nuku. Zijn zaalvullende installatie Bottled Ocean 2120 met fantasie zeedieren is volledig gemaakt van gerecycled plastic. Het werk drukt tegelijk hoop én een waarschuwing voor de toekomst uit. Dit werk -waarvoor de afgelopen weken 6000 plasticflessen verzameld zijn- wordt met behulp van vrijwilligers onder leiding van Nuku in de weken voor de tentoonstelling in het museum gemaakt.

EEN ZEE VAN EILANDEN - Topstukken uit Oceanië, t/m 23 augustus 2020, Museum Volkenkunde, Steenstraat 1, Leiden. Website: www.volkenkunde.nl.

Terug naar boven

 

BredaPhoto Festival: China Imagined in de Grote Kerk, Breda

Op 9 september opent in de Grote Kerk in Breda de tentoonstelling 'China Imagined'. Dit overzicht van hedendaagse fotografie in China toont de tegenstellingen en diversiteit van vandaag de dag in de Volksrepubliek. In deze corona-crisis voelen de curatoren Ruben Lundgren (NL) en He Yining (CH) meer dan ooit de urgentie om een kloof te dichten tussen de westerse en Chinese maatschappij. Van de gewaagde en intieme portretten van Luo Yang's 'Girls' tot de prachtige fotoboeken van uitgever Jiazazhi. 'China Imagined' presenteert meer dan 20 projecten die zijn gemaakt door Chinese en buitenlandse fotografen, kunstenaars en archivarissen.

 
Coca, nummer 7 uit de serie 100.000 people wearing masks, 2020. BredaPhoto 2020/ China Imagined.

De tentoonstelling is de grootste overzichtstentoonstelling van Chinese fotografie in Nederland en maakt deel uit van BredaPhoto Festival 2020. Nergens ter wereld worden wetenschap en technologie zo intensief gebruikt als in China om het dagelijkse leven makkelijker te maken. Betalen via WeChat, een deeleconomie die via apps geconsumeerd wordt en kunstmatige intelligentie, hebben gezorgd voor een groeiende middenklasse en een bloeiende economie. Deze nieuwe realiteit kent echter ook een keerzijde zoals privacy schendingen en verscherpt toezicht vanuit de overheid. En terwijl het gemak toeneemt, verslechtert tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving ondanks de investeringen in de productie van duurzame energie. In tijden van polarisatie lijkt het lastiger te accepteren dat voor- en achteruitgang soms naast elkaar bestaan.

De tentoonstelling 'China Imagined' geeft een kijkje in de hedendaagse Chinese fotografie en de tegenstellingen en diversiteit van vandaag de dag in de Volksrepubliek. 'China Imagined' wil het verbeeldingsvermogen vergroten over hoe wij in het westen denken over China. Binnen de tentoonstelling is afgestapt van een traditioneel onderwerp. Het publiek moet de fotografische werken zelf ontcijferen. Hierdoor word de complexe en diepgaande Chinese realiteit ervaren.

Deelnemende kunstenaars: Hua Weicheng (CN), Kurt Tong (UK), Xu Guanyu (CN), Zeng Xianfang (CN), Wu Yongfu (CN), Daniel Traub (US), Thomas Sauvin (FR), Chen Zhe (CN), Feng Li (CN), Xu Xiaoxiao (CN/NL), Luo Yang (CN), Wu Guoyong (CN), Guo Yingguang (CN), Liu Tao (CN), Zhang Wenxin (CN), Leslie Zhang (CN), Lyu Geer (CN), Zhang Kechun (CN), Pixy Liao (CN). Ren Hang (CN), Coca (CN), Chen Ronghui (CN), Jiazazhi Press (CN)

BredaPhoto Festival, 'China Imagined', 9 september t/m 25 oktober 2020, Grote Kerk Breda, Kerkplein 2, Breda. Website: www.bredaphoto.nl.

Terug naar boven

 

Singer Laren: Pépé Grégoire in de beeldentuin

Singer Laren opende maandag 1 juni om 12.00 uur de beeldententoonstelling Profiel Europa van Pépé Grégoire in de beeldentuin en Orangerie. Pépé is de winnaar van de Singer Prijs 2020. In de tentoonstelling zijn maar liefst 50 beelden van de Larense kunstenaar te zien. Profiel Europa is te zien t/m 29 november 2020.

"Ik zag mijn blauwe profiel staan en dacht; dit is het profiel van Europa ten voeten uit: de heel verschillende zintuigen die met één profiel aaneengeregen zijn en in hun 'verschillend' zijn juist hun grote kracht vinden." (Pépé Grégoire)

De Larense beeldhouwer Pépé Grégoire (Teteringen 1950) neemt een eigen plaats in binnen de Nederlandse kunstwereld. In zijn beelden speelt hij met tegenstellingen als glad-ruw en hard-zacht. Geïnspireerd door archeologische vondsten van mensfiguren vult hij de ontbrekende armen, benen en het menselijk profiel in. Grégoire abstraheert daarbij tot de essentie zichtbaar wordt. Pépé ontving al diverse kunstprijzen en maakt monumentale werken voor de openbare ruimte in binnen-en buitenland. Daarnaast maakte hij in opdracht portretten, zoals dat van Koningin Beatrix.

 
Pépé Grégoire, 'Profiel Europa', 2005, particuliere collectie.

De Singer Prijs is een beeldende kunstprijs van de Stichting Vrienden van Singer Laren. De prijs wordt tweejaarlijks toegekend aan een Nederlandse beeldend kunstenaar, voor zijn of haar gehele oeuvre. De Singer Prijs wil bijdragen aan de ontwikkeling van de hedendaagse Nederlandse beeldende kunst en aan de traditie van de verzamelaars van eigentijdse beeldende kunst William en Anna Singer, de grondleggers van Singer Laren.

Pépé Grégoire in de beeldentuin, t/m 29 november 2020, Singer Laren, Oude Drift 1, Laren. Website: www.singerlaren.nl.

Terug naar boven

 

Keramiekmuseum Princessehof: Human After All: Ceramic Reflections in Contemporary Art

Wegens de maatregelen rond het coronavirus is de start- en einddatum van de tentoonstelling Human After All gewijzigd. Van 10 oktober 2020 tot en met 5 september 2021 presenteert het Nationale Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden Human After All: Ceramic Reflections in Contemporary Art. Internationaal gevestigde kunstenaars en opkomend talent uit Oost en West tonen omvangrijke sculpturen en installaties. Van de absurdistische films van kunstenaarsduo Djurberg en Berg (1978, Zweden) tot de levensboom van Kris Lemsalu (1985, Estland). Alle werken raken aan de complexe menselijke aard; La Condition Humaine, de mens met zijn beperkingen, nietig of zelfbewust, mooi of wreed.

 
Kris Lemsalu, '3 of Life', 2017, mixed media installatie, Foto: Tatjana Pieters Gallery, Gent en We Document Art. Courtesy: de kunstenaar, Temnikova & Kasela gallery, Koppe Astner gallery. 

De geselecteerde werken van William Cobbing (1974, Groot-Brittannië), kunstenaarsduo Nathalie Djurberg en Hans Berg (1978, Zweden), Leiko Ikemura (1951, Japan), Klara Kristalova (1967, Tsjechië), Kris Lemsalu (1985, Estland), Sharon van Overmeiren (1985, België), Liliana Porter (1941, Argentinië), Geng Xue (1983, China) en Mariken Wessels (1963, Nederland) zijn voor het eerst in Nederland te zien. Twee van de vier sculpturen van Wessels werden eerder tijdens Art Rotterdam getoond.

De tentoonstelling, samengesteld door curator Tanya Rumpff, doet een beroep op primaire, bijna dierlijke eigenschappen. De omvangrijke sculpturen en installaties van een diverse groep kunstenaars leveren commentaar op de moeilijkheden van het leven. Bijvoorbeeld de personages in het videowerk van Djurberg en Berg, die macht uitoefenen of juist onderdanig zijn. In het werk van William Cobbing laat hij mensen zien die nader tot elkaar proberen te komen, maar de klei zit tussen hen in en blokkeert het contact. Op het eerste gezicht is de installatie van Liliana Porter aandoenlijk. Maar wie langer kijkt naar de ravage die is aangericht door de schattige miniatuurmensen, ontdekt een diepere laag van creatie en vernietiging. In de levensboom van de jonge, doorbrekende kunstenares Kris Lemsalu groeien kleinere karakters uit de handen van de hoofdfiguur, symbolisch voor de levensloop. Sharon van Overmeiren put net als Lemsalu inspiratie uit volksculturen. Men denkt iets te herkennen, maar haar sculpturen laten zich lastig definiëren.

Verschillende facetten van dit onderwerp, het menselijk tekort, worden door de kunstenaars vertaald in de discipline die bij uitstek zo menselijk is: keramiek. Ook voor hedendaagse autonome keramiek geldt dat de vingerafdruk van de maker letterlijk in de objecten achterblijft. Zoals de toonaangevende Japanse Leiko Ikemura. Een van de eerste kunstenaars die alleen met klei sculpturen maakte. Voor haar is het materiaal, klei, onderdeel van haar filosofie. Met haar mensfiguren, een recent schilderij, twee tekeningen en een film reflecteert ze op haar eigen vrouwelijkheid. Talent uit eigen land Mariken Wessels toont met haar sculpturen, foto's en videowerk de schoonheid van het zwaarlijvige lichaam in beweging.

Human After All: Ceramic Reflections in Contemporary Art, 10 oktober 2020 tot en met 5 september 2021, Keramiekmuseum Princessehof, Grote Kerkstraat 9, Leeuwarden. Website: www.princessehof.nl.

Terug naar boven

 

Museum DIVA, Antwerpen: The Jeweller's Art. Revolutionaire juwelen uit de jaren 1960 & 1970

Vanaf 30 oktober 2020 presenteert DIVA, het museum voor diamant, juwelen en zilver, de tentoonstelling The Jeweller's Art. Revolutionaire juwelen uit de jaren 1960 & 1970 in samenwerking met het Cincinnati Art Museum uit de Verenigde Staten. In het swinging London van de jaren 1960 ontstond een vernieuwende stroming binnen de juwelenindustrie die zich uitbreidde naar de rest van Europa en de Verenigde Staten. De expositie toont juwelen, mode, muziek en design uit deze bruisende periode, die op dit moment weer très en vogue is.

Een nieuwe generatie juweelontwerpers zette zich af tegen de naoorlogse conventionele juwelen. Goudsmeden lapten de geldende regels van de juweelkunst aan hun laars en experimenteerden met nieuwe technieken, materialen en invloeden. Ze zagen zichzelf als kunstenaar en hun juwelen als kunstvorm. Dit leidde tot statement juwelen die balanceren op het grensvlak van kunst en design.

 
Andrew Grima (1921-2007), Broche, 1969, goud, watermeloen toermalijn, diamanten. Met dank aan het Cincinnati Art Museum. Collectie Kimberly Klosterman. Foto: Tony Walsh.

De ontwerpers legden de sociale, culturele en artistieke veranderingen van die tijd vast: van het surrealisme tot de eerste mens op de maan, van op-art tot disco. Het resultaat bestond uit juwelen die asymmetrisch en kleurrijk waren. Ze mochten gezien worden. Deze vernieuwende kijk op juwelen bracht een interessante klantenkring samen, variërend van royals tot filmsterren, media- en muziekberoemdheden.

Niet eerder werden de meer dan 100 getoonde juwelen uit de periode 1960 - 1970 bij elkaar gebracht. De juwelen komen uit de collectie van slechts één verzamelaar: Kimberly Klosterman. Zij begon 30 jaar geleden met het verzamelen van juwelen uit de 20ste eeuw van Amerikaanse en Europese makers, met een focus op kunstenaarsjuwelen uit de jaren 1960 en 1970. Het gaat hierbij om juwelen gemaakt in opdracht van onder meer Bulgari, Cartier, Van Cleef & Arpels en Masenza, juwelen ontworpen door ontwerpers zoals Andrew Grima, Arthur King, Cesare De Vecchi, Charles de Temple, David Webb, waarvan juwelen in verschillende museale collecties zijn opgenomen en werk van de Belgische Fernand Demaret.

Onderdeel van de tentoonstelling is een kunstinstallatie van Space Encounters. Het werk is een moderne interpretatie van de vormgeving uit de jaren 1960 - 1970, balanceert op de grens van kunst, design en architectuur en rekt tevens de mogelijkheden van technologie op. De installatie neemt een volledige zaal in de tentoonstelling The Jeweller's Art in. De bezoeker treedt binnen in een labyrint en waant zich in een nieuwe wereld: veranderend licht en geluid zetten alle zintuigen op scherp en bootsen een ware space ervaring na. De bezoeker kan vrij ronddwalen en de space age juwelen bewonderen in een onvergetelijke setting.

The Jeweller's Art. Revolutionaire juwelen uit de jaren 1960 & 1970, 30 oktober 2020 t/m 14 maart 2021, DIVA, Suikerrui 17 - 19, 2000 Antwerpen. Website: www.divaantwerp.be.

Terug naar boven

 

Spoorwegmuseum, Utrecht: Tosti's Truffels Treinen

Een kopje koffie in de trein, een tosti in de stationsrestauratie of een luxe diner met truffels in de Oriënt Express. Het Spoorwegmuseum brengt alle verhalen over eten en drinken in de trein bij elkaar in de tentoonstelling Tosti's Truffels Treinen. In de tentoonstelling toont het museum prachtige collectie, waaronder een aantal fraaie internationale restauratierijtuigen, serviezen, menukaarten, perronkarren, affiches, foto's en nog veel meer.

Eten en drinken is al van vanaf het allereerste begin van de spoorgeschiedenis verbonden met de trein. Toen in 1825 in Engeland de stoomlocomotief zijn eerste ritje maakte, werden de passagiers bij aankomst onthaald op hapjes en bier. In Nederland lag het eerste treinstation tegenover een herberg.

 
Un buffet de chemin de fer (een spoorweg-restauratie), gravure. Collectie: Spoorwegmuseum, Utrecht.

Die was daarmee een voorloper van de latere stationsrestauraties. Lange tijd bleef eten en drinken iets wat alleen op het station te halen was, want in de trein zelf waren geen voorzieningen. Dat veranderde tegen het einde van de negentiende eeuw, met de uitvinding van luxe restauratiewagens. Die waren in eerste instantie alleen voor de elite, pas in de eerste helft van de twintigste eeuw kwamen zulke voorzieningen ook binnen bereik van de middenklasse. Tegenwoordig kunnen de meeste treinreizigers wel een kopje koffie betalen of op het station een broodje kopen. Dat moet nu wel vooral op het station gebeuren: chique restauratiewagens zie je in Nederland niet meer. Tosti's Truffels Treinen toont met prachtige collectie deze ontwikkeling van de eet- en drinkcultuur op en rond het spoor.

In de tentoonstelling worden een aantal thema's behandeld, waaronder de stationsrestauratie, 'snelle hap' over fastfood op het station, 'dineren als een vorst' over luxe dineren in de trein en 'Handen uit de mouwen' over het werken in een restauratierijtuig. Een bijzonder thema is de toekomst. Het museum heeft kunstenaar Jasper Udink ten Cate gevraagd over dit thema na te denken. Jasper is aanjager van Creative Chef Studio. Met zijn studio ontwikkelt hij betekenisvolle ervaringen, kunstwerken en zogenaamde foodperformances die een impact hebben op degene die het meemaken. Vanuit een achtergrond als chef ontwikkelt hij spectaculaire eetbare schilderijen, muziekmakende tafelkleden, futuristische tafels en bijzondere objecten. Speciaal voor het Spoorwegmuseum bedacht hij de 'hyperlocale treincoupé'. Een utopisch verhaal over hoe het zou zijn als je je eten gewoon zou kunnen oogsten in de trein. Het doel voor Jasper als kunstenaar is vooral kinderen na te laten denken over duurzaamheid: "Ik wil de kinderen een startpunt meegeven voor hun eigen fantasie of verhaal rondom duurzaamheid, ecosystemen en mogelijkheden van de natuur."

Tosti's Truffels Treinen, t/m 15 november 2020, Spoorwegmuseum, Maliebaanstation 16, Utrecht. Website: www.spoorwegmuseum.nl.

Terug naar boven

 

Nieuw boek: Barbaar op Ibiza van Jan Cremer

Jan Cremer beleefde zijn rijkste creatieve uren op Ibiza in de vroege jaren zestig. Daar werd hij schilder van het licht, daar schreef hij Ik Jan Cremer. Het onverbiddelijke fenomeen werd dit jaar tachtig, voor eeuwig jong. We vieren zijn verjaardag met een weergaloos, rijk geïllustreerd boek in cassette, inclusief een facsimile van het originele Ibiza-affiche uit 1962.

In april 1961 belandt de twintigjarige Jan Cremer bij toeval op Ibiza. Berooid, maar blij dat hij het benauwende Nederland achter zich heeft gelaten. Galeriehouder Ivan Spence voorziet hem van onderdak en wat geld om te kunnen werken. Dat leidt tot een ongekende creatieve uitbarsting: bij de opening van zijn eerste tentoonstelling op Ibiza worden alle werken verkocht. Cremer besluit op het eiland te blijven en begint er in 1962 te werken aan het boek dat zijn doorbraak als dubbeltalent betekent: Ik Jan Cremer, de onverbiddelijke bestseller die heel Nederland op zijn grondvesten doet schudden.

 
Het boek in de cassette. Boekverzorging: Michaël Snitker.

In Barbaar op Ibiza wordt het driejarige verblijf van Jan Cremer op Ibiza nauwgezet gedocumenteerd aan de hand van zijn eigen romans, schilderijen, brieven en notitieboeken én door interviews en getuigenissen. Hij maakt er zijn eerste fortuin en jast zijn geld er even snel weer doorheen. Het is een cruciale periode in zijn leven: de Kultuurnozem, het Woeste Beest, de Barbarist, ze komen als kunstenaar onder de brandende zon van Ibiza tot volle bloei.

Van schrijver en beeldend kunstenaar Jan Cremer (1940) verschenen bij De Bezige Bij behalve de Ik Jan Cremer-cyclus onder meer de roman De Hunnen (1983), de reisverhalen De wilde horizon (2003), Verloren gedichten (2004) en Brieven 1956-1996 (2005). In 2016 verscheen Fernweh. In 2017 verscheen Sirenen, het op liefdesbrieven gebaseerde relaas van de dramatisch verlopen liefde tussen Loesje Hamel en Jan Cremer, als tweede deel in de Odyssee-cyclus. Jayne verscheen in 2018 en Canaille in 2019.

Barbaar op Ibiza van Jan Cremer, over de cruciale Ibiza-jaren 1961-1963, samenstelling: Tom Kellerhuis, paperback in cassette, 432 pag., €80,-, Uitgeverij De Bezige Bij, ISBN: 978 94 031 8260 5.

Terug naar boven

 

Nieuw boek: STERKE VERHALEN uit de rijke collectie van het Nederlands Fotomuseum

Dit boek verschijnt naar aanleiding van de gelijknamige tentoonstelling die na 1 juni 2020 weer zichtbaar zal zijn in het museum. Deze publicatie toont een greep uit de rijke collectie van het Nederlands Fotomuseum, met tien hoofdstukken die elk een actueel maatschappelijk of juist alledaags thema aan de orde stellen, zoals macht, migratie, rijkdom of voetbal. Elk onderwerp wordt benaderd vanuit het perspectief van twee fotografen. Hun series gaan een visuele dialoog met elkaar aan, aan de hand van overeenkomsten of juist tegenstellingen.

Sterke verhalen past in de koers van het museum: fotografie uit Nederland staat centraal en in het bijzonder de eigen collectie van het museum. In Sterke verhalen staan krachtige beelden, die visuele verhalen vertellen die verschil maken en de kijker raken. Fotografen als Katharina Behrend, de vrouw achter het eerste archief dat in de verzameling van het museum terechtkwam. Of de uitzonderlijke foto's van de hemel, die Frits Lamberts maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog. De beelden die hij componeerde van de condenssporen van geallieerde vliegtuigen, strepen aan de hemel, zijn uniek.

 
Cover van het boek, Maria Toby, Surinaamse familie, Jensiusstraat, Rotterdam, 1980.

Daarnaast beeld van Hein Wertheimer, Frits J. Rotgans, Hans Eijkelboom, Lamia Naji, Maria Toby, Ata Kandó, Ad van Denderen, Sanne Sannes, Wally Elenbaas, Esther Hartog, Kees Molkenboer, Hans van der Meer, Cas Oorthuys, Hans Aarsman, Gregor Krause, Johannes Rombouts, Cobie Douma, Jacqueline Hassink en Peter Martens.

Dit boek is de eerste in een reeks over de collectie van het Nederlands Fotomuseum. Later dit jaar volgt Rotterdam werkt, begin volgend jaar De Eregalerij van de Nederlandse Fotografie.

STERKE VERHALEN uit de rijke collectie van het Nederlands Fotomuseum, tekst: Birgit Donker en Frits Gierstberg, 108 pagina's, hardcover, prijs € 29,95, ISBN 978-94-6226-230-0, Uitgeverij Lecturis, Galileïstraat 2, Eindhoven. Website: www.lecturis.nl.

Terug naar boven | LEES OOK DE KUNSTAGENDA

Inhoud


Victor Sonna, 1525, t/m 30 mei 2021,
Van Abbemuseum, Eindhoven

Navid Nuur, I am because of you,
t/m 18 oktober 2020, Kunstmuseum Den Haag

Black Album / White Cube. A Journey into Art and Music,
t/m 10 januari 2021, Kunsthal Rotterdam

FIRST AMERICANS, Eerbetoon aan inheemse veerkracht en creativiteit,
t/m 25 juli 2021, Museum Volkenkunde,
Leiden

Bep Rietveld, schilder-tekenaar in oorlogs- en vredestijd,
16 augustus 2020 t/m 24 januari 2021,
Museum Flehite, Amersfoort

De bom. 75 jaar na Hiroshima en Nagasaki,
25 september 2020 t/m 17 januari 2021, Japanmuseum SieboldHuis, Leiden

Het Princessehof van Maria Louise,
sinds 20 juni 2020, Keramiekmuseum Princessehof, Leeuwarden

Kunsthal Rotterdam en IBB vieren jubileumeditie
All you can Art,
27 juni t/m 30 augustus 2020, Kunsthal Rotterdam

Living, Forgiving, Remembering,
2 oktober 2020
t/m 17 januari 2021,

De Kerk in Arnhem

Kunst stelt alles voor, t/m 29 november 2020,
Chabot Museum, Rotterdam

EEN ZEE VAN EILANDEN - Topstukken uit Oceanië,
t/m 23 augustus 2020,
Museum Volkenkunde, Leiden

BredaPhoto Festival, 'China Imagined',
9 september
t/m 25 oktober 2020,
Grote Kerk Breda,

Pépé Grégoire in
de beeldentuin,
t/m 29 november 2020,
Singer Laren

Human After All: Ceramic Reflections in Contemporary Art,
10 oktober 2020 t/m 5 september 2021, Keramiekmuseum Princessehof, Leeuwarden

The Jeweller's Art. Revolutionaire juwelen uit de jaren 60 & 70,
30 oktober 2020
t/m 14 maart 2021,
DIVA, Antwerpen

Tosti's Truffels Treinen, t/m 15 november 2020, Spoorwegmuseum, Utrecht

Nieuwe boeken